I SA/Wa 1437/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, utrzymującej się z zasiłków, alimentów i świadczenia wychowawczego, przy ponoszonych wydatkach i zadłużeniu, jest w stanie samodzielnie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymująca się z zasiłków, alimentów i świadczenia wychowawczego, przy ponoszonych wydatkach stałych i posiadanym zadłużeniu, nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu przyznano jej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie strony skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umorzono.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni, zarejestrowana jako osoba bezrobotna, utrzymuje się wraz z trójką dzieci z zasiłków, alimentów i świadczenia wychowawczego. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, zadłużenia oraz braku majątku. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia I. Przyznać A. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje troje dzieci. Wnioskodawczyni podała, że od [...] grudnia 2017 r. nie pracuje, a od dnia [...] marca 2018 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zaznaczyła, że względu na przeciwskazania do pracy związane ze stanem zdrowia ma problem ze znalezieniem pracy. Wskazała, że wraz z dziećmi utrzymuje się z zasiłku rodzinnego i przyznanych do niego dodatków w wysokości [...] zł, świadczeń wypłacanych z Funduszu Alimentacyjnego na dwóch synów w wysokości [...] zł i alimentów na trzecie dziecko w wysokości [...] zł oraz świadczenia wychowawczego 500 plus wypłacanego na troje dzieci w wysokości [...] zł. W sumie miesięczne dochody wnioskodawczyni wynoszą [...] zł netto miesięcznie.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku w tym domu, mieszkania, nieruchomości rolnej czy innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki podała opłatę za czynsz w wysokości [...] zł, za gaz w wysokości [...] zł, zaległość z tytułu płatności za gaz w wysokości – [...] zł, opłaty bieżące za energię elektryczną – [...] zł, opłatę zaległą za energię elektryczną – [...] zł, opłatę zaległą za energię elektryczną – [...] zł którą wnioskodawczyni ma spłacać w ratach po [...] zł, opłaty telefoniczne, internetowe oraz TV- ok. [...] zł, opłaty za przedszkole – [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że wydatki na zakup leków wynoszą ok. [...] zł, jednak ze względu na brak środków finansowych nie jest w stanie wykupić wszystkich niezbędnych leków, jak również ponieść koniecznych kosztów rehabilitacji kręgosłupa w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że posiada zadłużenie czynszowe z bieżących opłat na kwotę ok. [...] zł oraz zadłużenie z poprzednich lat na kwotę ok. [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że jej pozostałe długi do spłaty wynoszą około [...] zł i prowadzone są wobec niej egzekucje komornicze. Wskazała, że z tytułu pobytu dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym ma do zapłaty kwotę ok. [...] – [...] zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy
w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub
w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że wnioskodawczyni utrzymująca się wraz z dziećmi z zasiłków, alimentów i świadczenia wychowawczego przy ponoszonych wydatkach stałych i posiadanym zadłużeniu nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło