I SA/Wa 1464/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Iwona Kosińska /spr./ Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie określenia formy kształcenia specjalnego oddala skargę. [...] Kurator Oświaty decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zespołu [...] w L. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie określenia formy kształcenia specjalnego dla P. B. Z analizy akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 10 maja 2004 r. J. B. wystąpiła do Poradni [...] w L. o wydanie orzeczenia o kształceniu specjalnym dla swojego syna P. B., wnosząc o orzeczenie kontynuowania przez syna nauki w klasie integracyjnej. Po rozpatrzeniu w dniu 20 maja 2004 r. złożonego wniosku, Zespół [...] w L. orzekł - orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. - o potrzebie kształcenia specjalnego P. B. do czasu ukończenia szkoły podstawowej w formie nauki w Specjalnym Ośrodku [...], ewentualnie w formie indywidualnego programu edukacyjnego w nauczaniu indywidualnym, o ile lekarz wskaże jako konieczną taką formę nauki. Takie stanowisko Zespołu zostało uzasadnione tym, że dotychczasowa forma kształcenia specjalnego P. B. nie przyczyniła się w stopniu wystarczającym do postępów w rozwoju chłopca. W tej sytuacji, zdaniem Zespołu orzekającego, wskazana jest zmiana formy realizacji obowiązku szkolnego P. B. tak, aby miał możliwość pełniejszego uczestniczenia w procesie edukacji, miał poczucie sprawczości, a także przeżywał satysfakcję z własnych osiągnięć w dochodzeniu do niezależności i samodzielnym zaspokajaniu potrzeb życiowych. Odwołanie od tego orzeczenia do [...] Kuratora Oświaty wniosła J. B. W jego uzasadnieniu podniosła, że wnosi o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zakwalifikowanie syna do kształcenia specjalnego w klasie integracyjnej. W jej opinii zespół orzekający nie wziął pod uwagę wniosku lekarza z 17 maja 2004 r., co do stanu zdrowia dziecka, jak i zaleceń stwierdzających konieczność integracji z dziećmi zdrowymi, pozytywnie wpływającej na rozwój dziecka. Ponadto skarżąca zarzuciła zespołowi orzekającego brak porównania opracowanej diagnozy z diagnozą zawartą w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2003 r., które to porównanie pozwoliłoby potwierdzić znaczne postępy w rozwoju syna, wynikające między innymi z pozytywnych efektów uczęszczania do klasy I integracyjnej w publicznej szkole podstawowej. Wydane orzeczenie nie uwzględnia potrzeby stałego kontaktu dziecka z matką. Skarżąca uważa, że orzeczenie stawia interes szkoły ponad interes jej dziecka, tym bardziej, że w skład zespołu orzekającego wchodzili nauczyciele z klasy, do której syn uczęszczał. Z uzasadnienia decyzji nr [...] [...] Kuratora Oświaty wynika, że nie znalazł on podstaw do kwestionowania prawidłowości orzeczenia Zespołu [...] w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie określenia formy kształcenia specjalnego dla P. B. Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. B. wniosła skargę na powyższą decyzję [...] Kuratora Oświaty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej treści podniosła, że w zaskarżonej decyzji Kurator przyznaje, że dotychczasowe kształcenie w klasie integracyjnej przyniosło efekty edukacyjne, a więc nie ma podstaw do zmiany dotychczasowej formy kształcenia specjalnego. Zarzuciła, że Kurator nie ustosunkował się do merytorycznych i formalnych zarzutów zawartych w odwołaniu, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i czyni zaskarżoną decyzję wadliwą. Skarżąca poddaje w wątpliwość wnikliwość organu orzekającego w II instancji w ocenie sytuacji dziecka, wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji i zakwalifikowanie syna do kształcenia specjalnego w klasie integracyjnej. W odpowiedzi na skargę Kurator podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Szczególnej wagi nabiera kontrola pod tym kątem wówczas, gdy poddany jej jest akt podjęty przez organ kolegialny. W takim przypadku kontrola sądu ogranicza się w istocie do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Oceniając jedynie przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne, mając na względzie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oceny stanu zdrowia P. B., dziecka dotkniętego zespołem [...], Sąd nie może uczynić przedmiotem swej kontroli, Sąd uznał, że kwestionowane postępowanie jest zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. z 2004 r. Dz. U. nr 256, poz. 2572, ze zm.) oraz przepisami wydanego na podstawie art. 71b ust. 6 tej ustawy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz.114, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 70 Konstytucji RP Państwo jest zobowiązane do podejmowania odpowiednich działań zapewniających warunki niezbędne do realizacji przez dzieci (w tym także dzieci niepełnosprawne) obowiązku szkolnego. Sposób wykonywania obowiązku szkolnego (w tym i kształcenia specjalnego) określa wspomniana ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z treścią art. 71b ust. 1, 2, 3 i 4 tej ustawy kształceniem specjalnym objęte się dzieci i młodzież niepełnosprawna oraz niedostosowana społecznie, która wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 tej ustawy. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży o których mowa, Państwo organizuje kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, zapewnia usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Od takiego orzeczenia rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, odwołanie do kuratora oświaty. Zgodnie z treścią §3, §4 ust. 1, 2 i 2a, §5 ust. 2, 6÷9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, o potrzebie kształcenia specjalnego orzekają powołane przez dyrektora poradni zespoły orzekające. W skład zespołu wchodzą: dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu, psycholog - opracowujący diagnozę psychologiczną, pedagog - opracowujący diagnozę pedagogiczną, logopeda - opracowujący diagnozę logopedyczną, lekarz - opracowujący diagnozę lekarską, inni specjaliści, w tym spoza poradni, jeżeli ich udział w pracach zespołu jest niezbędny - opracowujący diagnozę w zakresie posiadanej specjalności. Pracą takiego zespołu kieruje jego przewodniczący. Zespoły wydają orzeczenia na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka (wnioskodawców), którzy składają wniosek w tej sprawie do właściwego zespołu. Do wniosku dołączona powinna być posiadana dokumentacja uzasadniającą wniosek, w szczególności wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich. Jeżeli wnioskodawca nie posiada takiej dokumentacji albo przedstawiona przez niego dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia albo opinii, badania niezbędne do wydania orzeczenia albo opinii przeprowadzają członkowie zespołu lub inne osoby wskazane przez przewodniczącego zespołu, odpowiednio do posiadanej specjalności. Kompletny wniosek wraz z dokumentacją przewodniczący zespołu kieruje do członków zespołu w celu przygotowania przez nich diagnozy oraz ustala termin posiedzenia zespołu. Do wniosku przewodniczący dołącza posiadaną przez poradnię dokumentację dotyczącą dziecka, informując o tym wnioskodawcę. Zespół orzekający może zasięgnąć opinii nauczycieli uczących ucznia w celu przedstawienia problemów dydaktycznych i wychowawczych ucznia. Wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespołu, dlatego też przewodniczący zespołu zawiadamia go o terminie posiedzeniu zespołu. Z analizy akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja o potrzebie kształcenia specjalnego P. B. została podjęta na wniosek skarżącej z dnia 10 maja 2004 r., skierowany do właściwego zespołu orzekającego Poradni [...] w L. Kwestionowane orzeczenie z dnia [...] czerwca 2004 r. wydane zostało przez prawidłowo powołany do tego zespół orzekający, którego skład zgodny był z określonymi prawem wymaganiami. Poprzedziło je przeprowadzenie odpowiedniego postępowania, w trakcie którego syn skarżącej badany był przez specjalistów. Na podstawie badań i zgromadzonej w sprawie dokumentacji sporządzone zostały wymagane prawem opinie, a na ich podstawie sformułowane przez członków zespołu orzekającego odpowiednie diagnozy i zalecenia. Zespół orzekający skorzystał również z przewidzianej prawem możliwości zasięgnięcia opinii nauczycieli uczących syna skarżącej, w celu przedstawienia stwierdzonych przez nich problemów dydaktycznych i wychowawczych ucznia. Obie nauczycielki weszły także w skład zespołu orzekającego, na co zezwala przepis §3 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. Składając wniosek z dnia 10 maja 2004 r., skarżąca potwierdziła swoim podpisem, że została poinformowana o dacie posiedzenia zespołu orzekającego i o możliwości uczestniczenia w nim. Skoro z analizy akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja zespołu orzekającego Poradni [...] w L. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w sprawie określenia formy kształcenia specjalnego dla P. B. wydana została zgodnie z obowiązującymi wymaganiami określonymi przywołanymi przepisami prawa, to fakt ten nakazuje Sądowi stwierdzić, że wydanie decyzji organu I instancji nastąpiło zgodnie z prawem. Co prawda Sąd stoi na stanowisku, że uzasadnienie decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję zespołu [...] w L. z dnia [...] czerwca 2004 r., jest zbyt skąpe i lakoniczne w swej treści, przez co narusza przepis art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże biorąc pod uwagę ustalenia Sądu co do znaczenia i roli opinii zespołu orzekającego w tego typu sprawach, charakteru kuratora oświaty jako organu II instancji, który nie może uczynić przedmiotem swej kontroli prawidłowości ustaleń zespołu orzekającego z punktu widzenia medycznego, a także wobec zachowania przez organ I instancji wszelkich wymagań proceduralnych przy wydawaniu orzeczenia z dnia [...] czerwca 2004 r., Sąd stanął na stanowisku, że to naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego nie mogło mieć istotnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedstawionej sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.