I SA/Wa 147/23
WyrokWSA w Warszawie2023-06-01
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, gdy wniosek został złożony po terminie określonym w ustawie 'Za życiem'?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ wniosek o jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia dziecka z ciężką wadą rozwojową, złożony po upływie 12 miesięcy od dnia narodzin, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Termin ten jest terminem zawitym, nie podlega przywróceniu, a pismo informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie jest decyzją ani postanowieniem, co czyni odwołanie niedopuszczalnym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o jednorazowe świadczenie z tytułu urodzenia dziecka z ciężką wadą rozwojową po upływie terminu 12 miesięcy od daty urodzenia. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od tego zawiadomienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących terminu i niezastosowanie przepisów o przywróceniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi O. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 127 § 2
w związku z art. 17 pkt. 1 k.p.a., oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r.
o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 570)
i art. 134 kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania O. P. (dalej jako skarżąca) od zawiadomienia Prezydenta [...] znak: [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie umysłowe albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu. Organ podał, że wniosek skarżącej wpłynął do organu pierwszej instancji 20 lipca 2022r. podczas gdy roczny termin liczony od daty urodzenia dziecka upływał w dniu W podstawie prawnej wskazano na treść art. 10 ust. 4 z dnia
4 listopada 2016r o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" (Dz.U. z 2020 r.,
poz. 1329 i z 2022r., poz. 2140, dalej jako ustawa).
W skardze na ww postanowienie skarżąca zarzuciła SKO naruszenie:
1. art. 10 ust. 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że termin wskazany ww przepisie ma charakter materiaInoprawny i nie podlega przywróceniu;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
a) art. 58 i art. 59 kpa poprzez ich niezastosowanie;
b) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu
II instancji i organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę rozstrzygnięcia i przyznanie powyższego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. SKO orzekało jedynie o możliwości wniesienia środka odwoławczego w stosunku do pisma zawiadamiającego o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania, a nie o istocie sprawy. Chybione są zatem zarzuty co do naruszenia przez ten organ art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa.
Jak zasadnie podał organ, tak I jak i II instancji, zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy wniosek o ustalenie prawa do jednorazowego świadczenia składa się w terminie
12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, natomiast wniosek złożony po tym terminie - pozostawia się bez rozpoznania. Przepis jest jednoznaczny i nie uzależnia skuteczności złożenia wniosku od daty ustalenia niepełnosprawności dziecka lecz ściśle wiąże jego skuteczność z datą porodu. Organ I instancji nie mógł zatem, wbrew woli ustawodawcy, sam zmienić rozumienie ww przepisu i termin składnia wniosku "przesunąć"
w zależności od konkretnego przypadku i każdorazowo liczyć go nie od daty urodzenia dziecka lecz od daty postawienia diagnozy czy pojawienia się objawów choroby, gdyż art. 10 ust. 4 ustawy wprost nakazuje mu pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismo informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie stanowi decyzji ani też postanowienia – a zatem SKO, stosując art. 134 kpa, nie naruszyło prawa.
W przypadku pozostawienia wniosku bez rozpoznania przez organ I instancji nie było możliwe rozpatrzenie odwołania lecz wyłącznie stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że jego wniesienie było niedopuszczalne. Przepisy ustawy z 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" nie przewidują możliwości wniesienia wniosku o przyznanie jednorazowego świadczenia po upływie wskazanego w nich terminu 12 miesięcy od dnia urodzenia się dziecka. Określony
w ww ustawie termin (jako termin zawity) nie podlega przywróceniu, SKO nie stosowało przy tym przywołanego w skardze art. 58 i 59 kpa, niezasadny jest zatem zarzut naruszenia ww przepisów.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło