I SA/Wa 1472/24

PostanowienieWSA w Warszawie2024-08-07

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mieszkaniec gminy posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym, jeśli jego interes prawny nie wynika z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego?
Ratio decidendi
Skarga mieszkańca gminy na uchwałę rady gminy w sprawie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z przepisów prawa materialnego. Samo bycie mieszkańcem gminy i posiadanie interesu faktycznego, nawet związanego z potencjalnie niekorzystnym ekonomicznie rozporządzeniem mieniem komunalnym, nie stanowi podstawy do legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca, G. W., będąca mieszkanką Gminy Zielonka, wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Zielonka dotyczącą oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym, twierdząc, że uchwała jest niekorzystna ekonomicznie i narusza interes mieszkańców. Gmina Zielonka wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc brak interesu prawnego skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę i zwrócił skarżącej kwotę 300 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W. na uchwałę Rady Miasta Zielonka z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr LXIX/660/24 w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej G. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem wpisu od skargi. G. W. pismem z dnia 24 maja 2024 r., działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta Zielonka z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr LXIX/660/24 w przedmiocie wyrażenia zgody na oddanie w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym na rzecz [...] nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewid. nr [...] z obrębu [...], o pow. 1503 m², uregulowanej w KW nr [...], będącej własnością Gminy Zielonka wraz z nieodpłatnym przeniesieniem znajdujących się na niej budynków, bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 208 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez wydanie uchwały w sytuacji, gdy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, gdyż [...] nie złożył w zawitym terminie do dnia 31 grudnia 1996 r. wniosku, o którym mowa w art. 208 ust. 2 i ust. 4 ww. ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o stwierdzenie nieważność uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że posiada interes prawny w zakresie złożenia skargi na ww. uchwałę, bowiem na skutek realizacji postanowień uchwały dojdzie do rozporządzenia mieniem Gminy Zielonka, przy czym rozporządzenie to będzie niekorzystne ekonomicznie. Atrakcyjna nieruchomość zostanie przekazana na rzecz [...], który nie ma żadnych podstaw prawnych do przejęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, czy prawa własności budynków znajdujących się na niej. Działanie takie z pewnością narusza art. 50 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochrona. Interes skarżącej powiązać więc należy z interesem mieszkańców Gminy Zielonka zgodnie z art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, który stanowi, że samorząd lokalny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców. Zdaniem skarżącej istnieje też możliwość wywiedzenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z interesu mieszkańców Gminy Zielonka, co jest akceptowalne w orzecznictwie. Skarżąca przytoczyła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wskazała ponadto, że jej interes prawny można wywodzić z faktu, że uchwała narusza art. 8 ust. 1 kpa. Okoliczności podjęcia uchwały, w szczególności odmowa okazania wniosku [...], przy jednoczesnym powzięciu wiadomości przez skarżącą o braku wniesienia takiego wniosku do dnia 31 grudnia 1996 r. z pewnością naruszają jej prawo do rozpoznawania spraw z poszanowaniem zaufania publicznego. Gmina Zielonka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi podnosząc w szczególności, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) - dalej "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. O przyznaniu legitymacji do wniesienia skargi nie mogą przesadzać też zdarzenia przyszłe i niepewne. Powołując się więc na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. powinien wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten powinien polegać na tym, że uchwała narusza, pozbawia lub ogranicza tak rozumiany interes lub uprawnienie wnoszącego skargę jako indywidualnego podmiotu albo członka określonej wspólnoty samorządowej. Innymi słowy, osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno skutkować odrzuceniem skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, powołując się m.in. na art. 101 u.s.g., wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Zielonka z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr LXIX/660/24 w przedmiocie wyrażenia zgody na oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] opisanej wyżej nieruchomości będącej własnością Gminy Zielonka wraz z nieodpłatnym przeniesieniem znajdujących się na niej budynków, bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. Zdaniem Sądu z przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie wynika, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny bądź uprawnienie zagwarantowane w przepisach prawa. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że interes prawny skarżącej nie wynika z powołanego faktu, że na skutek realizacji uchwały dojdzie do niekorzystnego ekonomicznie rozporządzenia mieniem Gminy Zielonka, co będzie niekorzystne dla Gminy jak i naruszy interes mieszkańców Gminy, w tym skarżącej. Zauważyć należy, że sam fakt bycia mieszkańcem Gminy Zielonka i przynależność do wspólnoty gminnej nie stanowi samoistnej podstawy do wywodzenia przez skarżącą posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu ww. uchwały, nawet wówczas, jeśli uchwała podjęta została z naruszeniem prawa. Skarżąca będąc mieszkańcem Gminy Zielonka ma interes faktyczny, który nie podlega ochronie i nie może stanowić podstawy do zaskarżenia uchwały. Źródłem interesu prawnego skarżącej nie może być również powoływana okoliczność dotycząca niekorzystnego ekonomicznie – w ocenie skarżącej - rozporządzenia majątkiem Gminy. Zaskarżona uchwała stanowi element realizacji ustawowego uprawnienia Gminy Zielonka do obrotu nieruchomościami pozostającymi w zasobie gminnym. Obawa przed ewentualnymi negatywnymi skutkami realizacji uchwały nie wystarcza do powstania po stronie skarżącej naruszenia jej interesu prawnego. Uchwała ta w żaden sposób nie ingeruje w jej prawa wynikające z przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu wola skarżącej, by nie oddawać ww. nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] jest wyrazem interesu faktycznego. Źródłem interesu prawnego skarżącej nie jest także powoływany art. 8 kpa, który dotyczy praw strony postępowania administracyjnego prowadzonego w indywidualnej sprawie. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego występuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony skarżącej, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na skarżącego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca takiego naruszenia interesu prawnego nie wykazała. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 5a i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło