I SA/Wa 1472/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-10

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej z powodu zawieszenia zasiłku chorobowego męża i wygaśnięcia stypendium syna, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo posiadania domu i lasu?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo posiadania domu i lasu, sytuacja materialna rodziny jest trudna z uwagi na zawieszenie wypłaty zasiłku chorobowego męża i wygaśnięcie stypendium syna. Poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Posiadany majątek nie generuje dochodu, a jego wykorzystanie do celów egzystencjalnych jest konieczne.
Stan faktyczny
E. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Wniosek został początkowo odrzucony przez referendarza sądowego, jednak złożony sprzeciw spowodował jego ponowne rozpoznanie. Wnioskodawczyni argumentowała trudną sytuację materialną rodziny, wskazując na zawieszenie zasiłku chorobowego męża i wygaśnięcie stypendium syna, mimo posiadania domu i lasu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. P. wnioskiem z dnia 22 lipca 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt. I SA/Wa 1472/13. W dniu 27 września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw E. P. od powyższego postanowienia z dnia 30 sierpnia 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz studiującym synem. Źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek chorobowy męża skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni obecnie nigdzie nie pracuje, nie jest też zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Syn skarżącej otrzymuje zaś stypendium socjalne w wysokości [...] zł. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² wraz z nieruchomością o powierzchni [...] m² oraz las o powierzchni około [...] ha. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 30 lipca 2013 r. wnioskodawczyni nadesłała zaś dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej rodziny. W uzasadnieniu sprzeciwu podkreśliła, że sytuacja rodziny w chwili obecnej jest wręcz beznadziejna, gdyż skromny byt materialny pogorszył się z miesiąca na miesiąc. Wskazała, że stypendium socjalne, które otrzymywał syn, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., było przyznane na okres [...] miesięcy, tj. do lipca 2013 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty zasiłku chorobowego za okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r. z powodu nieopłacenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc kwiecień 2013 r. Zatem podane wcześniej we wniosku i dokumentach dochody wnioskodawcy i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym od sierpnia 2013 r. straciły na aktualności. Podniosła, że rodzina w chwili obecnej pozostaje bez środków płatniczych. Ponadto wyjaśniła, że posiadany w obrębie O. las stanowi obszar [...] Parku Krajobrazowego i Parku [...] Krajobrazu, który bez względu na formę własności podlega bezwzględnej ochronie. Wskazując, że posiadanie takiej nieruchomości, dla ciężko chorej osoby jest mało atrakcyjne, a wręcz uciążliwe, gdyż nie przynosi żadnego dochodu (można jedynie zbierać suche gałęzie na opał za zgodą leśniczego). Jednocześnie wyjaśniła, że zarówno ona jak i jej rodzina nie korzysta z dopłat bezpośrednich z funduszy unijnych lub innych form pomocy ze środków wypłacanych z budżetu Unii Europejskiej (do parku – starego drzewostanu nie ma unijnych dopłat). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że E. P. znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić trzeba, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz uczącym się synem. Na ich łączny dochód składał się zasiłek chorobowy męża w wysokości [...] zł miesięcznie, którego wypłacanie zostało chwilowo zawieszone w wyniku postanowienia ZUS z dnia [...] września 2013 r. oraz stypendium socjalne syna w wysokości [...] zł, które wypłacane było do lipca 2013 r. Nawet przy założeniu, że postępowanie w sprawie zasiłku zostanie podjęte, a syn ponownie otrzyma pozytywną decyzję w sprawie wypłaty stypendium socjalnego wraz z nowym rokiem akademickim, to podkreślić należy, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i poniesienie kosztów postępowania mogłoby spowodować, że skarżąca z posiadanych środków nie byłaby w stanie uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji, czy też zakupić żywności. W ocenie Sądu majątek, który posiada skarżąca, tj. dom o powierzchni [...] m2 wraz z nieruchomością o powierzchni [...] m2 oraz las o powierzchni ok. [...] ha, nie może być wykorzystany w celu pozyskania dochodu, gdyż dom zapewnia skarżącej oraz jej rodzinie codzienną egzystencję, natomiast wyjaśnienia skarżącej odnoście braku możliwości pozyskania ewentualnych dochodów z lasu uznać należy za przekonujące. Zdaniem Sądu w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło