I SA/Wa 1466/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-13
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta powinien zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w określonym terminie?Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku jest zasadna, jeśli organ administracji publicznej nie rozpoznał wniosku strony w terminie wyznaczonym przez sąd administracyjny, nawet jeśli sprawa jest skomplikowana. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do wymierzenia grzywny, której wysokość może być miarkowana w zależności od okoliczności, ale nie może odstąpić od jej wymierzenia. Sąd ocenia również, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. Wyrok został doręczony organowi 10 stycznia 2014 r., a termin upłynął 10 marca 2014 r. Do dnia wniesienia skargi (27 marca 2014 r.) organ nie wydał decyzji, mimo wezwania do wykonania wyroku. Prezydent miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na skomplikowany charakter sprawy związany z dekretami sprzed lat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 474 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) WSA Izabela Ostrowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. R. i D. J. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.10.2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 322/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz R. R. i D. J. solidarnie kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] R. R. i D. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku wskazanego Sądu z 24 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 322/13.
W uzasadnieniu tej skargi skarżący podali, że wskazanym wyrokiem z 24 października 2013 r. Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] dz. nr [...], ozn. hip. "Osada [...] nr [...]", i zobowiązał Prezydent [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok WSA w Warszawie wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi [...] 10 stycznia 2014 r. W związku z tym termin na rozpatrzenie wniosku upłynął 10 marca 2014 r. Do dnia dzisiejszego decyzja w niniejszej sprawie nie została wydana.
Jednocześnie skarżący podnieśli, iż pismem z 12 marca 2014 r. (za pośrednictwem reprezentującego ich pełnomocnika) wezwali bezskutecznie organ do wykonania wyroku Sądu z 24 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 322/13.
W konsekwencji, powołując się na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarżący wnieśli o ukaranie Prezydenta [...] grzywną.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż sprawa dotyczy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], która objęta została dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](Dz. U. nr 50, poz. 279), i która na mocy tego dekretu przeszła na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r., Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Prezydent [...] prowadząc postępowanie o przyznanie odszkodowania za tę nieruchomość, tj. grunt położony przy ul. [...] ozn. hip. "Osada [...] nr [...]" dz. [...], w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), pismem z 5 maja 2014 r. poinformował pełnomocnika stron o aktualnym stanie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, co skutkować musiało wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.
Przed rozwinięciem powyższej oceny wskazać należy, iż stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Orzekając w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd w pierwszej kolejności bada zachowanie wymogu formalnego wynikającego z tego przepisu. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi w omawianym trybie jest bowiem uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku (lub załatwienia sprawy). W niniejszej sprawie przesłankę tę skarżący wypełnili, albowiem pismem z 12 marca 2014 r. wezwali Prezydent [...] do wykonania wyroku Sądu z 24 października 2013 r. o sygn. akt I SAB/Wa 322/13, a trzeba w tym miejscu dostrzec, że wniosek skarżących o ukaranie grzywną organu wniesiony w omawianym trybie dotyczy Prezydenta [...] i wiąże się ze wskazanym wyrokiem Sądu z 24 października 2013 r., uwzględniającym skargę na bezczynność tego organu. Tym samym Sąd uznał, że może rozpoznać merytorycznie skargę wniesioną w niniejszej sprawie i ustalić w tym celu na podstawie przekazanych akt administracyjnych- jak przebiegało postępowanie organu po wyroku Sądu z 24 października 2013 r., i -w efekcie- czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu w załatwieniu prowadzonej sprawy po tym wyroku.
Wcześniej jednak zauważyć należy, iż skarga w trybie art. 154 p.p.s.a. (zgodnie z jego treścią), może być wniesiona między innymi w razie niewykonania przez właściwy organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu. Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy zaś do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym, na podstawie art. 149 p.p.s.a., skargę na bezczynność organu administracyjnego m. in. w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., i zobowiązującym do rozpatrzenia w wyznaczonym terminie określonego żądania strony, nie wywiązał się z tego obowiązku. Przy czym niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie został wykonany w ogóle, jak również wtedy, gdy został wykonany (poprzez na przykład wydanie stosownego aktu), ale po terminie. Skarga, o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. zmierza wyraźnie do wymierzenia organowi sankcji za niewykonanie wyroku, a podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialno-prawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej w oparciu o ww. przepis, jest upływ terminu wyznaczonego przez sąd administracyjny do wydania aktu lub podjęcia czynności. Samo wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi bowiem podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (v. § 3 art. 154). Nadto, podnieść trzeba, iż grzywnę, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości określonej w § 6 tego przepisu. Stanowi ona nie tylko środek dyscyplinujący organ do określonego zachowania się, ale przede wszystkim ma charakter represyjny. Jest w istocie karą za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Dodać przy tym również trzeba, iż w razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę. Wówczas może jedynie miarkować wysokość grzywny w zależności od stopnia winy organu, czy innych okoliczności, nie może natomiast odstąpić od wymierzenia omawianej sankcji. Obowiązkiem sądu jest też orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym stanowi art. 154 § 2 (zd. ostatnie) p.p.s.a..
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 322/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 30 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "Osada [...] nr [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 20 stycznia 2014 r., a to oznacza, że dwumiesięczny termin wyznaczony przez Sąd upływał w dniu 20 marca 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi do Sądu, tj. do dnia 27 marca 2014 r., pomimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku z [...]. Po wyroku Sądu, uwzględniającym skargę na bezczynność, organ poprzestał jedynie na skierowaniu do pełnomocnika stron pisma z 5 maja 2014 r. informującego, że decyzja w sprawie odszkodowania zostanie wydana do dnia 31 sierpnia 2014 r.
Zatem, Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 24 października 2013 r., jak również przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., nie załatwił sprawy z wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania. W tej sytuacji należało uznać, iż wniosek o wymierzenie grzywny, sformułowany w rozpoznawanej skardze, jest zasadny, albowiem Prezydent [...] bezspornie nie wykonał wyroku Sądu o sygn. akt I SAB/Wa 322/13. W realiach niniejszej sprawy, miarkując wysokość grzywny, Sąd uznał, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy czym, wymierzając organowi grzywnę w wyżej wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę z jednej strony czas, jaki upłynął od dnia, w którym decyzja powinna zostać wydana (tj. prawie 5 miesięcy, albowiem do dnia orzekania w sprawie przez Sąd orzeczenie organu nie zapadło), z drugiej zaś - skomplikowany charakter sprawy. Biorąc pod uwagę te okoliczności uznał także, że bezczynność, która niewątpliwie w sprawie wystąpiła, nie miała charakteru rażącego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 154 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło