I SA/Wa 1441/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-28
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Jolanta Rudnicka, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę, która nie była zaliczona do kategorii dróg publicznych na dzień 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę, która nie była zaliczona do kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą o drogach publicznych na dzień 31 grudnia 1998 r., nie nabywa z mocy prawa własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. Przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. muszą być łącznie spełnione, w tym zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych przed tą datą.Stan faktyczny
Skarżący A. Z., spadkobierca byłych właścicieli nieruchomości, zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury z czerwca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z stycznia 2005 r., która odmówiła stwierdzenia nabycia przez Gminę I. własności nieruchomości położonej w H., zajętej pod ulicę [...], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Skarżący twierdził, że droga została urządzona w 1953 r. i posiadała nawierzchnię asfaltową, co miało spełniać definicję drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę I. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w H., zajętej pod ulicę [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nabycie własności nieruchomości
z mocy prawa na podstawie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 ze zm.) uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu
31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Działka nr [...], będąca we władaniu Gminy I. zajęta była pod ulicę [...], jednak nie stanowiła dniu 31 grudnia 1998 r. drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Ulica [...] nie była bowiem zaliczona do żadnej z kategorii dróg wskazanych w art. 2 ustawy o drogach publicznych.
Zaliczenie przedmiotowej drogi do kategorii dróg publicznych (gminnych) nastąpiło uchwałą Nr [...] Rady Gminy I. z dnia [...] stycznia
2001 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w obrębie H. Nastąpiło to więc po dacie, z którą ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną
z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego.
W dniu [...] grudnia 1998 r. ulica [...] nie stanowiła drogi publicznej, co jest wystarczające do stwierdzenia, że nie mogło dojść do przejęcia prawa własności w trybie art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. Z., spadkobierca byłych właścicieli nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 73 powołanej ustawy, art. 64, 77, 78, 79 Konstytucji oraz art. 222, 223 i 231 kpc przez błędną ich wykładnię.
Skarżący wskazał, że droga urządzona na działce o numerze ewidencyjnym [...] wybudowana została w 1953 r. i posiadała trwałą nawierzchnię asfaltową. Wobec tego odpowiada art. 1 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r.,
a ponadto jako droga publiczna Skarbu Państwa we władaniu samorządów terytorialnych, odpowiadała wymogom ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Skarżący wnosił ponadto o przyznanie odszkodowania za zajętą nieruchomość, w konkluzji postulując o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nie uzasadniona zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie trzeba zauważyć, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który, stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to po pierwsze: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami nie stanowiącymi ich własności, po drugie: grunty te musza być zajęte pod drogi publiczne. Z rejestru ewidencji gruntów Gminy I. wynika, że działka nr [...] pozostawała w roku 1998 we władaniu gminy i była przeznaczona pod drogę. Analizując drugą przesłankę należy odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Oznacz to, ze zawarte w art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Przepis art. 7 cytowanej ustawy o drogach publicznych stanowi, ze droga staje się drogą gminną w wyniku zaliczenia jej do tej kategorii dróg na podstawie uchwały rady gminy. Oznacza to w sposób nie budzący wątpliwości, że nawet jeśli na spornej nieruchomości urządzono drogę, to z uwagi na niezaliczenie jej przed dniem
1 stycznia 1999r. w sposób przewidziany ustawą o drogach publicznych do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, droga ta nie mogła zostać uznana za, istniejąca w omawianym dniu, drogę publiczną. Rada Gminy I. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2001r. zaliczyła ul. [...] do kategorii dróg gminnych. Droga ta, choć urządzona wcześniej, stała się drogą gminną z dniem wejścia w życie tej uchwały to znaczy z dniem [...] stycznia 2001r., co oznacza, że ul. [...] nie stanowiła drogi publicznej w dniu 1 stycznia 1999r.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że nie zachodzi druga przesłanka wymieniona w art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną co prowadzi do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło