I SA/Wa 1455/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić przyznania M. L. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, M. L. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Łączny miesięczny dochód rodziny to kwota [...] zł i składają się na nią emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawca ujawnił, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 w bloku spółdzielczym. Uzasadniając wniosek dodał, że ponosi wysokie koszty eksploatacji mieszkania, wysokie koszty zakupu lekarstw, zabiegów i wizyt u specjalistów, wskazując, że jest rekonwalescentem po szpitalnym leczeniu choroby reumatologicznej i stałym pacjentem u hematologa i urologa. Dodatkowym obciążeniem dla niego jest wsparcie materialne, którego udziela rodzinie, której członkowie nie mają stałej pracy. W związku z wątpliwościami dotyczącymi treści złożonych oświadczeń majątkowych referendarz sądowy wezwaniem z 17 listopada 2011 r., wezwał M. L. do doręczenia – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - dokumentów potwierdzających wysokie koszty utrzymania jak również dokumenty potwierdzające wysokie wydatki na służbę zdrowia. W wyznaczonym terminie nie nadesłano odpowiedzi na wezwanie do uzupełniania dokumentów. Rozpatrując złożony przez M. L. wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez M. L. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jego wniosek należy uwzględnić. Stwierdzenie to jest m. in. konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów. Z treści urzędowego formularza wynika, że skarżący ma do dyspozycji co miesiąc bardzo wysoki dochód, Nie można jednak stwierdzić, czy w świetle oświadczenia o konieczności ponoszenia wysokich wydatków jest on wystarczający do opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącej, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawczyni. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej M. L. – a który to warunek jest niezbędny dla rozpoznania wniosku - na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.