I SA/Wa 1458/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. S. prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego w W. przy ulicy [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku B. K. i J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] dotyczącej stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Ł. własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w obrębie [...], o pow.[...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: B. K. i J. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyżej wskazanej decyzji komunalizacyjnej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr[...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Ł. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...], wskazując, że w dniu 27 maja 1990 r. wnioskodawcy nie posiadali tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. A zatem organ uznał, że wnioskodawcy nie legitymowali się interesem prawnym w postępowaniu komunalizacyjnym jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. B. K. i J. K. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, że w 1972 r. nastąpiło przesunięcie granicy do nieruchomości wnioskodawców położonej przy ul. [...] o pas gruntu z nieruchomości [...] (wówczas własności państwowej) na skutek podjętych decyzji w 1962 r. Wnioskodawcy wskazali ponadto na szereg nieprawidłowości popełnionych – ich zadaniem – przy komunlizacji spornego mienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ponownie rozpoznając sprawę, podtrzymał stanowisko co do braku interesu prawnego po stronie wnioskodawców wskazując, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nie była w prawnym posiadaniu małżonków B. i J. K. Dokumentacja w sprawie wskazuje bowiem, że prawo własności spornej nieruchomości należało do Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej KW [...]. Organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ugruntował się pogląd, że postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego podmiotów będących użytkownikami, najemcami, użytkownikami wieczystymi lub posiadaczami nieruchomości, albowiem komunalizacja nie wpływa na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmowała od Skarbu Państwa gmina. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawców, iż w toku postępowania komunalizacyjnego nastąpiło poświadczenie nieprawdy, organ wskazał, że jest to przesłanka wznowienia postępowania, jeżeli zostało to stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu. W tej sytuacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komuanlizacyjnej Wojewody Ł. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] dotyczącej stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Ł. własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli małżonkowie B. i J. K. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze przywołano argumenty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej oraz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dodatkowo przytaczając ich szerokie uzasadnienie. Skarżący wskazali, że w 1962 r. nakazem Architekta Dzielnicy obrócono ich budynek posadowiony przy ul. [...] wjazdem do garażu do planowanej ulicy dojazdowej pomiędzy nieruchomościami położonymi przy ul. [...] a nieruchomością położoną przy ul. [...]. Ulica nie została zrealizowana. Skarżący wskazali, że w związku z tym pas gruntu z nieruchomości położnej przy ul. [...] został im bezumownie przekazany w 1972 r. przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. Fakt ten został odnotowany w wykonanym w 1973 r. operacie ewidencyjnym [...] z naniesionymi zmianami granicy i złożonym do Państwowych Zasobów Geodezyjnych i Kartograficznych w Ł. w dniu 9 marca 1974 r. Z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że pas gruntu był we władaniu nieruchomości położonej przy ul. [...], a długość granicy od strony ulicy [...] wynosiła [...] m. Ten pas gruntu umożliwia im do dzisiaj wjazd do garażu i wyjazd z niego znajdującego się w podpiwniczeniu budynku mieszkalnego pod kątem 90 stopni w stosunku do ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika, że sporna nieruchomość stanowiła w dacie komunalizacji własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej KW [...]. Dokumenty, na które powołują się skarżący, znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że w latach 70-tych ubiegłego wieku część nieruchomości położonej przy ul. [...] została przekazana skarżącym we władanie w celu umożliwienia wjazdu do garażu znajdującego się w podpiwniczeniu budynku mieszkalnego. Jednakże na skutek czynności podjętych wówczas przez władze małżonkowie B. i J. K. nie stali się właścicielami spornej części nieruchomości. A zatem dokumenty powoływane przez skarżących nie mogą stwierdzić prawa własności skarżących do części nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym komunalizacji mienia ogólnonarodowego (państwowego) z mocy prawa, utrwalił się pogląd, że stronami postępowania administracyjnego, które ma potwierdzić przejście z mocy ustawy własności mienia ze Skarbu Państwa na gminą, są tylko Skarb Państwa i właściwa miejscowo gmina. Użytkownik nieruchomości, nawet prawnie nią władający, nie jest stroną tego postępowania, bowiem wynik postępowania komunalizacyjnego nie dotyczy bezpośrednio jego praw. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmowała od Skarbu Państwa gmina. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że prawa skarżących związane z użytkowaniem części działki położnej przy ul. [...] Gmina winna była uwzględnić przy przekazaniu tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W tej sytuacji prawidłowo organ orzekający przyjął, że skarżący nie przedstawili żadnego dokumentu, z którego wynikałby ich tytuł prawny do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Skarżący więc, nie mając tytułu prawnego do skomunalizowanej działki nr [...] nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...], a zatem nie mogli skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dopiero ustalenie, że wnioskodawca ma uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zasadnym badanie przez organ nadzorczy istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Skoro zatem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.