I SA/Wa 1455/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-06
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Jolanta Zdanowicz, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły krąg spadkobierców w postępowaniu o zwrot nieruchomości, zapewniając wszystkim stronom czynny udział w postępowaniu?Ratio decidendi
Organy administracji miały obowiązek ustalić pełny krąg spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, aby zapewnić im czynny udział w postępowaniu i dokładnie wyjaśnić stan faktyczny. Niewywiązanie się z tego obowiązku, poprzez nieustalenie wszystkich spadkobierców, stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i jest podstawą do uchylenia decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa pod budowę szkoły. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania, uznając, że nieruchomość nie podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucił, że cel przeznaczenia nieruchomości nie został zrealizowany, a przepisy dotyczące zwrotu uległy zmianie. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie ustaliły prawidłowo pełnego kręgu spadkobierców dawnych właścicieli, co naruszyło ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 1455/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania D. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty G. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w G., a uregulowanej w KW nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie budzi zastrzeżeń ocena stanu prawnego dokonana przez organ pierwszej instancji. Uznając za bezsporne przekazanie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1949 r., w trybie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. Wojewoda odwołał się od zapisu art. 216 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 136 dotyczącego możliwości wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości wskazując, iż przepis ten nie wymienia nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli – jako mogących być przedmiotem zwrotu.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył D. G. podnosząc, że nie został zrealizowany cel, na który działkę przewidziano (budowa szkoły) i nie jest przewidziana jej budowa w dotychczasowych planach, działka pozostaje we władaniu skarżącego i jest opłacany podatek gruntowy, zaś na pewnym etapie starań o zwrot Urząd Miasta przekazał informację o podjęciu czynności zmierzających do zwrotu działki, co okazało się nieprawdziwe. Skarżący odwołał się też do zmiany przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. odnośnie możliwości dochodzenia zwrotu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości, dawnej działki nr [...] w G., będącej współwłasnością J. i A. G., a przekazanej notarialnie w dniu [...] stycznia 1949 r. Gminie Miejskiej Miasta G. pod budowę szkoły.
W dacie 25 marca 2004 r. spadkobiercy dawnych właścicieli D., T. i A. G. oraz S. S. wystąpili po raz kolejny o zwrot działki nr [...], obecnie oznaczonej nr [...].
Organy administracji rozpatrując ten wniosek miały obowiązek ustalić pełny krąg spadkobierców dawnych właścicieli, aby stosownie do treści art. 7 i 10 kpa zapewnić wszystkim stronom czynny udział w postępowaniu i dokładnie wyjaśnić stan faktyczny.
Akta administracyjne zawierają dokumenty obejmujące krąg spadkobierców po A. G., natomiast wśród spadkobierców po J. G. znajdowała się żona H. G., która zmarła w 1999 r. (vide akt zgonu), jednakże w aktach brak jest postanowienia sądowego wskazującego jej spadkobierców.
Zarówno organ pierwszej instancji, jak i druga instancja nie uwzględniły tej kwestii, a tym samym nie ustaliły pełnego kręgu spadkobierców, którzy winni uczestniczyć w postępowaniu zwrotowym.
Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7, 10, 77 kpa, co stanowi podstawę uchylenia obu decyzji administracyjnych w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) z uwzględnieniem art. 152 tej ustawy.
Powołane przepisy
art. 216art. 136art. 7art. 145 § 1 pkt 1art. 152
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło