I SA/Wa 1464/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania I. M., decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania uczniowi P. M. pomocy materialnej w formie stypendium szkolnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił przyznania na wniosek I. M. pomocy materialnej w formie stypendium szkolnego dla jej syna ucznia P. M. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 90d ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz na to, że miesięczny dochód w sierpniu 2008 r. (miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium szkolnego) na osobę w rodzinie ucznia wyniósł [...] zł. i przekroczył przewidziane przez ustawodawcę kryterium dochodowe, tj. kwotę 351 zł. Od powyższej decyzji I. M. wniosła odwołanie opisując szczegółowo swoją trudną sytuację życiową i materialną oraz wskazując na problemy zdrowotne syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ustalona przez ustawodawcę wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może przekraczać 351 zł. Kwota ta stanowi tzw. kryterium dochodowe ustalone w podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Do tego kryterium dochodowego odsyłają: art. 90 d ust. 7 ustawy o systemie oświaty oraz regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie [...] W., stanowiący załącznik do uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. ze zm. Organ podał, że z materiału dowodowego zawartego w aktach organu pierwszej instancji wynika, iż miesięczny dochód na osobę w rodzinie P. M. wyniósł w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku, tj. w sierpniu 2008 r. - [...] zł. Na Sygn. akt I SA/Wa 1464/09 wysokość dochodu w rodzinie złożyły się: świadczenie emerytalne I. M. w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Z dokumentów wynika także, że I. M. jest osobą niepełnosprawną, zaliczoną do [...] stopnia niepełnosprawności na stałe. Zdaniem Kolegium, powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż P. M. nie spełnia warunków do przyznania pomocy materialnej i orzekł o odmowie przyznania stypendium szkolnego z powodu przekroczenia miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie, dlatego też organ odwoławczy nie mógł uwzględnić argumentów odwołania i postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] I. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się przyznania jej stypendium umożliwiającego edukację, rozwój zainteresowań oraz rehabilitację niezbędną do dalszego normalnego jego funkcjonowania. W skardze zarzuciła organom niewłaściwą ocenę jej sytuacji bytowej jej rodziny, a tym samym niewłaściwą ocenę możliwości edukacyjnych, rozwoju zainteresowań i egzystencji jej syna P. M. oraz poparcie dla jego dalszej dyskryminacji i stosowanie wobec niego przemocy psychicznej i ekonomicznej przez jednostki pomocowe. W uzasadnieniu podniosła, że oburzającym jest fakt, iż na terenie Gminy L. uczeń osiągający więcej, niż bardzo dobre wyniki w nauce (ukończenie gimnazjum ze średnią [...], laureat konkursu na etapie [...],[...] na etapie [...], największa liczba punktów spośród przyjętych do liceum) nie ma możliwości uzyskania żadnego stypendium. Jedyna możliwość z której syn skorzystał 3 lata temu (stypendium dla uczniów, którzy mimo trudnych warunków materialnych osiągają bardzo dobre wyniki w nauce) została usunięta z programu stypendialnego w 2008 r. Skarżąca wskazała, że przedstawiła dokumenty potwierdzające dochody członków rodziny: zaświadczenie o wysokości emerytury za okres 3 miesięcy - [...] zł; zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodach rodziny za 2007 r. - [...] zł; oświadczenie, że syn od urodzenia jest wyłącznie na jej utrzymaniu, ponieważ skarżąca nie otrzymuje alimentów. Jej zdaniem przedłożone dokumenty w wystarczający sposób przedstawiają wieloletnią wyjątkowo trudną sytuację osobistą jej rodziny. Skarżąca wskazała, że dopiero w dniu 7 października 2008 r. otrzymała dodatki w ramach świadczeń rodzinnych, a zatem w miesiącu Sygn. akt I SA/Wa 1464/09 złożenia wniosku, tj. we wrześniu 2008 r. nie wiedziała czy dostanie te świadczenia i w jakiej wysokości, dlatego też informacje na ten temat zostały wykazane, na wezwanie organu w listopadzie 2008 r. Skarżąca podała, że mimo uzyskanych dodatkowych świadczeń jej sytuacja materialna nie polepszyła się. Zauważyła, że miesięczny dochód jej rodziny wyniósł w 2008 r. [...] zł, a w 2009 r. [...] zł. Stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania [...] m2 (do kapitalnego remontu) wynoszą [...] zł i ciągle rosną. Do dyspozycji pozostaje więc kwota [...] zł na wszystkie inne wydatki rodziny, co w przeliczeniu na osobę daje [...] zł dziennie. W roku bieżącym jest to kwota [...] zł. Skarżąca podała, że otrzymywane zasiłki celowe zwrotne (kilka razy w roku po około [...] zł, około [...] zł miesięcznie) nie zabezpieczają jej sytuacji bytowej w sposób wystarczający. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 90 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Przepis ten przewiduje, że stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 1 i 5), jednakże uprawnionym do tej formy pomocy jest tylko uczeń, który spełnia określone w ustawie kryterium dochodowe (ust. 7). Z art. 90 d ust. 7 powołanej wyżej ustawy wynika, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa, niż kwota dochodu na osobę w rodzinie, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. 351 zł. Przy czym zgodnie z art. 90 d ust. 8 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika w miesiącu sierpniu 2008 r. (miesiąc poprzedzający datę złożenia wniosku o przyznanie pomocy) w skład łącznego dochodu rodziny skarżącej wchodziła emerytura w kwocie [...] zł (zaświadczenie ZUS z dnia [...] sierpnia 2008 r.), dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł (decyzja z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] oraz świadczenia rodzinne w kwocie [...] zł (decyzja z dnia [...] września 2007 r., nr [...]). Sygn. akt I SA/Wa 1464/09 Całkowity miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosił więc [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje w zaokrągleniu kwotę [...] zł. Rację należy zatem przyznać Prezydentowi Miasta L. i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że skoro dochód na osobę w rodzinie I. M. przekracza ustawowe kryterium dochodowe, to wniosek skarżącej o przyznanie stypendium szkolnego winien być załatwiony negatywnie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko skarżącej, że sytuacja jej dwuosobowej rodziny jest trudna, a osiągane dochody są niskie i nie mogą zaspokoić wszystkich potrzeb rodziny. Trzeba jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie rola Sądu ograniczała się do zbadania zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Jeżeli zatem przepisy prawa uzależniają przyznanie pomocy materialnej w postaci stypendium szkolnego od spełnienia określonego kryterium dochodowego, a rodzina osoby składającej wniosek o pomoc kryterium to przekracza, to nie można zarzucić Prezydentowi Miasta L. i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. naruszenia prawa. Nie można pominąć tego, że organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Organy te muszą respektować przepisy ustawowe mające zastosowanie w danej sprawie, także te dotyczące obowiązujących w sprawie kryteriów dochodowych. Słuszne jest natomiast stanowisko skarżącej, że kwota określona w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 90 d ust. 7 ustawy o systemie oświaty jest bardzo niska. Rzecz jednak w tym, że taki próg dochodowy ustalił ustawodawca (organ stanowiący prawo), a nie organ administracji publicznej (organ stosujący prawo). Z przepisu art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynika zaś, że organ nie może pominąć kwoty kryterium dochodowego biorąc pod uwagę takie okoliczności jak: indywidualna sytuacja finansowa i zdrowotna osób w rodzinie, ich warunki osobiste, czy wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie członków rodziny. Ze spełnienia wymogu spełnienie określonego kryterium dochodowego nie zwalnia też to, że - jako podnosi skarżąca - jej syn P. M. jest bardzo dobrym uczniem. Ta ostatnia okoliczność byłaby istotna, ale w innej sprawie, tj. w sprawie o przyznanie stypendium za wyniki w nauce (art. 90 c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Na wynik niniejszej sprawy nie miały wpływu inne podnoszone w skardze zarzuty, w szczególności dotyczące tego, czy wszystkie wymagane dokumenty zostały złożone wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia, czy dopiero później oraz te wskazujące na negatywną ocenę pracy Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Sygn. akt I SA/Wa 1464/09 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.