I SA/Wa 1449/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] października 2008 r. Z. P. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewoda [...] potwierdził Z. P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym wartość pozostawionej nieruchomości w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy ustalił na kwotę [...] zł z czego 20% stanowi kwotę [...] zł. Natomiast kwotę należną Z. P. w wysokości 1/3 powyższej wartości, organ ustalił na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że w trakcie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania ustalono, że J. K. pozostawił w miejscowości J., powiat [...], województwo [...] nieruchomość w skład której wchodziła chata o kubaturze [...]m3, stajnia o kubaturze[...] m3 oraz ziemia rolna o pow. [...]ha. J. K. przybył na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1945 r. i zamieszkiwał w miejscowości [...], co wynika z potwierdzonej urzędowo za zgodność z oryginałem karty ewakuacyjnej z dnia [...] kwietnia 1945 r. oraz oświadczenia wnioskodawcy Z. P. (z dnia [...] sierpnia 2009 r. i z dnia [...] kwietnia 2010 r.). Organ wskazał, że z postanowień Sądu Rejonowego w N. wynika, że spadek po J. K. nabyły żona A. K. i córka J. P. po 1/2 części. Spadek po zmarłej w dniu [...] lutego 1981 r. A. K. nabyła córka J. P. Natomiast spadek po zmarłej w dniu [...] września 2002 r. J. P. nabyły jej dzieci: Z. P. H. B. i D. B., każde z nich po 1/3 części. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, złożył tylko Z.P. Pozostali spadkobiercy; H. B. i D. B., oświadczeniami poświadczonymi notarialnie wskazały Z. P. jako osobę uprawnioną do realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym organ ustalił, że oświadczenia te zostały złożone po dniu 31 grudnia 2008 r., wobec czego nie mogły być zdaniem organu, uwzględnione jako złożone z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.),. Oświadczeniem z dnia [...] października 2010 r. Z. P. dokonał wyboru formy realizacji prawa do rekompensaty jako świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Natomiast Z. P. nie zgodził się z treścią powyższej decyzji i złożył od niej odwołanie do Ministra Skarbu Państwa podnosząc, że jeszcze za życia jego matka J. P., złożyła oświadczenie przed notariuszem w dniu [...] marca 1990 r., że wszelkie prawa związane z mieniem pozostawionym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przechodzą na niego. Odwołujący się stwierdził, iż trudno mu zrozumieć, że prawa te posiadał w 1991 r., a nie posiada ich dzisiaj, chociaż jego siostry zrzekły się praw do tej części spadku. Z. P. podniósł, że gdyby organ powiadomił go wcześniej, że oświadczenia sióstr są złożone po terminie zaprzestałby ubiegania się o rekompensatę w wysokości zbliżonej do kosztów, które poniósł. Zdaniem Z. P. dotrzymał on 6 miesięcznego terminu wyznaczonego mu przez organ na uzupełnienie materiału dowodowego. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i powołując się na przepis art. 3 ust. 2 w/w ustawy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty w wysokości wyższej niż kwota orzeczona przez organ wojewódzki. Wskazał ponadto, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 powyższej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin ten jest także wiążący, zdaniem organu, dla osoby dokonującej wskazania, o jakim mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Dokonanie wskazania po tym terminie jest nieskuteczne z uwagi na utraconą możliwość dochodzenia roszczeń zabużańskich. Zatem zdaniem organu znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o wskazaniu Z. P., nie mogą być podstawą do zasądzenia rekompensaty w wyższej wysokości niż wskazana w zaskarżonej decyzji Wojewody. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu, Z. P. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] pozbawiają go prawa do 2/3 wysokości rekompensaty. Zdaniem skarżącego uznanie przez organy, że oświadczenia złożone przez jego siostry, złożone zostały po terminie jest dla niego niezrozumiałe, bowiem Wojewoda [...] wezwał go do usunięcia braków wniosku w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie to skarżący otrzymał dopiero w grudniu 2008 r. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzję Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. potwierdzającą prawo do rekompensaty dla Z. P. z tytułu pozostawienia przez jego poprzednika prawnego J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości J. powiat [...] województwo [...]. Przy czym organ uznał, że wyżej wymienionemu należy się rekompensata w 1/3 określonej przez biegłego wartości, ponieważ tylko on z 3 spadkobierców złożył w ustalonym terminie wniosek o jej przyznanie, natomiast oświadczenia pozostałych spadkobierców wskazujące Z. P. jako osobę uprawnioną do realizacji prawa do rekompensaty zostały złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Wskazać należy, że zgodnie z treścią .art. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi - był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. W myśl natomiast art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3, składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Z materiału dokumentacyjnego przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, że z 3 spadkobierców J. K. wniosek o przyznanie rekompensaty w terminie złożył jedynie Z. P. i, że działał on wyłącznie w imieniu własnym. Termin ten ma charakter zawity i nie podlega przywróceniu. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, po upływie tego okresu roszczenie wygasa i nie może być dochodzone. Wprawdzie z treści art. 5 ust. 1 powyższej ustawy określającego termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty do dnia 31 grudnia 2008 r. nie wynika wprost, że oświadczenie o którym mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy wskazujące osobę uprawnioną do rekompensaty, powinno też zostać złożone w tym terminie, zaś złożone później jest bezskuteczne. Zdaniem Sądu oświadczenia te mogłyby zostać złożone w terminie późniejszym, tylko w takiej sytuacji, gdy osoby je składające w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. złożyły wniosek o przyznanie rekompensaty. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała, bowiem z wniosku złożonego w dniu [...].10.2008 r. wynika wprost, że złożył go jedynie skarżący działający wyłącznie w imieniu własnym (brak w treści wniosku jakiejkolwiek wzmianki, że działał on również w imieniu swoich sióstr), dlatego też oświadczenia H. B. i D. B. wskazujące Z. P. jako osobę uprawnioną do realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie mogły odnieść skutku prawnego oczekiwanego przez skarżącego. Tylko bowiem w sytuacji, gdyby wniosek został złożony przez uprawnione osoby w terminie możnaby uzupełnić go o powyższe oświadczenia po dniu 31 grudnia 2008 r. i wówczas musiałyby zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej rozpatrującej przedmiotową sprawę. Dlatego też Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa dotyczące rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.