I SA/Wa 1463/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Decyzją z [...] kwietnia 2018 roku Wójt Gminy [...] uznał B. T. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był art. 5 ust. 3 i art. 8b ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawniony do alimentów (Dz. U. z 2017 roku, poz. 489 ze zm., dalej "ustawa z 7 września 2007 roku"). Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organu było ustalenie, że Skarżący nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych prowadzonej przez PUP jak również, że przez okres sześciu miesięcy poprzedzających wydanie decyzji nie dokonał żadnych wpłat na poczet zadłużenia z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od decyzji Skarżący wskazał że syn od 2007 roku jest pod jego opieką i na jego utrzymaniu. Ostatnio syn przebywał u matki, która pobierała pieniądze z funduszu alimentacyjnego, lecz nie przeznaczała ich na potrzeby dziecka. Skarżący wskazał, że zarejestrował się w GOPSie jednak nie otrzymał żadnej propozycji pracy. Wskazał, że dzięki pracom dorywczym i zleceniom z portali internetowych pozyskał znaczną bazę klientów i uruchomił własną działalność gospodarczą. Działalność tę jego syn, który niedługo osiągnie pełnoletność zamierza kontynuować. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] czerwca 2018 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 roku wskazujący podstawy dla uznania danej osoby za dłużnika uchylającego się do zobowiązań alimentacyjnych ma charakter przepisu związanego, Zatem wystąpienie jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek pozytywnych stanowi podstawę do wszczęcia postępowania i uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań, o ile nie wystąpi przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 3a ustawy. SKO wskazało, że Skarżący zastosował się do wezwania organu z [...] grudnia 2017 roku w wyniku którego przeprowadzono z nim wywiad alimentacyjny. Skarżący został zobowiązany do zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Jak wynika z pisma PUP z [...] lutego 2018 roku, od 10 maja 2017 roku Skarżący nie figuruje w ewidencji. SKO podkreśliło, że Skarżący w wezwaniu z [...] stycznia 2018 roku pouczony został o konsekwencjach zaniechania powiadomienia organu pierwszej instancji o rejestracji. Zatem w ocenie SKO spełniona została przesłanka uzasadniająca wszczęcie postępowania w sprawie uznania Skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. SKO wskazało również, że nie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku. Skarżący nie dokonywał bowiem w okresie ostatnich sześciu miesięcy wpłat w wysokości odpowiadającej co najmniej połowie ustalonych alimentów. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę podnosząc zarzut naruszenia : 1. art. 7, 77, 107 §3 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie poprzez niesprawdzenie przez organ informacji przekazanych w odwołaniu, że Skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą, osiąga dochody pozwalające na terminowe płacenie alimentów i niecelowym jest rejestracja w urzędzie pracy, 2. art. 7, 77, 107 §3 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie poprzez niesprawdzenie przez organ, czy Skarżący płaci alimenty lub czy w inny sposób spełnia obowiązek alimentacyjny, 3. art. 8, 9 kpa poprzez nienależyte poinformowanie o konsekwencjach braku regularnych wpłat z tytułu alimentów, nawet w sytuacji, gdy w inny sposób spełnia obowiązek alimentacyjny, 4. art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która powinna zostać uchylona, 5. art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja z [...] kwietnia 2018 roku powinna zostać uchylona, Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi, celem udowodnienia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego oraz wpłat, rozważenie przez Sąd zastosowania przepisu art. 135 p.p.s.a. w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie także decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku. Skarżący wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W toku rozprawy 17 stycznia 2019 roku Sąd dopuścił dowód z załączonych do skargi dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organ pierwszej instancji odpowiadają prawu. Sąd podziela w pełni stanowisko SKO, zgodnie z którym decyzja wydawana na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 roku ma charakter związany. Innymi słowy, zaistnienie przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 5 ust. 3, przy nie stwierdzeniu wystąpienia przesłanki negatywnej z art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku oznacza konieczność wydania decyzji uznającej stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od alimentacji. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 roku w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący wezwanie na wywiad alimentacyjny otrzymał 8 grudnia 2017 roku. Wywiad przeprowadzony został 29 grudnia 2017 roku. Jak jednak ustaliły organy, a sąd ustalenie to w pełni podziela, w sprawie zaistniała okoliczność o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z 7 września 2007 roku. Skarżący odmówił bowiem zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy. Skarżący otrzymał 18 stycznia 2018 roku zobowiązanie do zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. W piśmie zawarte było również pouczenie o skutkach nie zrealizowania wezwania. Termin w jakim Skarżący miał zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy upływał 2 lutego 2018 roku. Jak wynika z pisma Powiatowego Urzędu Pracy z [...] lutego 2018 roku, Skarżący nie figurował w ewidencji urzędu od 10 maja 2017 roku. Oznacza to, że Skarżący nie wykonał zobowiązania do zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy. Okoliczność ta uzasadniała wszczęcie postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed przystąpieniem do analizy zasadności zarzutów skargi poczynić należy uwagę o charakterze ogólnym. Skarżący podnosił w skardze zarzut nieustalenia, że prowadzi własną działalność gospodarczą i osiąga dochody pozwalające na terminowe płacenie alimentów. Odnosząc się do powyższego argumentu wskazać należy, że w toku postępowania o uznanie za dłużnika alimentacyjnego nie są badane możliwości płatnicze osoby zobowiązanej do alimentacji. Fakt, że osoba zobowiązania posiada środki pozwalające na regulowanie alimentów nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość uznania jej za dłużnika alimentacyjnego. Okolicznością, która wyłącza możliwość uznania zobowiązanego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań jest jedynie wywiązywanie się przez okres ostatnich 6 miesięcy w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku). Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie, czy Skarżący w okresie ostatnich sześciu miesięcy wywiązywał się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych. Jak wynika z zaświadczeń przekazywanych przez Komornika, w okresie od października 2017 roku do marca 2018 roku nie doszło do wyegzekwowania od Skarżącego żadnej kwoty na poczet alimentów. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący jeszcze przed listopadem 2017 roku nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych. Potwierdza to zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów z [...] sierpnia 2017 roku. Skarżący już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, to jest 19 i 24 kwietnia 2018 roku dokonał dwóch wpłat w kwotach po 500 złotych na poczet należności z tytułu wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Jednak dokonanie tych wpłat już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji nie może być uznane za zrealizowanie przesłanki o której mowa w art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku. Skarżący podnosił w toku postępowania, że spełniał obowiązki alimentacyjne w inny sposób, czego organ nie ustalił. Odnosząc się do tego argumentu sąd wskazuje, że organ administracji ma obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nie zaś wszelkich możliwych do przeprowadzenia czynności. Skarżący wskazywał w wywiadzie alimentacyjnym że pokrywa koszty utrzymania syna, jednak nie poprał powyższego twierdzenia żadnymi dowodem. W ocenie sądu, strona powinna współdziałać z organem w zakresie gromadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie stanu faktycznego powinno następować przy czynnym udziale strony, a obowiązek ustalenia stanu faktycznego przez organ nie zwalnia strony od uczestniczenia w owych ustaleniach, szczególnie w sytuacji gdy nieudowodnienie danych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Wyjaśnić należy również, że w art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku mowa jest o wywiązywaniu się przez dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Oznacza to zatem, że wyłącznie dokonywanie wpłat w określonej kwocie stanowi przesłankę negatywną dla uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od alimentacji. Skarżący w toku postępowania wskazywał, że syn mieszka wraz z nim. W świetle przedstawionej wyżej wykładni okoliczność ta nie może być uznana za skutkującą możliwością zastosowania art. 5 ust. 3a ustawy z 7 września 2007 roku. Tym niemniej sąd wskazuje, że w aktach sprawy znajduje się kopia pisma K. S. z 2 czerwca 2017 roku, skierowanego do Sądu Rejonowego w [...], z którego wynika, że syn zamieszkuje u Skarżącego. Jednak z notatki służbowej z [...] września 2017 roku oraz z oświadczenia K. S. z tej samej daty wynika, że T. zamieszkuje wraz z matką. Również z wyroku Sądu Okręgowego [...] w [...] IV Wydział Cywilny-Odwoławczy z [...] czerwca 2017 roku wynika, że alimenty na rzecz małoletniego T. zasądzone zostają od Skarżącego na rzecz matki dziecka. Ze znajdującej się w aktach decyzjach o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego z [...] października 2017 roku, oraz decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego z [...] października 2017 roku wynika, że T. zamieszkuje wraz z matką. Końcowo zwrócić należy również uwagę na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie Skarżącego z 18 kwietnia 2017 roku, w którym zobowiązał się do zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy oraz dokonywania comiesięcznych spłat w kwocie nie mniejszej niż 500 złotych z tytułu funduszu alimentacyjnego. Skarżący miał zatem świadomość konieczności dokonywania comiesięcznych wpłat w określonej kwocie. Zatem zarzuty objęte punktem 2 i 3 skargi również uznać należało za niezasadne. W konsekwencji również zarzuty objęte punktem 4 i 5 skargi, to jest zarzuty utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji sąd uznał za niezasadne. Dołączone do skargi dokumenty, z których sąd dopuścił dowód na rozprawie, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność, że [...] kwietnia 2018 roku skarżący rozpoczął działalność gospodarczą, dokonał w kwietniu dwóch wpłat w kwocie po 500 złotych i kolejnych wpłat po 500 złotych w czerwcu i lipcu 2018 roku czyli dwóch wpłat po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i dwóch wpłat po wydaniu decyzji przez SKO, nie może zostać uznana za spełnienie przesłanki wywiązywania się przez okres ostatnich 6 miesięcy w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.