I SA/Wa 1464/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia decyzji Ministra Skarbu Państwa wynika, że T. P., H. B., J. W. oraz I. M. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we wsi L., gmina [...], powiat [...], województwo [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie spełnia wymogi określone w art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) i wezwał strony postępowania do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, numeru konta rachunku bankowego, w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego oraz przedłożenia operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, określających wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP oraz wartość gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha wraz z zabudowaniami, które dokumentem nadania ziemi z dnia [...] listopada 1949 r. otrzymał na własność A. K. Powyższe wezwanie ponowione następnie zostało w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ poinformował zaś I. M., że w przypadku gdy strony postępowania nie dołączą operatów szacunkowych do sprawy po upływie terminu określonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., tj. po dniu [...] marca 2011 r., zostanie wydana decyzja o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na brak wymaganych operatów. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia posiadania przez T. P., J. W., H. B. oraz I. M. prawa do uzyskania po [...] udziału w prawie do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, wskazując na brak operatów szacunkowych, na podstawie których mógłby określić wysokość rekompensaty. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Minister Skarbu Państwa uchylił powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji podnosząc, że Wojewoda ponownie prowadząc sprawę powinien odnieść się do wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dowodów. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, zawiadomieniem z dnia 16 listopada 2012 r. poinformowano strony, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozpatrzenia oraz zgodnie z postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wezwano wnioskodawczynie do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty i numeru rachunku bankowego oraz do przedłożenia stosownych operatów szacunkowych określających wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP oraz wartość nieruchomości otrzymanej na własność przez A. K. – w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, pod rygorem wydania decyzji odmownej. W tej sytuacji pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. I.M. wystąpiła do Wojewody [...] z zapytaniem czy koszty sporządzonego operatu szacunkowego zostaną jej zwrócone. W odpowiedz na powyższe, pismem z dnia [...] lutego 2013 r. organ poinformował stronę, że operaty szacunkowe wykonywane są na koszt wnioskodawców. Z uwagi na fakt, że wnioskodawcy, pomimo wezwań, nie przedłożyli stosownych operatów szacunkowych, Wojewoda [...] nie mógł ustalić wysokości należnej rekompensaty i decyzją z dnia [...] marca 2013 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A. S. we wsi L. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I.M. Minister Skarbu Państwa rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 3 oraz art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie strony postępowania mimo stosownych wezwań organu pierwszej instancji nie przedstawiły operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, określających wartość pozostawionej i nabytej nieruchomości. Organ wojewódzki nie mógł więc określić wartości rekompensaty. Decyzja Wojewody [...] odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty jest więc zgodna z prawem. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. M. podnosząc m.in., że jest to "nieuczciwe i niesprawiedliwie" oraz że według rzeczoznawców "koszty za wycenę są wyższe niż otrzymana rekompensata". W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., określa ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły potwierdzenia posiadania przez T. P., J. W., H. B. oraz I. M. prawa do uzyskania po [...] części udziału w prawie do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, we wsi L., gmina [...], powiat [...], województwo [...], o łącznej powierzchni [...]ha. Przyczyną odmowy było zaś niespełnienie przez wnioskodawczynie obowiązku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, tj. nieprzedłożenie żądanych operatów szacunkowych. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zauważyć trzeba, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. postępowanie w sprawie przyznania rekompensaty za pozostawione mienie wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzanie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 5 ust. 1). W myśl art. 6 tej ustawy, do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć, określone w tym przepisie, stosowne dokumenty. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty musi ponadto być uzupełniony o operaty szacunkowe określające zarówno wartość nieruchomości pozostawionej, jak i wartość praw już otrzymanych na poczet obecnego prawa do rekompensaty, co jednoznacznie wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., Wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia. W postanowieniu wojewoda wzywa wnioskodawcę m.in. do dołączenia do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 3), a w przypadkach, o których mowa w art. 6 ust. 3, dołączenia również operatu szacunkowego, w którym została określona wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali (pkt 4). Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jak wynika ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]uznał, że T. P., I. M., J. W. i H.B. spełniają przesłanki do uzyskania po [...] części prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej we wsi L., gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Jednocześnie organ wezwał strony m.in. do przedłożenia dwóch, sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, operatów szacunkowych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, określających wartość nieruchomości pozostawionej przez A. S. oraz wartość gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami otrzymanego na własność przez A. K. dokumentem nadania ziemi z dnia [...] listopada 1949 r. Wezwanie do przedłożenia stosownych operatów szacunkowych zostało powtórzone następnie w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Po uchyleniu zaś przez Ministra Skarbu Państwa odmownej decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2011 r., organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy i w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2012 r. po raz kolejny wezwano wnioskodawczynie m.in. do przedłożenia - w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, pod rygorem wydania decyzji odmownej - dwóch, sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego operatów szacunkowych, określających wartość nieruchomości pozostawionej oraz wartość nieruchomości otrzymanej dokumentem nadania ziemi z dnia [...] listopada 1949 r. W piśmie z dnia 12 lutego 2013 r., w odpowiedzi na pismo I. M. z dnia 31 stycznia 2013 r., poinformowano natomiast w/w, że operaty szacunkowe wykonywane są na koszt wnioskodawców, bez możliwości uzyskania ich zwrotu oraz że nieprzedłożenie żądanych operatów skutkować będzie wydaniem decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jak wynika z analizy akt spraw, pomimo powyższych kilkukrotnych wezwań i pouczeń organu, wnioskodawczynie nie spełniły obowiązku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. – nie przedłożyły operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, określających wartość nieruchomości pozostawionej przez A. S. poza obecnymi granicami RP we wsi L. oraz wartość gospodarstwa rolnego nabytego na mocy aktu nadania ziemi z dnia [...] listopada 1949 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia wskazanym wnioskodawczyniom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić trzeba, że przedłożenie stosownych operatów szacunkowych stanowi niezbędny warunek określenia przez organ wysokości należnej rekompensaty, obowiązek ich złożenia spoczywa zaś na stronach postępowania i w świetle obowiązujących przepisów brak jest możliwości zwolnienia stron z tego obowiązku, czy też sfinansowania wykonania operatów przez organ administracji publicznej. Niespełnienie powyższego obowiązku skutkuje zaś wydaniem decyzji odmownej w myśl art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem i brak jest podstaw do ich uchylenia. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.