I SA/Wa 1459/07

WyrokWSA w Warszawie2008-06-11

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zrzeszenie, które zarządzało nieruchomością na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zmarłych właścicieli, posiada legitymację czynną do zaskarżenia uchwały organu samorządowego dotyczącej tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zrzeszenie nie posiadało legitymacji czynnej do wniesienia skargi. Pełnomocnictwo do zarządzania nieruchomością wygasło z chwilą śmierci ostatniego właściciela, a brak było umowy o administrowanie nieruchomością zawartej z członkiem Zrzeszenia, co jest wymagane przez statut Zrzeszenia. W związku z brakiem legitymacji czynnej, sąd nie badał zgodności uchwały z prawem.
Stan faktyczny
Zrzeszenie [...] zaskarżyło uchwałę Zarządu Dzielnicy R. W. dotyczącą przekazania budynku mieszkalnego w administrowanie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami. Skarżący twierdził, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ zarządzał nieruchomością na podstawie pełnomocnictwa od prywatnych właścicieli, a nieruchomość nie została skomunalizowana. Organ samorządowy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że uchwała ma charakter cywilnoprawny i wewnętrzny, a skarżący nie posiada legitymacji do jej zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy R [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie gospodarowania mieniem komunalnym. oddala skargę. Na podstawie art. 30 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zmianami), art. 11 ustawy o ustroju m. st. Warszawy z dnia 15 marca 2002 roku (Dz. U. z 2002 r., Nr 41, poz. 361 ze zmianami), art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zmianami), pełnomocnictwa Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku oraz na podstawie § 3 ust. 1 lit. a Statutu Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy R. W. (załącznika do uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2004 roku) Zarząd Dzielnicy R. W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 roku przekazał budynek mieszkalny położony przy al. [...] w W. (działka nr [...], obręb [...]) w administrowanie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy R. W. - § 1 uchwały. Wykonanie powyższej uchwały powierzono Burmistrzowi [...] - § 2 uchwały. W dniu 27 czerwca 2007 roku Zrzeszenie [...] pismem zatytułowanym "stanowisko prawne Zrzeszenia" wezwało Zarząd Dzielnicy do usunięcia naruszenia jego działań i niepodejmowanie przez Urząd Dzielnicy działań faktyczno – prawnych do czasu rozstrzygnięć sądowo – administracyjnych z udziałem Zrzeszenia [...]. Natomiast uchwałą Nr [...] Zarządu Dzielnicy R. W. z dnia [...] czerwca 2007 roku powołano komisję w celu protokolarnego przekazania w/w nieruchomości w administrowanie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy R. W. Powyższą uchwałę z dnia [...] kwietnia 2007 roku oraz związaną z nią uchwałę z dnia [...] czerwca 2007 roku w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. Z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zrzeszenie [...] z siedzibą w W., dalej skarżący wnosząc m. in. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W skardze z dnia 21 sierpnia 2007 roku podniesiono między innymi, iż uchwała rażąco narusza art. 15 pkt 9 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o administracji rządowej w województwie w związku z art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 32, poz. 191, nr 43 ze zm.) poprzez wydanie jej bez konstytutywnej decyzji Wojewody komunalizującej nieruchomość przez co samowolnie, bez podstawy prawnej zarządza mieniem prywatnym na podstawie powyższych uchwał. Skarżący wywodzi, iż powyższy budynek stanowił własność prywatną i znajdował się w zarządzie skarżącego na podstawie pełnomocnictwa właściciela. Przedmiotowe uchwały naruszają interes prawny skarżącego, podobnie jak dalsze ogłoszenia publiczne dotyczące wstrzymania się od płatności czynszu Zrzeszeniu. Zrzeszenie władając nieruchomością od ponad 50 lat nabyło uprawnienia właścicielskie z mocy prawa z czego wywodzi swoją legitymację do wystąpienia z niniejszą skargą. W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 27 czerwca 2007 roku wzywające do usunięcia naruszenia Zarząd Dzielnicy podtrzymał swoje stanowisko w piśmie z dnia 4 lipca 2007 roku. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy R. W. wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż przedmiotowa uchwała nie jest uchwałą o której mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych. Nie obejmuje ona swoim zakresem spraw związanych z administracja publiczną, ma charakter cywilnoprawny i wewnętrzny regulujący organizację administrowania zasobem mieszkaniowym po stronie właściciela. Jednocześnie wniósł o ewentualne oddalenie skargi podnosząc, że brak decyzji komunalizacyjnej Wojewody nie powoduje naruszenia prawa bowiem decyzja taka ma charakter deklaratoryjny a nawet gdyby była to decyzja konstytutywna to przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta W., który nie zlecał skarżącemu administrowania nią. Zrzeszenie uprawnione jest jedynie do administracji domów stanowiących własność członków Zrzeszenia i to na ich wniosek. Zarówno Skarb Państwa jak i W. nie jest i nigdy nie było członkiem Zrzeszenia i nie zlecało administrowania jakąkolwiek nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2002 roku, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem j jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną(vide: art.134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej : ppsa). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż omawiana uchwała została zaskarżona w trybie o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. Z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W związku z powyższym Sąd zobligowany był do zbadania czy zaskarżony akt narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego, od tego bowiem zależy legitymacja czynna do skutecznego wniesienia skargi. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej uchwała, może być – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżona do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą uchwałą. Odpowiednie stosowanie cytowanego przepisu do miasta W. jako związku dzielnic – gmin polega na tym, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego, na zasadach określonych w tym przepisie, podlega uchwała podjęta przez organ związku, w sprawie z zakresu administracji publicznej. Utworzenie dzielnic w gminie jest związane z przekazaniem dzielnicom określonych zadań i kompetencji należących do właściwości gmin, wobec czego do organów dzielnicy ma zastosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym - wyrok NSA z 6.11.2000; 2001/2/48; OSA 2/00. Odnosząc się do zarzutów niedopuszczalności skargi z tej przyczyny, iż zaskarżona uchwała nie jest podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zdaniem Sądu brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Przepis powyższy nie definiuje określenia " sprawa z zakresu administracji publicznej". Pojęcie to ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy, rozstrzygane w drodze uchwały. Istotnym kryterium uznania uchwały za uchwałę podjęta w sprawach administracji publicznej jest przynależność norm prawnych stanowiących podstawę jej wydania do norm prawa administracyjnego i wynikający z tej normy charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały. W postanowieniu z dnia 24.09.1997r., III RN 41/97 (OSNAPiUS 1998 nr6, poz. 171) Sąd Najwyższy stwierdził, że gminy jako jednostki samorządu terytorialnego powołane zostały wyłącznie w celu realizacji zadań publicznych. W sensie normatywnym całokształt spraw zaliczonych do zakresu działania gminy ma na celu realizację zadań publicznych i z tej przyczyny sprawy te należą do zakresu administracji publicznej. Skarga taka stanowić ma jedną z form gwarancji prawnych zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady praworządności. Dlatego nasuwające się w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej powinny być interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu. Warunkiem uwzględnienia skargi wniesionej na podstawie art. 101ust1 ustawy o samorządzie gminnym jest wykazanie,że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Kryterium naruszenia interesu prawnego na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa aby wykazać interes prawny należy wskazać przepis prawa materialnego uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym interes ten może być oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić każdy podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W sprawie niniejszej skarżący sprawował zarząd i administrację nieruchomością o jakiej mowa w zaskarżonej uchwale na podstawie pełnomocnictwa od ówczesnych właścicieli M. i J. małżonków R. z dnia 8 marca 1954 roku – pełnomocnictwo k. 102-103 akt sądowych. M. R. zmarła w dniu 13 grudnia 1980 roku i spadek po niej w drodze ustawowego porządku dziedziczenia nabył mąż J. R. – postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w sprawie sygn. akt [...], k. 8 akt. J. R. nie żyje, zmarł w dniu 30 grudnia 1982 roku. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 roku Sąd Rejonowy dla W. w sprawie sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po J. R. nabył Skarb Państwa z dobrodziejstwem inwentarza – postanowienie k. 9 akt. Pełnomocnictwo wygasa wskutek śmierci pełnomocnika – art. 96 kpc. Przepis ten odnosi się do każdego rodzaju pełnomocnictwa i stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 101 § 2 in fine kc. Tak więc legitymacja czynna skarżącego wywodzona z w/w pełnomocnictwa - do wystąpienia z niniejszą skargą - wygasła z chwilą zgonu J. R. Jak wynika z § 24 statutu Zrzeszenia Zrzeszenie przyjmuje domy w administrację na podstawie pisemnej umowy zawartej z członkiem Zrzeszenia. Członkiem Zrzeszenia może być każda osoba fizyczna lub prawna, która jest właścicielem bądź zarządcą domu - § 6 ust. 1 statutu. W przedmiotowej sprawie skarżący nie okazali się także umową o jakiej mowa w § 24 statutu Zrzeszenia, która dawałaby im legitymację czynną do wystąpienia ze skargą na przedmiotowa uchwałę. Skoro skarga nie pochodziła od podmiotu posiadającego legitymację skargową Sąd nie badał zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło