I SA/Wa 1478/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-15
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na opłatę za studia jest uzasadniona w sytuacji, gdy wnioskodawca nie współpracuje z organem w celu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, a jednocześnie jego dochody przekraczają ustalone kryterium?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że odmowa przyznania zasiłku celowego na opłatę za studia była prawidłowa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były dwa powody: po pierwsze, wnioskodawczyni nie współpracowała z organem w celu przeprowadzenia obligatoryjnego rodzinnego wywiadu środowiskowego, co stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej. Po drugie, dochody wnioskodawczyni z tytułu stypendiów przekraczały ustalone kryterium dochodowe, co również wykluczało przyznanie zasiłku.Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na opłatę za studia. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na brak współpracy wnioskodawczyni w przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wnioskodawczyni wniosła skargę do sądu, wskazując na swoje problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania A. P. zasiłku celowego na opłatę za studia.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 39 ust. 1-2 ustawy o pomocy społecznej oraz treść art. 107 tej ustawy i stwierdził, że nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej jest rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja. Natomiast A. P. nie współpracowała z organem, uniemożliwiając przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Pracownicy Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wielokrotnie podejmowali próby nawiązania kontaktu z A. P.. W uzasadnieniu szczegółowo wskazano daty, w których pracownicy udawali się do jej miejsca zamieszkania, jednakże nikogo nie zastano. Również wielokrotnie pisemnie zwracano się do wnioskodawczyni z prośbą o kontakt osobisty z pracownikiem socjalnym, które również nie przyniosły rezultatu. Takie zachowanie, zgodnie z art. 107ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Jednocześnie organ ustalił, na podstawie zaświadczenia z Uniwersytetu [...], że od dnia 1 października 2015 r. do dnia 8 czerwca 2016 r. A. P. otrzymywała stypendium socjalne w łącznej wysokości [...] zł oraz stypendium specjalne w łącznej wysokości [...] zł. Kwoty tych stypendiów przekraczają kryterium dochodowe wynoszące 634 zł miesięcznie w przypadku osoby samotnie gospodarującej i nie kwalifikują A.P. do ubiegania się o pomoc ze środków pomocy społecznej. Również A. P. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie przyznało dofinansowanie na studia.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. A. P. wniosła o zmianę decyzji poprzez przyznanie środków na opłatę za studia ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest osobą z niedosłuchem, po operacji kręgosłupa, oczekującą na kolejną operację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 39 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędniej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Poza tym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, jeżeli dochód nie przekracza kwoty 634 zł (art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i wydając decyzję w tym przedmiocie organ ocenia całokształt sytuacji strony wnioskującej. Zasiłek celowy stanowi doraźną pomoc wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Aby dokonać oceny zasadności wniosku o taką pomoc organ podjął próbę osobistego kontaktu z A. P.. W tym celu zwrócił się pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. o ustalenie terminu spotkania. Kolejne pisma w tej sprawie zostały wystosowane w dniach 23 lutego 2016 r., 13 maja 2015 r., 7 czerwca 2016 r. Mimo odebrania tych pism skarżąca nie skontaktowała się z pracownikiem socjalnym. Poza tym w dniach: 9 maja 2016 r., 19 maja 2016 r., 24 maja 2016 r., 30 maja 2016 r., 23 maja 2016 r., 6 lipca 2016 r., 11 lipca 2016 r., pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania skarżącej, ale nikogo nie zastał, co zostało stwierdzone w notatkach urzędowych.
Przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest obligatoryjne. Jest on przeprowadzany w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób korzystających lub ubiegających o świadczenia z pomocy społecznej, co wprost wynika z art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizacją wywiadu (art. 107 ust. 4). Ustawa o pomocy społecznej przewiduje sankcję za niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub na jego aktualizację, jaką jest odmowa przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Stanowi o tym wprost art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej. Zachowanie skarżącej, która nie podjęła czynności by umożliwić przeprowadzenie wywiadu, mimo wielokrotnego zwracania się o to przez pracowników organu pomocowego, należy uznać za niewyrażenie zgody na sporządzenie tego wywiadu lub jego aktualizację, co już samo przez się stanowi powód do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Odwoływanie się przez skarżącą do przeprowadzonego w przeszłości wywiadu, bo z kwietnia 2015 r., oraz do wywiadu kuratora sądowego sporządzonego dla potrzeb postępowania toczącego się przed sądem powszechnym nie może zwalniać skarżącej od dopełnienia ustawowego obowiązku wynikającego z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy.
Nadto zostało przez organ ustalone, że skarżąca od października 2015 r. otrzymywała stypendia socjalne i specjalne, a co potwierdza zaświadczenie z Uniwersytetu [...], łączna miesięczna kwota tych stypendiów wynosiła [...] zł i przekraczała kryterium dochodowe wynoszące 634 zł. Przekroczenie tego kryterium również stanowi podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Organ również ustalił, że w zbliżonym czasie skarżąca złożyła również wniosek do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie o dofinansowanie studiów i w dniu 11 grudnia 2015 r. podpisała umowę, na podstawie której otrzymała [...] zł dofinansowania na semestr studiów oraz [...] zł na zakup pomocy naukowych.
Powyższe okoliczności, a więc przekroczenie kryterium dochodowego oraz uzyskanie dofinansowania studiów z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, organ uznał także za uzasadniające odmowę przyznania zasiłku celowego na pokrycie opłat za studia, co w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych należy uznać za zasadne i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło