I SA/Wa 1441/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-06
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody i konieczne wydatki, uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku takiego wykazania, wniosek powinien zostać oddalony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków dwóch osób, K.N. i S.S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na postanowienie Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji. K.N. wykazała trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. S.S. również przedstawiła swoją sytuację materialną, jednak sąd uznał, że nie wykazała ona braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i córki.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać K.N. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy S.S. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. i K. N. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji postanawia przyznać K. N. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 6 października 2009 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.S. i K. N. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 6 października 2009 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku K.N.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi S.S. i K.N.
na postanowienie Ministra Skarbu Państwa
z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]
w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji
postanawia
przyznać K.N. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
K.N. wnioskiem z dnia 21 września 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.S. oraz własnej na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest emerytką, a uzyskiwane przez nią świadczenie wynosi [...] złotych netto. Prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą schorowaną i w związku z tym wydaje na leki kwotę ok. [...] złotych miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą zaś ok. [...] złotych. Ponieważ po dokonaniu wskazanych opłat na życie pozostaje jej kwota ok. [...] złotych zmuszona jest do korzystania z pomocy finansowej siostry w kwocie ok. [...] złotych. W tej sytuacji poniesienie kosztów procesu byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem finansowym
Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radca prawnym.
W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W świetle wykazanych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Niewątpliwie bowiem przy uzyskiwanych miesięcznych dochodach na poziomie [...] złotych netto i samych tylko wydatkach koniecznych (mieszkanie , leki) na poziomie ok. [...] złotych, nie jest ona w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości nawet niewielkich środków, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów procesu. Oznacza to, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy uzasadniająca przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 6 października 2009 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku S.S.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi S.S. i K.N.
na postanowienie Ministra Skarbu Państwa
z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]
w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji
postanawia
odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia 17 września 2009 r. S.S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.N. oraz własnej na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania z urzędu wykonania ostatecznej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest emerytką, a uzyskiwane przez nią świadczenie wynosi [...] złotych netto. Comiesięcznie ponosi ona połowę kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i mediów (czynsz, energia, TV) w kwocie ok.[...] złotych. W związku z przebytą operacją [...] i podeszłym wiekiem musi co miesiąc kupować leki za ok. [...] złotych. Wspomaga również finansowo chorą siostrę K.N. co miesiąc kwotą ok. [...] złotych. W związku z powyższym poniesienie kosztów związanych z wniesieniem skargi stanowi dla niej duże obciążenie finansowe.
Z danych zawartych w formularzu wniosku wynika ponadto, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która uzyskuje dochód w postaci emerytury w kwocie [...] złotych netto.
Skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie S.S. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania.
W badanej sprawie, w ocenie orzekającego, S.S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córki, - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej rodziny nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 100 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych.
Zważyć należy, iż zarówno skarżąca jak i jej córka posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych netto miesięcznie. Wprawdzie skarżąca wskazuje na ponoszone miesięcznie wydatki obejmujące: opłaty mieszkaniowe – [..] złotych ([...]), leki – [...] złotych oraz pomoc jaką udziela siostrze w kwocie ok. [...] złotych miesięcznie, jednakże zestawiając je z uzyskiwanym przez dwuosobową rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych nie stwarza zagrożenia dla jej ekonomicznej egzystencji. Nadal bowiem, po realizacji ww. wydatków i uiszczeniu należnego wpisu do dyspozycji rodziny pozostaje kwota ponad [...] złotych. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło