I SA/Wa 1462/12

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić K. T. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. K. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. W następstwie wniesionej skargi K. T. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Źródłem jej utrzymania renta rodzinna po zmarłym mężu wypłacana w wysokości 2.210 zł wraz z dodatkiem opiekuńczym. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 47,30 m2. Jak również zgromadziła oszczędności na wydatki na wypadek choroby losowej w wysokości 2300 zł. Uzasadniając swój wniosek wspomniała również, że ma przyznaną grupę inwalidzką, musi przestrzegać diety i systematycznie zażywać leki. Ponadto z renty opłaca energię elektryczną, leki, telefon, telewizję i inne wydatki bieżące. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 ustawy). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez K. T. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącej nie może być uznana za trudną. Miesięczny dochód strony to 2.200 zł oraz ujawnione oszczędności. Podkreślania wymaga, że na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie będą one wyższe niż wpis od skargi. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro skarżąca ma do dyspozycji ujawnioną kwotę, jak również dysponuje wykazanymi oszczędnościami, które stanowią jej wyłączny i regularny dochód, to nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem nie można uznać, że nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych i kosztów powołania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika tym bardziej, że ma zabezpieczone potrzeby bytowe. Na marginesie referendarz sądowy pragnie jedynie zauważyć, że na obecnym etapie postępowania powołanie do sprawy profesjonalnego pełnomocnika nie jest obligatoryjne, obowiązek ustanowienia radcy prawnego powstanie dopiero wówczas, gdy skarżąca zdecyduje się zaskarżenie wyroku sądu pierwszej instancji i wniesienie skargi kasacyjnej. Uwzględniając powyższe uznać należało, że zasadnym jest odmowa przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.