I SA/Wa 1463/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie : sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. reprezentującego Skarb Państwa na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] dotyczące wyjaśnienia treści decyzji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: Wojewoda [...] na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P., w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, zapisanego w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynku znajdującego się na tym gruncie, a także określił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Na wniosek Prezydenta Miasta P. Wojewoda [...] na podstawie art. 113 § 2 kpa, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] wyjaśnił treść decyzji wskazując, iż ustalona w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. opłata z tytułu użytkowania wieczystego obowiązuje od dnia 1 stycznia 2006 r. Na powyższe postanowienie Prezydent Miasta P. złożył zażalenie. Rozpatrując zażalenie i mając na uwadze, że obecnie organem właściwym w tym zakresie jest Minister Budownictwa, co wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz. U. Nr 76, poz. 537) ustalono, że zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowa wieczystego. Skoro stwierdzenie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w 2005 r., to opłaty rocznej nie pobiera się za ten rok, a więc obowiązek ten powstaje z dniem 1 stycznia 2006 r. Pokreślono ponadto, że przepisy prawa nie przewidują ustalenia opłaty rocznej z mocą wsteczną. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta P. jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając naruszenie art. 238 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 71 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) polegające na błędnym ustaleniu początkowego terminu obowiązywania opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, to jest na przyjęciu, że opłata ta obciąża użytkownika wieczystego dopiero od następnego roku po wydaniu decyzji potwierdzającej nabycie prawa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że powołany przez organy art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie umownym. W sprawie niniejszej natomiast prawo to powstało ex lege 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 238 kodeksu cywilnego w związku z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy użytkownik wieczysty jest zobowiązany do uiszczania opłat rocznych przez cały czas trwania tego prawa, dlatego P. - obecnie P. SA powinny od wskazanej daty uiszczać opłatę roczną. Określając termin początkowy obowiązywania opłaty rocznej na dzień 1 stycznia 2006 r. Wojewoda [...] naruszył interes Skarbu Państwa jako właściciela gruntu, pozbawiając go należnych wpływów z tytułu zaległych, nieprzedawnionych należności. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Dokonane zaskarżonym postanowieniem, utrzymującym w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uwzględnienie skargi. Wskazaną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) stwierdził, że grunt opisany w pkt 1 tej decyzji stał się z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. - obecnie P. SA. W pkt 5 decyzji określona została opłata z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu i stwierdzono, że opłata ta jest płatna do dnia 31 marca każdego roku. Wyjaśniając wątpliwości co do początkowego terminu obowiązywania opłaty rocznej organy prawidłowo wskazały, że opłata ta obowiązuje od dnia 1 stycznia 2006 r. Z art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika obowiązek wnoszenia opłaty w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry za dany rok. W ustępie tym postanowiono ponadto, że opłaty nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Jak słusznie podniesiono w skardze regulacja ta odnosi się do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie umownym. Należy jednak zauważyć, że stosownie do treści art. 200 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie którego została wyjaśniana decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] kwietnia 2005 r. przy nabyciu prawa (użytkowania wieczystego) nie pobiera się pierwszej opłaty. Zasadą jest, wynikającą z art. 238 kodeksu cywilnego, że użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swojego prawa opłatę roczną, szczegółowe kwestie dotyczące uiszczania tej opłaty uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Słusznie organy przyjęły, że pierwszą opłatą z tytułu użytkowania wieczystego byłaby opłata za 2005 r., z której jak wcześniej wskazano uwłaszczona jednostka została zwolniona (art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 736/02, ONSA 2004/1/38, że deklaratoryjny charakter decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu dotyczy wyłącznie kwestii powstania prawa użytkowania wieczystego i związanej z nim własności budynków, innych urządzeń i lokali, natomiast co do warunków powstałego z mocy prawa użytkowania wieczystego oraz nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali decyzja o uwłaszczeniu ma charakter konstytutywny. Wprawdzie wyrok ten dotyczył innych kwestii niż będąca przedmiotem wykładni w sprawie niniejszej początkowa data obowiązywania opłaty rocznej, to pogląd tam zawarty zachowuje również aktualność w sprawie niniejszej. Z podniesionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.