I SA/Wa 1459/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-24
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy drogi krajowej, wydana w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, może zostać uznana za nieważną z powodu wadliwości postępowania wywłaszczeniowego lub braku uwzględnienia praw rzeczowych przysługujących osobom trzecim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy drogi krajowej, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., jest odrębnym postępowaniem od postępowania wywłaszczeniowego. Prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego nie podlega ocenie w postępowaniu o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Ponadto, brak uwzględnienia praw rzeczowych lub brak udziału stron w postępowaniu wywłaszczeniowym może być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę drogi ekspresowej. Zarzucali m.in. naruszenie praw rzeczowych (służebność gruntowa), brak uwzględnienia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, brak określenia praw podlegających wywłaszczeniu, nieustalenie odszkodowania, brak doręczenia decyzji stronom oraz toczące się postępowanie o zasiedzenie. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że przesłanki do jej wydania zostały spełnione, a podnoszone zarzuty nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. K., H. A. L. B., M. K., K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] udzielającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonych w gminie S.
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że nieruchomości położone w gminie S., obręb[...], oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi zostały przeznaczone pod budowę drogi ekspresowej [...] - [...] na odcinku węzeł "[...]" – " [...]".
Wnioskiem z dnia 12 lipca 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wobec przedmiotowych nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
W dniu 29 grudnia 2004 r. informacja o zamiarze wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości została podana do publicznej wiadomości w prasie o zasięgu ogólnopolskim, jak również w sposób zwyczajowo przyjęty, tj. na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy S. Po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonych w gminie S. , obręb[...] , oznaczonych jako działki [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi zostały przeznaczone pod budowę drogi ekspresowej [...] - [...] na odcinku węzeł "[...]" – " [...]". oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wnioskiem z 16 lutego 2009 r. S. K., M. K., K. B., L. B. i H. A. wystąpili o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podnosząc, iż działki nr [...] i [...] stanowią niezbywalne prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej dla działek nr [...] i nr[...]. Ponadto decyzja nie uwzględnia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości i stanu jego zagospodarowania oraz osób, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości. Nie określono również praw podlegających wywłaszczeniu, nie ustalono odszkodowania oraz nie oznaczono stron postępowania i nie doręczono decyzji stronom.
Wniosek powyższy został uzupełniony pismami z 15 lipca 2009 r., 13 sierpnia 2009 r. i 18 sierpnia 2009 r. podnosząc, iż są posiadaczami nieruchomości od ponad 40 lat oraz trwa postępowanie o nabycie działek nr [...] i [...] przez zasiedzenie. Poinformowali, że nie otrzymali decyzji wypowiadającej dotychczasowe zjazdy na drogę wojewódzką nr [...], a pozbawienie zjazdów uniemożliwi korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy i zgodnie z przeznaczeniem.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w związku z toczącym się w Sądzie Rejonowym w P. postępowaniem o zasiedzenie działek nr[...] , [...] i [...].
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Infrastruktury powyższe postanowienie utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 331/10, uchylił postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r., oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2009 r., stwierdzając, iż toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jednocześnie Sąd stwierdził, że wnioskodawcy mają interes prawny jako osoby faktycznie władające gruntem w żądaniu stwierdzenia nieważności zezwolenia.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr[...] , Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. W ocenie Ministra przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie został naruszony, ponieważ przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w tym trybie, a zatem warunek wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz zaistnienia uzasadnionego przypadku, zostały spełnione. Wskazano także, że podnoszony brak uczestnictwa stron w postępowaniu jest podstawą wznowienia postępowania i nie może stanowić przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli S. K., M. K., K. B., L. B. i H. A.
Rozpatrując sprawę ponownie Minister Infrastruktury stwierdził, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. prawidłowo wskazano, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W ocenie Ministra Wojewoda [...] w sposób zgodny z art. 17 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, przychylił się do wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości.
Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi bowiem, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego Wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.
Minister podniósł, że kumulatywne spełnienie w/w przesłanek, tj. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego oraz zaistnienie uzasadnionego przypadku, obliguje organ do zezwolenia na niezwłoczne zajęcie gruntu. Przy czym, organ oceniając pierwszą z wymienionych przesłanek nie może badać prawidłowości wszczęcia postępowania. Na powyższą okoliczność Minister przywołał wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 327/09.
W niniejszej sprawie, jak ustalił Minister postępowanie wywłaszczeniowe wszczęto w dniu [...] marca 2005 r., czyli po upływie 2 miesięcy od dnia obwieszczenia o zamiarze wywłaszczenia działek nr[...] , nr[...], nr[...], nr [...] nr[...] , nr [...] i nr [...] w prasie o zasięgu ogólnopolskim, jak również w sposób zwyczajowo przyjęty, tj. na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy S. w dniu [...] grudnia 2004 r. Natomiast motywując kwestię uzasadnionego przypadku inwestor wskazał m. in., że budowa drogi ekspresowej [...], odciąży przebiegające przez miasto drogi krajowe, ograniczy ruch tranzytowy w stosunku do centrum miasta i ułatwi dostępność transportową przyległej zabudowy. Spowoduje to również poprawę warunków i bezpieczeństwa ruchu na istniejących drogach krajowych, które obecnie są zakorkowane, niebezpieczne i uciążliwe dla otoczenia. Ponadto realizacja przedmiotowej inwestycji przewidywana jest do współfinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a warunkiem wykorzystania tych środków jest zakończenie i rozliczenie inwestycji do połowy 2008 r.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, jakoby fakt braku przeznaczenia przedmiotowych działek pod pasy drogowe projektowanej inwestycji, a jedynie pod zjazdy, uniemożliwił wydanie decyzji w przedmiocie ich niezwłocznego zajęcia, Minister podniósł, że bezsporną kwestią jest, że przedmiotowe działki zgodnie z załącznikami graficznymi do decyzji lokalizacyjnej z [...] czerwca 2004 r. zostały objęte liniami rozgraniczającymi teren inwestycji polegający na budowie drogi ekspresowej[...] . Bez znaczenia w ocenie Ministra pozostaje dla prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości fakt, jakie prace będą prowadzone na danej nieruchomości oraz czy będą one przeznaczone pod pas drogowy, czy też pod projektowane zjazdy.
Ponadto Minister zauważył, że kwestia ustalenia przebiegu drogi została rozstrzygnięta w decyzji lokalizacyjnej z [...] czerwca 2004 r. i dopóki nie zostanie ona uchylona lub zmieniona w odrębnym postępowaniu, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości związany jest jej treścią. W związku z powyższym wszelkie zarzuty odnoszące się do przebiegu projektowanej drogi, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Z tych samych względów zdaniem organu nadzoru kwestia pozbawienia użytkowanych przez skarżących działek zjazdów do drogi publicznej nie mogła być przedmiotem postępowania w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowego gruntu.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: S. K. , M. K., K. B., L. B. i H. A.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Minister Infrastruktury wybiórczo odniósł się do zarzutów. Skarżący wskazali, że nieruchomości nabyli na własność przez zasiedzenie w 1987 r. i 1986 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. [...] grudnia 2010 r., a jak wynika z wypisu z rejestru gruntów ani GDKiA, ani Skarb Państwa nie są właścicielami działki nr[...] – dawniej [...] i [...].
Zdaniem skarżących obowiązkiem Ministra Infrastruktury było ustalenie, czy istnieją osoby, którym do nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. Wskazują oni, że na działkach nr [...] i [...] (dawniej [...]) istnieją drogi wewnętrzne stanowiące także służebność wobec działki nr [...] i[...] , których są zarządcami, a decyzją administracyjną nie można naruszyć pasa drogowego drogi wewnętrznej. Skarżący podnieśli również, że za przymusowe odebranie nieruchomości jej właściciel powinien otrzymać słuszne odszkodowanie.
Skarżący zarzucili, że organ nadzoru nie uwzględnił, iż wykonanie kwestionowanej decyzji uniemożliwi im dalsze wykonywanie działalności gospodarczej, a zabudowania znajdujące się na działkach nr [...] i [...] zostaną pozbawione bezpośrednio dostępu do drogi wojewódzkiej[...] .
W ocenie skarżących lokalizacja drogi ekspresowej rażąco narusza ich prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2012 r. skarżący zarzucili Ministrowi Infrastruktury, że nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, uszło również jego uwadze, że działka nr [...]nie jest objęta decyzją lokalizacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156-158 kpa podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa.
Zgodnie z orzecznictwem NSA o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja [por. np. wyrok SN z 8.04.1994 r. (III ARN 13/94), OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18.07.1994 r. (V SA 535/94), ONSA 1995, z. 2, poz. 91]. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji może być też jej niewykonalność, istniejąca w dniu wydania i mająca charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 kpa).
Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 kpa oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jej wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. (por. wyrok NSA z 29.09.2010 r. sygn. akt II GSK 686/09, LEX nr 746103).
W wyroku z dnia 13 lutego 1986 r. III SA 1146/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska jej adresatów lub innych osób zainteresowanych wstrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności decyzji, nie uzasadniają stwierdzenia jej nieważności z tego tytułu.
Pogląd powyższy Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela.
Co do kolejnej przesłanki stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji wskazanej przez skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]kwietnia 2005 r. określonej w art. 156 § 1 pkt 7 kpa, stwierdzić należy, że przepis art. 156 § 1 pkt 7 kpa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. (por. wyrok NSA z 21 stycznia 1988 r. IV SA 941/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 30).
W przedmiotowej sprawie należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2005 r.
Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji i inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Celem powołanej ustawy było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to warunek konieczny do wyraźnego przyśpieszenia procesu budowy dróg, a zwłaszcza autostrad oraz dróg szybkiego ruchu. Wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się przede wszystkim w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem przez wykonawców na cele budowlane. Ten wyjątkowy charakter ustawy wyrażony jest nie tylko w jej tytule ale wynika też z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju. Budowa nowych autostrad i dróg ekspresowych pozostaje w sferze głównych zainteresowań państwa. Brak dostępu do terenu uniemożliwi rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem, a proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończenia robót. Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa, co w konsekwencji mogłoby skutkować utratą środków z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Dla sprawnego zaś przeprowadzenia procesu inwestycyjnego konieczne jest szybkie nabycie prawa własności nieruchomości w liniach rozgraniczających teren inwestycji.
Przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. przewiduje (w odniesieniu do inwestycji, dla których wydano decyzje o lokalizacji drogi krajowej), że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że zaistnienie wymienionych w nim przesłanek obligowało Wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Pilna potrzeba uzyskania prawa do dysponowania terenem przez wykonawcę w celu rozpoczęcia robót budowlanych uzasadnia nadanie decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 w/w ustawy wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Nie podlega natomiast ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono bowiem odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 12 lipca 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działek nr[...], [...], [...], [...], [...],[...] i [...] o nieuregulowanym stanie prawnym z przeznaczeniem pod budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...].
Postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia w/w nieruchomości zostało wszczęte w dniu 31 marca 2006 r., co wynika z ogłoszenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W dniu [...] grudnia 2004 r. informacja o zamiarze wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości została podana do publicznej wiadomości w prasie o zasięgu ogólnopolskim i wywieszona na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy S.
Na datę wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego jak i na datę wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżący nie legitymowali się prawem własności do części objętych tą decyzją działek. Jak wynika bowiem z załączonego przez skarżących orzeczenia Sądu dopiero w dniu [...] grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy w P. w sprawie sygn. akt [...] wydał postanowienie stwierdzające nabycie przez zasiedzenie przez K. B. i H. B. własności działek nr [...] i[...] , a przez R. K. i J. K. działek nr[...],[...] i[...] . Jak wynika z mapy sporządzonej w dniu 17 sierpnia 2009 r. – znajdującej się w aktach administracyjnych, działki nr [...] i [...] powstały z podziału działki nr[...] – objętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., zaś działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] również objętej powyższą decyzją. Pozostałe działki nr [...] i [...] utworzone z podziału działki nr [...] nie były objęte kwestionowaną decyzją.
W związku z powyższym należy uznać, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości tj. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.
W ocenie Sądu organy administracji dokonały prawidłowej oceny wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad co do potrzeby zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Okoliczności dotyczące znaczenia rozbudowy sieci dróg dla rozwoju regionu i kraju oraz o przyznawaniu na ten cel środków finansowych z funduszy unijnych i o związanym z tym obowiązkiem terminowego ich wykorzystania są powszechnie znane i jako takie – zgodnie z art. 77 § 4 kpa – nie wymagają dowodu.
Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń, a ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów oraz dokumentów wymienionych w uzasadnieniu decyzji, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, ze w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
Okoliczność, że skarżący nie brali udziału w kwestionowanym postępowaniu, musi stanowić jak słusznie zauważył organ nadzoru podstawę przy spełnieniu innych dodatkowych przesłanek, do wznowienia postępowania, natomiast nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2005 r.
Pozostałe zarzuty skargi sprowadzają się w istocie do kwestionowania prawidłowości decyzji lokalizacyjnej, czy też decyzji wywłaszczeniowej. Ocena tych zaś decyzji nie może być przedmiotem oceny ani przez organ nadzoru, ani przez sąd w postępowaniu prowadzonym z udziałem skarżących w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Za niezasadny należy w związku z powyższym uznać również zarzut, że działka nr[...] – nie objęta decyzją lokalizacyjną, została wymieniona w decyzji wywłaszczeniowej i decyzji kwestionowanej. Tym bardziej, że jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. przez S. K., skarżący nie byli właścicielami ani posiadaczami działki nr[...] , a więc nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa art. 28 kpa w przedmiocie kwestionowania decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. w części dotyczącej tej działki.
W świetle powyższego uznać należy, iż Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie jest obarczona jakąkolwiek wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Należy dodać, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji (art. 16 kpa) i wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, a wobec tego zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło