I SA/Wa 1436/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-13

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której dochody z emerytury i wynajmu są w całości przeznaczane na spłatę kredytów, bieżące utrzymanie, leczenie oraz liczne postępowania egzekucyjne, wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów, znaczących obciążeń kredytowych, bieżących wydatków na utrzymanie i leczenie, a także licznych postępowań egzekucyjnych, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i wynajmu, ponosi koszty dwóch kredytów, bieżącego utrzymania i leczenia, a także jest stroną licznych postępowań egzekucyjnych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła szczegółową dokumentację potwierdzającą jej trudną sytuację finansową. Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu postanawia : przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 17 września 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury i wynajmu o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest osobą starszą ([...] lat), a jej jedynym stałym dochodem jest emerytura w wysokości około [...] zł pomniejszona od kilku lat z tytułu spłaty należności [...]. Wnioskodawczyni oznajmiła, że spłaca dwa kredyty [...]. Wskazała, że pozostała jej do spłaty kwota w wysokości [...] CHF oraz kwota w wysokości [...] zł. Dodała, że posiada karty płatnicze oraz drobne kredyty [...] w złotówkach. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie może wybrnąć z zadłużeń, a wysokie opłaty eksploatacyjne i koszty utrzymania mieszkania przekraczają jej możliwości finansowe. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni [...] m ² obciążony [...] i przekazany aktem notarialnym synowi w zarząd, mieszkanie o powierzchni [...] m ² które otrzymała w spadku po matce, oraz jest współwłaścicielką wraz z synem [...] – letniego samochodu o wartości około [...] zł. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oznajmiła, że nie posiada. Jako inne dodatkowe informacje o swoim stanie majątkowym wnioskodawczyni wskazała obciążenie [...], kredyty, spłatę drobnych kredytów w tym kart płatniczych. Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą schorowaną. Zarządzeniem z dnia 18 września 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : 1) z jakiego tytułu prowadzone są wobec wnioskodawczyni [...], 2) o jaką kwotę miesięcznie pomniejszona jest emerytura wnioskodawczyni z tytułu spłat należności [...], 3) kiedy i na jaki cel wnioskodawczyni zaciągnęła dwa kredyty [...] w tym jeden we frankach szwajcarskich, a drugi w złotych polskich, 4) ile wynoszą miesięczne raty spłaty obu kredytów i kiedy upływa termin całkowitej ich spłaty, 5) w jakiej wysokości wnioskodawczyni posiada zadłużenie na kartach bankowych oraz z tytułu innych drobnych kredytów, należało wskazać wysokość posiadanego zadłużenia oraz wysokość miesięcznych rat spłaty ww. kredytów, 6) czy wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy też wspólnie z synem, a jeśli tak, należało podać wysokość dochodów uzyskiwanych przez syna, bądź innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazać tytuł z jakiego uzyskiwane są dochody przez syna bądź innych członków rodziny (np. z tytułu zatrudnienia, prac dorywczych, sezonowych, prowadzenia działalności gospodarczej, itp.), 7) czy wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania domu o powierzchni [...] m ² , czy też koszty te ponosi w całości syn wnioskodawczyni, w przypadku partycypowania w kosztach należało podać wysokość oraz rodzaj ponoszonych kosztów (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych, płynnych, telefon, itp.), 8) czy wnioskodawczyni partycypuje w kosztach utrzymania samochodu, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości, 9) orientacyjnej kwoty jaką miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na leczenie i zakup lekarstw, 10) orientacyjnej kwoty jaką wnioskodawczyni przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania kserokopii decyzji organu emerytalno-rentowego lub kserokopii odcinka potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury w miesiącu sierpniu 2015 r. oraz kserokopii wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawczyni wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji z dwóch ostatnich miesięcy, bądź oświadczenia, że wnioskodawczyni nie posiada żadnych rachunków bankowych. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 5 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych informacji wynika, że emerytura wnioskodawczyni jest pomniejszona o kwotę ok. [...] zł i wynosi [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zaciągnęła dwa kredyty [...] w tym jeden we frankach szwajcarskich w 2007 r. Wysokość miesięcznej raty tego kredytu wynosi [...] CHF, a do spłaty pozostała wnioskodawczyni jeszcze kwota w wysokości [...] CHF z terminem spłaty do [...].07.2028 r. Drugi kredyt [...] wnioskodawczyni zaciągnęła w złotych polskich w 2009 r. z miesięczną raty spłaty kredytu wynoszącą [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że do spłaty pozostało jej jeszcze około [...] zł, a termin spłaty kredytu upływa z dniem [...].05.2031 r. Wnioskodawczyni dołączyła harmonogramy spłaty obu kredytów. Oświadczyła, że obydwa kredyty zostały zaciągnięte na remonty, w tym kredyt we frankach szwajcarskich został częściowo wzięty na spłatę wcześniejszego kredytu remontowo-budowlanego w Banku [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że drobne kredyty [...] i katy płatnicze zaciągnęła w [...] S.A. na skutek niemożności spłaty poprzednich kredytów. Wnioskodawczyni wskazała, że poprzedni kredyt spłaca następnym zaciągniętym kredytem i tak powstaje piramida zadłużenia. Wnioskodawczyni dołączyła kopie harmonogramów spłat posiadanych kredytów i kart płatniczych. Oświadczyła, że zostało jej jeszcze do spłaty około [...] zł. Podała, że od 2013 r. nie partycypuje w kosztach utrzymania domu o powierzchni [...] m ², ani nie czerpie żadnych zysków, gdyż dom przekazała aktem notarialnym synowi. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie partycypuje także w kosztach utrzymania samochodu, którego jest współwłaścicielką razem z synem, gdyż koszty te ponosi syn. Wnioskodawczyni podała, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę w wysokości około [...] zł, zaznaczając, że w okresie zimowym koszty wzrastają podwójnie z uwagi na ogrzewanie mieszkania gazem. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada na kontach bankowych żadnych oszczędności ani wpływów, gdyż wszelkie wpływy są zajęte przez [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że z uwagi na rekonwalescencję po wypadku, który miał miejsce w dniu [...] września 2015 r. nie była w stanie odebrać z banku wyciągów bankowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że przeciwko niej prowadzone są [...] z tytułu spłaty karty płatniczej z Banku [...], gdzie do spłaty pozostało jeszcze [...] zł., na rzecz Skarbu Państwa – [...], gdzie do zapłaty pozostało jej jeszcze około [...] zł, na rzecz [...] za instalację gazową, gdzie do spłaty pozostało ok. [...] zł plus odsetki, tytułem zapłaty za pełnomocnika powoda oraz z tytułu rozłożenia na raty opłaty za gaz w sezonie zimowym o łącznej wysokości ok. [...] zł, plus inne zaległe płatności tytułem spłaty kart bankowych i zadłużeń z ubiegłych lat. Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawczyni dołączyła obszerną dokumentację potwierdzającą jej sytuację finansową, w tym posiadane kredyty i zadłużenia, harmonogramy spłaty kredytów, zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niej egzekucji, protokoły zajęcia ruchomości, wezwania do zapłaty, pozwy o zapłatę, wezwania do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury na wniosek wierzyciela – banku, zawiadomienie współwłaściciela o zajętych ruchomościach. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała i obszernie udokumentowała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest bowiem niewątpliwie trudna. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz dochodu z tytułu wynajmu w wysokości [...] zł. W sumie miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi koszty spłaty dwóch kredytów [...] o łącznej wysokości [...] zł. ([...] CHF – tj. około [...] zł + [...] zł spłata kredytu w złotych). Ponadto, wnioskodawczyni przeznacza miesięcznie kwotę w wysokości około [...] zł na bieżące potrzeby życia codziennego oraz około [...] zł na leczenie. Ze względu na niespłacenie w terminie posiadanych zobowiązań finansowych przeciwko wnioskodawczyni prowadzone są liczne [...] np. z tytułu spłaty karty płatniczej z Banku [...], gdzie do spłaty pozostało jeszcze [...] zł., na rzecz Skarbu Państwa – [...], gdzie do zapłaty pozostało jeszcze około [...] zł, na rzecz [...] za instalację gazową, gdzie do spłaty pozostało jeszcze ok. [...] zł plus odsetki, tytułem zapłaty za pełnomocnika powoda oraz z tytułu rozłożenia na raty opłaty za gaz w sezonie zimowym w wysokości ok. [...] zł, oraz z tytułu innych zaległych płatności związanych ze spłatą kart bankowych i zadłużeń z ubiegłych lat. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości posiadanego dochodu, który w całości jest przeznaczany na spłatę posiadanych kredytów i bieżące utrzymanie, w tym leczenie oraz przy posiadanym zadłużeniu nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Uznano, że poniesienie powyższych kosztów przekracza obecne możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło