I SA/Wa 1479/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia odmówić przyznania R. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, R. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Ujawnił, że posiada majątek w postaci domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, działki o powierzchni [...] ha oraz budynku gospodarczego. Źródłem dochodu rodziny jest renta wypłacana skarżącemu w wysokości [...] zł, emerytura z wysokości [...] zł oraz świadczenie socjalne w kwocie [...] zł. Łącznie daje to kwotę [...] zł. Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że jest rencistą [...] i inwalidą pierwszej grupy, ma uszkodzony kręgosłup i porusza się o kulach. Ponosi znaczne wydatki na leki, córka z którą mieszka choruje od urodzenia, wydatki na leki ponosi również żona. Oprócz wydatków na leki skarżący jest zmuszony do opłacenia wody, gazu, podatków i innych opłat. Z uwagi na konieczność doprecyzowania złożonego oświadczenia referendarz sądowy wezwaniem z 26 września 2010 r. zobowiązał R. K. do nadesłania dokumentów potwierdzających wydatki na zakup leków jak również do podania jaka jest miesięczna wysokość tych wydatków. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z 26 września 2010 r. wnioskodawca wyjaśnił, że nie jest w stanie udowodnić jakie poniósł wydatki na leki oraz wizyty specjalistów, gdyż musiałby pojechać do aptek oraz lekarzy w T. i G. jak również innych miejscowości co jest kosztowne i znacznie przekroczyłoby wartość żądanej opłaty. W następstwie powyższego oświadczył, że wziął pożyczkę i wpłacił żądaną kwotę. Rozpatrując złożony przez R. K. wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc powyższe rozważania do wniosku skarżącego należy stwierdzić, że złożone przez R. K. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy nadesłany wniosek należy uwzględnić. Wnioskodawca wezwany do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów i oświadczenia w wyznaczonym terminie nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego. Ponadto uiścił wpis od skargi co również wskazuje na to, że wbrew wcześniejszym twierdzeniom wygospodarował środki na opłacenie kosztów sądowych. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcy. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej R. K. – a który to warunek jest niezbędny dla rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych - na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.