I SA/Wa 1443/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-06

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może uchylić decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, jeśli osoba uprawniona zaczęła pobierać dodatek pielęgnacyjny, mimo że posiada znaczny stopień niepełnosprawności i trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W przypadku zbiegu tych uprawnień, organ administracji ma prawo uchylić decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, nawet jeśli strona posiada znaczny stopień niepełnosprawności i trudną sytuację materialną, ponieważ takie działanie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej L. G. zasiłek pielęgnacyjny z powodu uzyskania przez nią dodatku pielęgnacyjnego. Organ I instancji (Burmistrz Miasta) uchylił decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, powołując się na przepis wyłączający przyznanie zasiłku w przypadku pobierania dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. L. G. wniosła skargę do WSA, argumentując, że jej trudna sytuacja materialna i znaczny stopień niepełnosprawności powinny być uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania L. G., decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] od dnia [...] kwietnia 2016 r., z powodu uzyskania przez L. G. dodatku pielęgnacyjnego w organie emerytalno-rentowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] od dnia [...] kwietnia 2016 r., z powodu uzyskania przez L. G. dodatku pielęgnacyjnego w organie emerytalno-rentowym. W uzasadnieniu organ wskazał, że Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], zmieniając swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], przyznał L. G. jako osobie niepełnosprawnej o znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł w okresie od 1 września 2006 r. – bezterminowo. Organ podał, że wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny, ponieważ w dniu [...] kwietnia 2016 r. uzyskał pismo ZUS z dnia [...] kwietnia 2016 r., z którego wynika, że L. G. od kwietnia 2016 r. pobiera dodatek pielęgnacyjny. Wobec tego organ uznał, że skoro z treści art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) – zwanej dalej "uśr" wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, to mając na uwadze przepis art. 32 ust. 1 uśr, należało bez zgody strony, uchylić w całości z dniem 1 kwietnia 2016 r. decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] od dnia [...] kwietnia 2016 r., zmieniającą decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]. Od powyższej decyzji L. G. wniosła odwołanie wskazując, że jest osobą niepełnosprawną na stałe i utrzymuje się z niskiej emerytury, która nie wystarcza na zaspokojenie jej potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu I instancji. Dodatkowo wskazał, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny przyznawany na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887) są świadczeniami o takim samym charakterze. Kolegium stwierdziło, że uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny było uzasadnione, ponieważ dalsze pobieranie tego świadczenia byłoby pobieraniem świadczeń nienależnych podlegających zwrotowi. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] L. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że od dnia [...] lutego 2004 r. ustalono skarżącej znaczny stopień niepełnosprawności, stan zdrowia skarżącej nie uległ poprawie, czego organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę. Skarżąca podała, że zasiłek pielęgnacyjny jest jej bardzo potrzebny, a organy obu instancji nie uwzględniły jej trudnej sytuacji materialnej i tego, że zasiłek ten jest jej niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Uchylenie decyzji pociągnie za sobą dla skarżącej zbyt ciężkie skutki. Uważa, że w jej przypadku zachodzi szczególna sytuacja związana z posiadaniem znacznego, a nie umiarkowanego, stopnia niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 16 ust. 6 uśr zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika jednocześnie, że od kwietnia 2016 r. skarżąca pobiera dodatek pielęgnacyjny. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 uśr wyłączająca możliwość pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Z powołanego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, że wydając decyzje o uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. w taki sposób, że uchylono od dnia [...] kwietnia 2016 r. przyznane skarżącej bezterminowo prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, organy obu instancji działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oznacza, że skarżącej nie przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro tak, to zaistniała podstawa do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny od dnia [...] kwietnia 2016 r., tj. miesiąca w, którym L. G. uzyskała dodatek pielęgnacyjny. W rozpatrywanej sprawie zasadnie podstawą prawną do wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] maja 2016 r. był art. 32 ust. 1 uśr. Na podstawie tego przepisu organ właściwy może bez zgody strony uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli m.in. wystąpiły okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Poza sporem jest to, że na prawo L. G. do zasiłku pielęgnacyjnego miał fakt pobierania przez skarżącą dodatku pielęgnacyjnego w ramach przepisów z zakresu ubezpieczenia społecznego, co jednoznacznie wynika z przepisu art. 16 ust. 6 uśr. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że orzekające w sprawie organy nie kwestionują tego, że skarżąca od 2004 r. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W niniejszej sprawie istotne jest to, że jeżeli osoba uprawniona do emerytury, uzyskała w trybie art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dodatek pielęgnacyjny, to nie może pobierać obu świadczeń – dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Celem obu tych świadczeń jest finansowanie zwiększonych wydatków osób niezdolnych do pracy i w podeszłym wieku. Jedno z tych świadczeń wyklucza drugie. Nie ma przy tym znaczenia w jakiej sytuacji materialnej, dochodowej, czy zdrowotnej znajduje się skarżąca. Organ administracji, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się trudną sytuację osobistą strony, nie może przywrócić skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres pobierania dodatku pielęgnacyjnego, ponieważ takie działanie miałoby charakter rażącego naruszenia prawa – art. 16 ust. 6 uśr. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło