I SA/Wa 1451/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i I. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 361/99 w sprawie ze skargi A. i I. małżonków S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa własności postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. W dniu 03 sierpnia 2005 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym w T.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. i I. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 lutego 2000 r. oddalającym skargę A. i I. małżonków S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...] wydaną w przedmiocie ograniczenia prawa własności. W uzasadnieniu złożonej skargi A. i I. S. wskazali, iż decyzją z dnia [...] października 1998 r. Wojewoda [...] ograniczył sposób korzystania z ich nieruchomości, udzielając Spółce Akcyjnej [...] w W. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie podziemnego gazociągu wraz ze światłowodem. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a Naczelny Sąd Administracyjny powołanym wyżej wyrokiem oddalił złożoną przez A. i I. małżonków S. skargę. W związku z pojawieniem się, w ich ocenie, nowych okoliczności w sprawie A. i I. S. wystąpili do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., znak [...] ustalającej lokalizację gazociągu tranzytowego [...] na terenie byłego województwa [...]. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], a następnie działając w trybie art. 127 § 3 kpa, decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. A. i I. S. w złożonym do sądu wniosku o wznowienie postępowania sądowego, wskazali, że Minister Infrastruktury nie poinformował ich, że "prowadzą zły tok postępowania, gdyż o unieważnienie decyzji osądzonej prawomocnym wyrokiem powinni wystąpić do sądu. Skutkowało to tym, że od uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2000 roku minęło już 5 lat ". Ponadto A. i I. S. wskazali, że nie byli należycie reprezentowani, nie posiadali adwokata, gdyż sprawy prowadzili sami. Wskazali na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie, którymi są: - decyzja Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji z dnia [...] grudnia 1994 r., znak [...], - rozpoczęcie inwestycji na nieruchomości będącej własnością A. i I. S. w dniu 27 lutego 1998 r. przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r., która to okoliczność ich zdaniem, nie była znana sądowi przy wydawaniu wyroku z dnia 8 lutego 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: na wstępie wskazać należy, że właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do rozpatrzenia wniosku A. i I. S. o wznowienie postępowania wynika z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zgodnie z którym, w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) normując w dziale VII tryb wznowienia postępowania, nadała mu status szczególny i uzależniła jego zastosowanie od spełnienia czy też wystąpienia określonych przesłanek, gdyż zgodnie z art. 279 powołanej ustawy skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie zaznaczyć należy, że skarżący domagają się wznowienia postępowania powołując się na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie, które nie były znane sądowi przy wydaniu wyroku z dnia 8 lutego 2000 r., jak również wskazują na brak należytej reprezentacji - "prosimy o wznowienie postępowania, gdyż nie byliśmy należycie reprezentowani, a właściwie wcale przez adwokata, gdyż sprawy prowadziliśmy sami". Zgodnie z art. 280 § 1 powołanej ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuca. Przepis art. 278 stanowi, iż po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia postępowania z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin pięcioletni jest terminem materialnoprawnym, nie podlega więc przywróceniu i biegnie niezależnie od innych terminów zawitych przewidzianych do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Prekluzyjność terminu pięcioletniego powoduje również, że wyłącza on możliwość skutecznego wniesienia skargi. Mając na uwadze treść art. 278 stwierdzić należy, że wobec faktu złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lutego 2000 r. w zakresie w jakim skarga ta dotyczy ewentualnego wznowienia postępowania z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie, skarga ta podlega odrzuceniu. Ponieważ jednak termin pięcioletni nie obowiązuje, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nienależytej reprezentacji, a taką przesłankę wznowieniową A. i I. S. wskazali w złożonym wniosku, skargę złożoną na tej podstawie wznowieniowej należy ocenić przy uwzględnieniu terminu przewidzianego w art. 277 powołanej ustawy, oraz wymogów formalnych wniosku o wznowienie przewidzianych w art. 279 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wskazuje, że w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania, oparta o zarzut nienależytej reprezentacji, została złożona po upływie terminu przewidzianego w art. 277 powołanej ustawy. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego dotyczy wniosek, zapadło w dniu 8 lutego 2000 r., zarówno skarżący jak i ustanowiony przez nich pełnomocnik byli obecni na rozprawie poprzedzającej wyrok, co oznacza, że w dacie złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o wznowienie postępowania termin trzymiesięczny dawno już upłynął. Ponadto wskazać należy, że przepis art. 271 pkt 2 wymaga, aby zarzut nienależytej reprezentacji dotyczył wyłącznie postępowania sądowego, a zatem postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i zakończonego wyrokiem z dnia 8 lutego 2000 r. nie zaś postępowań administracyjnych, które prowadzone były przed lub po wydaniu przez sąd orzeczenia w sprawie. Z akt sądowych wynika również, że w postępowaniu tym skarżący byli reprezentowani przez adwokata, którego sami ustanowili pełnomocnikiem w sprawie. W orzecznictwie sądowym przyjęto zasadę, że podstawa wznowienia polegająca na nienależytej reprezentacji zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie działał organ osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, powołany do jej reprezentacji, albo występujący w sprawie reprezentant strony nie miał wymaganych przymiotów do występowania w tej roli, natomiast jeżeli w postępowaniu za stronę działał jako jej pełnomocnik adwokat przez nią ustanowiony to nie jest ona nienależycie reprezentowana. Zatem stwierdzić należy, że skarga A. i I. S. nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a skarżący ograniczyli się jedynie do automatycznego przywołania treści art. 271 pkt 2 powołanej ustawy jako podstawy wznowienia bez uprawdopodobnienia, iż przesłanki z przywołanego przepisu rzeczywiście zaistniały. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Mając na uwadze powyższe, wobec niezachowania terminu i warunków formalnych do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, Sąd na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.