I SA/Wa 1467/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy J. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły oddala skargę. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy J. z dnia 20 marca 2007 r. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w S. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu postanowienia Minister Edukacji Narodowej podał, że [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w S. W uzasadnieniu postanowienia Kurator Oświaty uznał, że Szkoła Podstawowa w S. nie powinna być zlikwidowana, ponieważ z prognoz demograficznych wynika, że liczba uczniów mieszkających w obwodzie tej szkoły nie będzie ulegała zmniejszeniu. Budynek szkoły jest nowy, dobrze wyposażony w pomoce dydaktyczne, pracownię komputerową z dostępem do internetu. W szkole pracują nauczyciele o wysokich kwalifikacjach. Uczniowie tej szkoły uzyskują dobre wyniki w sprawdzianach zewnętrznych. Szkoła jest miejscem oświatowo - kulturalnym integrującym mieszkańców wsi, o czym świadczy protest przeciwko jej likwidacji. Zdaniem Kuratora, likwidacja Szkoły Podstawowej w S. spowoduje wydłużenie drogi uczniów do szkoły, a zmiana środowiska szkolnego niekorzystnie wpłynie na efekty wychowania i kształcenia. Zespół Szkół w J. nie posiada wystarczającej liczby pomieszczeń. Brak świetlicy, w sytuacji, gdy uczniowie są dowożeni do szkoły, stanowi poważny problem organizacyjny. Po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy J., Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że w Szkole Podstawowej w S. uczy się 50 uczniów. Prognozy demograficzne do roku szkolnego 2012/2013, przedstawione w informacji Wójta, wskazują nieznaczną tendencję malejącą - od 43 uczniów ogółem w klasach 0 - VI w roku szkolnym 2007/2008 do 48 uczniów w klasach 0 - VI w roku szkolnym 2012/2013. Zdaniem Ministra Edukacji Narodowej, powodem likwidacji szkoły są zbyt wysokie koszty jej utrzymania, ponieważ z każdym rokiem gmina coraz więcej funduszy przeznacza na funkcjonowanie szkół. Zmiany w sieci szkół na terenie gminy, ich likwidacja nie mogą być podyktowane jedynie potrzebami racjonalnej gospodarki finansowej. Czynnik ekonomiczny nie może ograniczać i utrudniać warunków edukacji dzieci z małych miejscowości. W uzasadnieniu postanowienia Minister Edukacji Narodowej stwierdził również, że przeniesienie uczniów likwidowanej szkoły do Zespołu Szkół w J., spowoduje pogorszenie warunków nauki uczniów Szkoły Podstawowej w S., ze względu na konieczność adaptacji w nowych warunkach wynikających z większej liczby uczniów w oddziale klasowym oraz w szkole i konieczność dłuższego przebywania poza domem, co jest szczególnie uciążliwe dla młodszych uczniów. Zdaniem Ministra Edukacji Narodowej Szkoła Podstawowa w S. posiada dobrą bazę lokalową, spełniającą wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny oraz oczekiwania rodziców i uczniów. Budynek szkoły jest nowym obiektem. Dzieci uczą się w systemie jednozmianowym i są dożywiane. Baza lokalowa Zespołu Szkół w J., do którego obwodu zostaliby włączeni uczniowie ze Szkoły Podstawowej w S., nie zapewnia w stopniu wystarczającym warunków do opieki nad dziećmi. Brak świetlicy szkolnej w Zespole Szkół w J. stanowi naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), ponieważ szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania ze świetlicy. Minister Edukacji Narodowej stwierdził również, że podziela stanowisko Kuratora Oświaty, że likwidacja Szkoły Podstawowej w S. spowoduje wydłużenie drogi uczniów do szkoły i wydłużenie czasu oczekiwania na dojazd na zajęcia edukacyjne, co budzi obawy o bezpieczeństwo uczniów. Zdaniem organu, czynnik ekonomiczny nie może być najważniejszym powodem planowanej likwidacji szkoły przy jednoczesnym braku akceptacji społecznej, i dużym proteście rodziców oraz społeczności lokalnej. W tej sytuacji, zdaniem Ministra Edukacji Narodowej, zasadne było wydanie negatywnej opinii przez [...] Kuratora Oświaty w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2007 r. Szkoły Podstawowej w S., stosownie do art. 59 ust. 2b ustawy o systemie oświaty. Skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy J.; zarzucając naruszenie art. 7 kpa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie administracyjne posługując się danymi, których na tle istniejącego stanu faktycznego nie zweryfikowały. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie i postanowienie poprzedzające nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest negatywna ocena zamiaru likwidacji szkoły. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 1 września 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w S. Zgodnie z art. 59 ust. 1 i 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Szkoła, a także placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, z mogą zostać zlikwidowane po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, która to opinia wydawana jest w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do art. 67 ust. 1 tej ustawy, do realizacji zadań statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania z pomieszczeń do nauki z niezbędnym wyposażeniem, biblioteki, świetlicy, gabinetu profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, zespołu urządzeń sportowych i rekreacyjnych, pomieszczeń administracyjno-gospodarczych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06 LEX nr 293165 stwierdził, że przy wydawaniu opinii dotyczącej likwidacji szkoły kurator oświaty zobligowany jest do brania pod uwagę nie tylko okoliczności wskazanych w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 1991 r. o systemie oświaty, jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, czy też stosownie do art. 17 ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty dotyczący zapewnienia dzieciom określonego transportu do szkoły, ale również te wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej zgodnej w tym względzie z polityką państwa, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego. Oczywistym jest, iż wydając przedmiotową opinię kurator nie może działać arbitralnie i opinia taka musi odnosić się do przepisów prawa nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki. Jednakże realizacja tych obowiązków, zwłaszcza w zakresie obejmującym aspekty związane z nadzorem pedagogicznym, nie sprowadza się li tylko do wskazania konkretnych działań, o których mowa w art. 59 ust. 1 czy art. 17 ust. 3 i 3a tej ustawy, ale właśnie do oceny skutków likwidacji szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki. W tym też przejawia się uznaniowość przedmiotowej opinii, co z oczywistych względów nie może oznaczać dowolności dokonanej przez kuratora oceny. Taka interpretacja przepisu art. 59 ust. 2 w żaden sposób nie ingeruje w samodzielność gminy i jej odpowiedzialność za wykonywanie zadań publicznych jako zadań własnych. Opinia [...] Kuratora Oświaty w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w S. wyrażona w formie postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. ma charakter uznaniowy. Jednakże, zdaniem Sądu, uznaniowość organu nie została tutaj przekroczona. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania, i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności sprawy, od jakich uzależnione jest wyrażenie opinii odnośnie likwidacji szkoły. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podjęciu tej treści opinii. Postanowienia wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, granic uznania administracyjnego nie przekroczono, a w negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji szkoły przeanalizowano zarówno okoliczności faktyczne, jak również dobro małoletnich dzieci uczących się w Publicznej Szkole Podstawowej w S.. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń wszystkich okoliczności od jakich uzależnione jest wydanie oceny odnośnie likwidacji szkoły, i oceny tej dokonały prawidłowo. Motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnione, co oznacza, że postanowieniom tym nie można postawić zarzutu naruszenia prawa ani przekroczenia granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.