I SA/Wa 1456/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności gruntu oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej, położonego w Gminie H. obejmującego działkę nr [...] oraz uwłaszczenia P. S.A. tą działką - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.). 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 i przedmiotem użytkowania wieczystego P. S.A., a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach - własnością P. S.A. Nabycie praw w tym trybie potwierdza wojewoda w drodze decyzji. Z odpisu księgi wieczystej Kw Nr [...] wynika, że działka nr [...], położona w Gminie H., na podstawie umowy darowizny z dnia [...] października 1998 r. Rep [...], stanowiła w dniu [...] lutego 2003 r. własność R. R. Minister Infrastruktury wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie J. M. - Zastępcy Dyrektora ds. handlowo-eksploatacyjnych i J. P. - Zastępcy Dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych, osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w imieniu P. S.A., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, z którego wynika, że działka nr [...], wchodząca w skład linii kolejowej nr [...], stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Z wyciągu z ewidencji środków trwałych sporządzonego według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wynika, że działka nr [...] zajęta była pod linię kolejową wybudowaną w 1900 r. i pozostawała we władaniu P. S.A. Powyższe zostało potwierdzone w piśmie Naczelnika Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami Skarbu Państwa i Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] grudnia 2010 r. Dokumenty te, zdaniem organu, wskazują na spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.". Zdaniem organu, fakt zajęcia działki nr [...] pod linię kolejową oraz władania nią przez P. S.A. w dniu [...] lutego 2003 r. został potwierdzony także przez R. R. w złożonym przez niego odwołaniu. Odnosząc się do kwestii odszkodowania Minister Infrastruktury wskazał, że sprawa odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 37a jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwego starostę, w niniejszej sprawie Starostę L. W związku z tym nie jest możliwe orzekanie w tej kwestii w niniejszym postępowaniu odwoławczym. Minister Infrastruktury stwierdził, że R. R. podniósł w odwołaniu, że w trybie art. 37a powinna być przejęta na rzecz P. również działka nr [...] stanowiąca nasyp prowadzący do mostu nad linią kolejową. Zdaniem organu, zarówno wniosek P. S.A., jak i postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] dotyczyło jedynie działki nr [...], zatem decyzja organu wojewódzkiego nie mogła objąć działki nr [...]. Zakres przedmiotowy postępowania nie może być również rozszerzony na etapie postępowania przed organem odwoławczym jakim jest Minister Infrastruktury. Kwestia ewentualnego przejęcia w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa i uwłaszczenia nią P. S.A. może zostać rozstrzygnięta w drodze odrębnego postępowania zainicjowanego na wniosek odwołującego skierowany do Wojewody [...]. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. R. i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. Skarżący podał, że działka, o którą toczy się spór "od zawsze" należała do jego rodziny, co jest udokumentowane w księgach wieczystych, i za co zawsze płacono podatki, i zarzucił, że P. chce przejąć ten teren na mocy art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r., który to przepis odbiera skarżącemu możliwość wystąpienia o odszkodowanie z powodu upływu terminu. Skarżący podniósł, że decyzja Wojewody [...] pozbawia skarżącego prawa własności do gruntu, które to prawo, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, jest prawem o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami prawem najsilniejszym w stosunku do rzeczy (OTK I/93 z dnia 20 kwietnia 1993 r. poz. 8). Twierdził również, że własność jest gwarantowana w Konstytucji, a samo wywłaszczenie może odbyć się jedynie przy zachowaniu warunków określonych w art. 21 Konstytucji, tzn. tylko na cele publiczne i za godnym odszkodowaniem stanowiącym ekwiwalent za pozbawienie prawa własności. Skarżący podniósł, że deklarację, iż prawo własności jest prawem podmiotowym zawiera art. 64 Konstytucji. Ochrona prawa własności jest taka sama dla każdego właściciela, a ponieważ przepisy Konstytucji są stosowane bezpośrednio, to powinny one zapewnić ochronę właścicielowi. Zdaniem skarżącego, P. "od zawsze" wiedziała, że "jeździ po cudzym", i nic z tym nie zrobiła; skarżący stwierdził również, że "podobno 1 czerwca 2003 roku teren przeszedł na Skarb Państwa", jednakże skarżący nic o tym nie wiedział, i do dnia dzisiejszego płaci podatki i figuruje w księdze wieczystej jako właściciel. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej, położonego w Gminie H. obejmującego działkę nr [...], oraz uwłaszczenie P. S.A. tą działką. Sąd skargi uwzględnić nie mógł, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ nie budzi wątpliwości. 3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), oraz art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.). Zgodnie z jego treścią grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Skoro powołany przepis dotyczy gruntów, które w dniu 28 lutego 2003 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., to dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego konieczne jest ustalenie, jaki podmiot w dacie 28 lutego 2003 r. był właścicielem nieruchomości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przedmiotowa działka nr [...] położona w Gminie H., na podstawie umowy darowizny z dnia [...] października 1998 r. stanowiła w dniu 28 lutego 2003 r. własność R. R., wchodziła w skład linii kolejowej nr [...], stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, zajęta była pod linię kolejową wybudowaną w [...] r. i pozostawała we władaniu P. S.A. Fakt zajęcia działki nr [...] pod linię kolejową oraz władania nią przez P. S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. został potwierdzony także przez skarżącego R. R. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". 4. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym P. SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Z akt sprawy wynika, że Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że sprawa odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 37a jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwego starostę - Starostę L. 5. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 6 Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.