I SA/Wa 1443/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-06
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie jest w stanie skrajnego ubóstwa, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówić zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie jest w stanie skrajnego ubóstwa, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie, jeśli wnioskodawca wykazał zdolność do ponoszenia częściowych kosztów postępowania, np. poprzez uiszczenie wpisu od skargi, należy odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący C. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację finansową, emerytury, stan zdrowia i konieczność wspierania rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo żądanie skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
W ślad za wnioskiem o doręczenie wyroku WSA w Warszawie z 31 stycznia 2011 r. oddalającego skargę C. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty wraz z uzasadnieniem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem utrzymania obojga są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł (brutto) miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, w podeszłym wieku ([...] lat), co wpływa na konieczność ponoszenia przez niego szczególnego rodzaju wydatków związanych z leczeniem. Ponadto, wspomaga finansowo rodzinę, przede wszystkim chorego syna, inwalidę, posiadającego pięcioro dzieci, uzyskującego dochód z renty w wysokości [...] zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Składający wniosek o przyznanie prawa pomocy objął swoim żądaniem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej jednak żądanie to zostało uznane za uzasadnione jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów pozostaje znacząca, jednakże ich skonfrontowanie z wysokością wydatków koniecznych ponoszonych przez skarżącego daje podstawę, by uznać, że składający wniosek nie posiada środków finansowych, które byłyby wystarczające do pokrycia wymaganych kosztów sądowych oraz jednoczesnego opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej od wyroku z 31 stycznia 2011 r. w warunkach obowiązującego przymusu radcowsko-adwokackiego. Podstawą dla tejże oceny jest stwierdzenie, że uzyskiwane przez wnioskodawcę, w tym także jego żonę, dochody muszą wystarczać na opłacenie nie tylko zwykłych kosztów utrzymania, lecz także wydatków szczególnego rodzaju wynikających przede wszystkim z podeszłego wieku i stanu zdrowia skarżącego. Wymóg uiszczenia samodzielnie kosztów ustanowienia pełnomocnika przez stronę skarżącą mógłby zostać uznany w tej sytuacji za niemożliwy do spełnienia z racji zagrożenia zaistnienia ryzyka wskazanego w art. 246 § 1 p.p.s.a., a więc doznania przez stronę wnioskującą o prawo pomocy uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej oraz jej rodziny.
Trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie może być jednak utożsamiana ze stanem skrajnego ubóstwa, co stanowi bezpośrednią przyczynę odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie, a więc w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest w tym przypadku wykazanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanka ta w rozstrzyganej sprawie nie jest spełniona przede wszystkim z tego powodu, iż przebieg czynności procesowych dokonanych w ramach toczącego się postępowania sądowego na tego rodzaju sytuację nie wskazuje. Wyrazem dysponowania przez skarżącego określonymi (wolnymi) środkami finansowymi było zastosowanie się do wezwania o uiszczenie wpisu od skargi (kwota 200 zł) oraz opłaty kancelaryjnej (100 zł). Dopełnienie powyższych czynności stwarza prawdopodobieństwo, że także inne koszty sądowe skarżący będzie w stanie samodzielnie uiścić. Możliwość częściowego partycypowania przez stronę w kosztach prowadzonego postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest wyłączona w tym przypadku także z tego powodu, że konieczność uiszczenia opłat sądowych odnosi się do kwot, które nie przekraczają kwot dotychczas przez stronę jednorazowo uiszczonych (wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, a zatem 100 zł).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło