I SA/Wa 1472/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skarg Prezydenta Miasta T. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej i Gminy T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargi. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosków Prezydenta Miasta T. oraz Burmistrza Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] orzekającej o przekazaniu na własność gmin: T., C., L., P., L., O., B., M. oraz W. nieruchomości gruntowych szczegółowo wymienionych w decyzji oraz o przekazaniu na współwłasność w określonych częściach ułamkowych gminom: B., B., B., C., G., K., L., L, M., O., P., S., T., W. nieruchomości gruntowych obejmujących działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w T.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) mienie ogólnonarodowe (państwowe) służące użyteczności publicznej, należące w dniu wejścia w życie ustawy do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego pełnią funkcję organu założycielskiego przekazuje się jako mienie komunalne gminom i związkom gmin, jeżeli jest ono niezbędne do wykonywania ich zadań. Warunkiem komunalizacji jest spełnienie przesłanek wymienionych w powyższym przepisie. W sprawie nie została spełniona przesłanka niezbędności komunalizowanego mienia do realizacji zadań gminy. Decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] objęto bowiem wyłącznie grunty, bez znajdujących się na nich budynków i urządzeń. Zdaniem organu orzekającego nie można uznać, aby same grunty służyły wykonywaniu zadań gminy z zakresu wodociągów, zaopatrzenia w wodę i kanalizacji. Składniki majątkowe objęte decyzją komunalizacyjną nie dawały możliwości samodzielnego wykonywania własnych zadań, skoro gminy nie nabyły jednocześnie całej infrastruktury technicznej potrzebnej do wykonywania zadań z zakresu zaopatrzenia w wodę i kanalizacji. Powyższe prowadzi do wniosku, że przekazanie spornych gruntów nie było niezbędne do wykonywania zadań gminy. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezydent Miasta T. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej oraz Gmina T., zarzucając naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, iż w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nie zostały spełnione przesłanki niezbędności dla Gmin mienia ogólnonarodowego (wymienionych w decyzji nieruchomości) dla wykonywania ich zadań. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pomija zasadę superficies solo cedit, zgodnie z którą to co znajduje się na gruncie stanowi jego cześć składową, a w konsekwencji pozostaje przedmiotem własności właściciela gruntu. Ponadto, skarżący podnieśli, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] wydaną w związku z toczącym się postępowaniem uwłaszczeniowym, stwierdzono m. in., iż Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w K. z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. nabyło prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości (stanowiące na podstawie decyzji Wojewody [...] współwłasność gmin) oraz odrębne prawo własności posadowionych budynków i urządzeń. Decyzja ta została zaskarżona do Ministra Transportu i Budownictwa, z uwagi na wszczęte i prowadzone postępowanie bez wniosku osoby uprawnionej. Postępowanie wszczęto bowiem na wniosek Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w T., które nie ma przymiotu strony z uwagi na brak przekazania do jego majątku z majątku podzielonego przedsiębiorstwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji szczegółowo opisanych praw do przedmiotowych nieruchomości. Wobec powyższego nie da się ustalić następstwa prawnego. Wobec tego, iż kwestia własności znajdujących się na gruncie budynków i urządzeń jest uregulowana to niezasadne jest twierdzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że grunty bez infrastruktury nie dają możliwości samodzielnego wykonywania zadań gmin w zakresie wodociągów i kanalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Abstrahując od argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem skargi, należy zauważyć, że zarówno Wojewodzie [...] jak i Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji uszedł uwadze fakt, iż w dniu 14 października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I SA 1583/97, w którym stwierdził, że na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej pozostawały niezakończone wszystkie postępowania uwłaszczeniowe z wniosków Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w T.. W odniesieniu do nieruchomości gruntowych Przedsiębiorstwo domagało się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, zaś do budynków i urządzeń - prawa własności. Powstanie z mocy prawa odrębnej własności budynków stało na przeszkodzie komunalizacji mienia, gdyż odmiennie niż przy komunalizacji ex lege na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, wydanie decyzji konstytutywnej na podstawie art. 5 ust. 3 jest dopuszczalne dopiero po uprzednim zakończeniu postępowań uwłaszczeniowych, w których istotnym jest stan mienia na dzień [...] grudnia 1990 r. Skoro nie zakończono postępowań uwłaszczeniowych, to postępowanie komunalizacyjne podlegało, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Stosownie do treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W tym stanie faktycznym i prawnym należy uznać, iż będąca przedmiotem badania w postępowaniu nadzorczym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w przedmiocie komunalizacji rażąco narusza prawo, bowiem na dzień wydania tej decyzji nie zostały zakończone postępowania uwłaszczeniowe. Postępowanie w sprawie uwłaszczenia Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. zakończyła decyzja ostateczna Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., nr [...]. Z tego względu zaskarżona decyzja, którą wyeliminowano decyzję Wojewody [...] z obrotu prawnego jako rażąco naruszającą prawo, jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.