I SA/Wa 1463/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-12

Skład orzekający: Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej w przedmiocie reformy rolnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżąca gmina powołuje się na znaczenie obiektu jako pomnika dziedzictwa narodowego, konieczność jego kosztownego utrzymania oraz ryzyko zbycia przez potencjalnych przyszłych właścicieli?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca gmina nie wykazała przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA. Powoływane okoliczności, takie jak status obiektu jako pomnika dziedzictwa narodowego, konieczność jego kosztownego utrzymania czy ryzyko zbycia, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie wykazują one niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stan faktyczny
Gmina S. złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy częściowo decyzję Wojewody dotyczącą reformy rolnej. Jednocześnie gmina wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że obiekt (zamek) stanowi pomnik dziedzictwa narodowego, wymaga kosztownej pieczy, a jego zwrot poprzednim właścicielom może prowadzić do znacznej szkody w mieniu gminy i trudnych do odwrócenia skutków, w tym ewentualnego zbycia obiektu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Gmina S., pismem z dnia 14 maja 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], w części pkt 1 a) i 3 decyzji, mocą której po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] organ odwoławczy: 1) utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji: a) w części dotyczącej punktu I, b) w części dotyczącej punktu II w zakresie umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do parceli katastralnej pb nr [...]. 2) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu II w zakresie umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do parceli katastralnej nr [...], położonej w S. (poprzednio S.), gmina S. w granicach odpowiadających działce ewidencyjnej nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S.. 3) stwierdził, że parcela katastralna wymieniona w punkcie 2 - nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jednocześnie strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w mieniu gminy oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca uzasadniła wniosek charakterem obiektu, który stanowi znaczący pomnik dziedzictwa narodowego. W ocenie skarżącej jego wyjątkowe właściwości architektoniczne historyczne wymagają dalszej kosztownej pieczy, a jak wynika z doświadczenia z innymi podobnymi zabytkami po zwrocie poprzednim właścicielom, ich stan ulegał pogorszeniu. Znaczenie ma bowiem koszt bieżącego utrzymania obiektu. Skarżąca podniosła, że zamek był utrzymywany przez poprzednich właścicieli w należytym stanie dzięki ciężkiej pracy mieszkańców S., która dawała dochód z majątku ziemskiego, umożliwiając byłym właścicielom jego użytkowanie. Z tego powodu – w ocenie skarżącej - w przypadku zwrotu zamku przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody w mieniu gminy, w przypadku innego rozstrzygnięcia niż w postępowaniu administracyjnym. Również zwrot mógłby spowodować trudne do odwrócenia skutki w wypadku zbycia obiektu przez wnioskodawców. Jako dodatkowe uzasadnienie wniosku skarżąca wskazała, że obiekt – pałacyk z parkiem położony w K., zwrócony poprzedniemu właścicielowi (hr. T.) stanowi obecnie ruinę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) i ma on charakter zamknięty. Stosownie do treści tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powołanego przepisu wynika, że konieczną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej. Przy czym podkreślić trzeba, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użyty w powyższym przepisie zwrot "sąd może". Oznacza to, że Sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet, jeżeli stwierdzi, iż w danej sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wstrzymanie wykonania decyzji ma zatem charakter wyjątkowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagradzana przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 127/04 oraz z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 - Lex Polonica nr 375764). Rozpoznając wniosek Gminy S. w ramach przesłanek z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. W żaden sposób nie można bowiem uznać, że argumentem takim jest powoływana przez skarżącą okoliczność, iż objęty zaskarżoną decyzją obiekt stanowi pomnik dziedzictwa narodowego, który wymaga dalszego kosztownego utrzymania i pieczy, czy też powoływany fakt utrzymywania zamku w należytym stanie przez poprzednich właścicieli dzięki ciężkiej pracy mieszkańców S. Przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku nie stanowią również powoływane okoliczności związane z ewentualnym zbyciem przedmiotowego obiektu (zdarzenie przyszłe i niepewne) w przypadku jego zwrotu wnioskodawcom, a także wskazywane doświadczenia związane z innymi zabytkowymi obiektami, które zostały zwrócone poprzednim właścicielom i następnie uległy zniszczeniu. Innymi słowy z przedstawionych przez skarżącą twierdzeń w żaden sposób nie wynika, że konsekwencją wykonania zaskarżonej decyzji będzie wywołanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wykazała, na jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić ją wykonanie przedmiotowej decyzji. W świetle powyższego Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku i wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło