I SA/Wa 1471/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [....] lipca 2009 r. nr [....] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania J. L. i B. R., decyzją z dnia [....] lipca 2009 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia [....] kwietnia 2009 r. nr [....] orzekającą o potwierdzeniu posiadania przez J. L., B. R. i P. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [....], działając na podstawie art. 5 ust. 3 i art. 8 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), decyzją z dnia [....] kwietnia 2009 r. potwierdził posiadanie przez J. L., B. R. i P. L. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. L. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nieruchomości położonej we L., województwo [....]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wysokość rekompensaty stanowi 20 % wartości pozostawionej nieruchomości, i w związku z wcześniejszą częściową realizacją rekompensaty, wysokość świadczenia pieniężnego została pomniejsza się o wartość nabytego wcześniej prawa. Z uwagi na powyższe organ uznał, że wartość należnego świadczenia pieniężnego wynosi [....] zł. Od powyższej decyzji J. L. i B. R. wnieśli odwołanie. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Z. L. pozostawiła we L. przy ul. [....] nieruchomość składającą się z budynku murowanego, parterowego z mansardem, o kubaturze [....] m3, drugiego budynku drewnianego, parterowego, wprawionego, krytego blachą, o kubaturze [....] m3, trzeciego budynku parterowego z mansardem, z pruskiego muru, wyprawionego (starego) krytego blachą o kubaturze [....] m3, czwartego budynku z pruskiego muru, krytego blachą o kubaturze [....] m3, piątego budynku murowanego, wykończonego, w stanie surowym, krytego blachą, o kubaturze [....] m3, parceli budowlanej o powierzchni [...]m2. Organ wskazał, że prawo do rekompensaty zostało uprzednio częściowo zrealizowane przez Z. L. poprzez nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości B. Przy ul. [....], w granicach działki nr [....] o powierzchni [...] m2 oraz prawa własności budynku znajdującego się na działce. Wartość nabytych praw została na kwotę [....] zł. Operatem szacunkowym z dnia [....] czerwca 2007 r. wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej została określona na kwotę [....] zł. Po dokonaniu waloryzacji wartość nieruchomości została ustalona na kwotę [....] zł, a nieruchomości nabytej w ramach realizacji prawa do rekompensaty na kwotę [....] zł. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej [...] wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi [...] wartości pozostawionych nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3. Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż jeden z budynków był budynkiem murowanym, a nie jak zostało to przyjęte budynkiem drewnianym oraz tego, że budynki te zostały wycenione jako stare i parterowe bez uwzględnienia roku budowy, Minister uznał, że prawidłowo organ pierwszej instancji oparł się na urzędowym spisie mienia pozostawionego we L. sporządzonego przez Głównego Pełnomocnika Tymczasowego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dla Spraw Ewakuacji we L. Na tym dokumencie oparto tez operat szacunkowy, w którym jednakże uwzględniono rok budowy oraz stan budynków. Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze podniósł, że urzędowy spis mienia pozostawionego we L. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Tymczasowego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dla Spraw Ewakuacji we L. zawiera nieprawdziwe dane co do tego, że budynki były stare i jeden z nich był drewniany. Wskazał, że dostarczył do Urzędu Wojewódzkiego dokumenty dotyczące pozostawionych we L. domów. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z przepisów art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) wynika, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować będący obywatelem polskim spadkobierca właściciela tychże nieruchomości tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w związku z jedną z poniższych przyczyn: 1) w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie umów ewakuacyjnych z lat 1944 -1945 (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy); 2) w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 2 tej ustawy). Spadkobierca, aby spełnić powyższe wymogi, obowiązany jest do ich udokumentowania w oparciu o dowody, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości z uwagi na wystąpienie jednej z dwóch przedstawionych wyżej przyczyn opuszczenia byłego terytorium RP mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw, wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego (art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1-3 tej ustawy). Dodatkowo osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie oraz operaty szacunkowe, w których została określona wartość pozostawionego mienia i wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, innych urządzeń i lokali (art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4 tej ustawy). Mając na uwadze wskazane wyżej dowody i oświadczenie strony o wyborze pieniężnej formy realizacji prawa do rekompensaty wojewoda ustala wysokość świadczenia pieniężnego w ten sposób, że zalicza wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wysokości równej [....] wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego ustala zaś na [....] wartości pozostawionych nieruchomości. Jednak w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o których mowa w ust. 2, organ pomniejsza o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3. W decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty organ obowiązany jest do wskazania: 1) osoby lub osób, którym potwierdza się prawo do rekompensaty; 2) zwaloryzowanej na dzień wydania tej decyzji - zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) -wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, również wskazanie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali; 3) wysokości rekompensaty określonej zgodnie z art. 13; 4) wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie wymogi wynikające z powołanych wyżej przepisów zostały spełnione. Poza sporem jest bowiem, że osoby wskazane w decyzji są spadkobiercami Z. L. obywatelki polskiej, która w związku z II wojną światową w 1946 r. wraz z synem opuściła terytorium U.S.R.R. i pozostawiła we L. mienie obejmujące nieruchomość zabudowaną położoną we L. przy ul. [...] Nie budzi również wątpliwości, że Z. L. nabyła w ramach realizacji prawa do rekompensaty prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [....]. Przy ul. [....], w granicach działki nr [....] o powierzchni [....] m2 oraz prawo własności budynku znajdującego się na działce własności lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji Wojewoda [....] prawidłowo zastosował w sprawie art. 13 ust. 2 i 3 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, 3, ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Ze znajdujących się w sprawie operatów szacunkowych wynika bowiem, że wartość pozostawionego mienia opiewa na kwotę [....] zł, a mienia nabytego w ramach realizacji prawa do rekompensaty na kwotę [....] zł. Po waloryzacji wartość ta wynosi odpowiednio [....] zł. Skoro zatem [....] wartości pozostawionego mienia stanowi kwota [....] zł, to - po pomniejszeniu jej o wartość nabytego lokalu mieszkalnego wraz z gruntem - wysokość rekompensaty stanowi kwota [....] zł, która przysługuje skarżącemu i pozostałym osobom uprawnionym z Funduszu Rekompensacyjnego. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że decyzje zostały wydane w oparciu o dokument urzędowy, tj. urzędowy spis mienia pozostawionego we L. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Tymczasowego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej dla Spraw Ewakuacji we L. Skarżący zaś nie wskazał żadnych innych dokumentów, które podważyłyby jego prawdziwość. Przekazane przez skarżącego do organu fotografie domów nie obrazują wszystkich pięciu budynków. Z powoływanych przez skarżącego dokumentów, które zostały przekazane do Urzędu Wojewódzkiego, wynika, że przedstawiają one dane dotyczące budynków położonych we L. przy ul. [....] (dawnej ul. [....] ) z uwzględnieniem remontów, które miały miejsce w latach późniejszych. Dokument opisujący plan zabudowania działki nr [....] przy ul. [....] wskazuje datę wpisu na dzień [....] grudnia 1970 r. W ocenie Sądu, dokumenty te nie pozwalają na podważenie ustaleń organu co do stanu budynków pozostawionych we L. w 1946 r. Wskazać należy także, że w operacie szacunkowym z czerwca 2007 r. w opisie stanu nieruchomości uwzględnione zostały dane dotyczące roku budowy poszczególnych budynków. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.