I SA/Wa 1480/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skarg M. S., H. G. i H. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie ulega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz H. P. kwotę 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz H. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1480/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. Nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] października 1962 r. nr [...] zaś decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] ten sam organ odmówił przyznania - w trybie art. 160 k.p.a. - odszkodowania za rzeczywistą szkodę H. G., E. S., J. S., B. L., H. P., S. S., A. S., M. S., U. P., B. W. i R. P. W związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r., sygnatura akt K 20/02 stwierdzającym w części niekonstytucyjność art. 160 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. w celu objęcia rozstrzygnięciem kwestii przyznania odszkodowania za utracone korzyści wystąpili: J. S., w miejsce którego wstąpiły jego udokumentowane następczynie prawne oraz H. P., B. L., A. S., M. S., H. G., reprezentowana przez G. G. oraz W. S. i T. S. jako spadkobiercy E.S. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Minister Infrastruktury odmówił w trybie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 160 § 1 i 4 k.p.a. uchylenia decyzji odszkodowawczej Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili J. S., H. P., B. L., A. S., M. S. oraz H. G.. Rozpatrując ponownie sprawę organ centralny zauważył, że wspomnianym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r. stwierdzono w pkt 1, że art. 160 § 1 k.p.a.- w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody - jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w pkt 2 – punkt pierwszy znajduje zastosowanie do szkód powstałych od dnia 17 października 1997 r., to jest od daty wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponieważ niekonstytucyjność przepisu art. 160 § 1 k.p.a. dotyczy jedynie ograniczenia zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej, to orzeczenie Trybunału nie powoduje utraty mocy w/w przepisu w całości a jedynie sam zakres naprawienia szkody podlega zasadzie pełnego odszkodowania. W istocie zatem wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003r. poszerzono zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa o możliwość dochodzenia utraconych korzyści. Odnosząc się do decyzji odszkodowawczej Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r.- rozstrzygającej sprawę w zakresie szkody rzeczywistej – organ uznał, że nie podlegała ona uchyleniu, gdyż była zgodna z przepisami istniejącymi w momencie orzekania. Natomiast odnosząc się do kwestii odszkodowania należnego za utracone korzyści organ stwierdził, że ponieważ wnioskodawcy skorzystali z możliwości dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej przewidzianej w art. 160 § 3 i § 5 k.p.a. i obecnie sprawa była rozpatrywana przed Sądem Apelacyjnym w K., to okoliczność ta oznaczała zawisłość sprawy przed sądem powszechnym, co wykluczało prowadzenie równoległego postępowania administracyjnego w zakresie możliwych do zgłoszenia roszczeń w postępowaniu przed sądem. Reasumując Minister zauważył, że strona swoje roszczenia o zapłatę odszkodowania za utracone korzyści mogła zgłosić w ramach postępowania cywilnego toczącego się przed sądem cywilnym. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli M. S., H. G. i H. P.. Skarżący wnosząc o uchylenie w/w decyzji wraz z decyzją poprzedzająca ją zarzucili Ministrowi Infrastruktury naruszenie przepisów art. 6, 7, 77 k.p.a i art. 77 Konstytucji podnosząc w szczególności, że organ w zasadzie nie rozpoznał wniosków o rozpatrzenie sprawy ponownie i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na zawisłość sprawy odszkodowawczej w sądzie powszechnym w sytuacji, gdy przed wydaniem decyzji w tej sprawie, postępowanie sądowe zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] marca 2004 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując powyższej kontroli Sąd nie jest związany granicami i wnioskami zawartymi w skardze. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd z urzędu uznał, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją. Jak wynika z materiału dowodowego skarga dotyczyła decyzji zapadłych w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1999 r. o odmowie przyznania odszkodowania. Potwierdza to również treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego wynika, iż organ odniósł się w tym postępowaniu do kwestii zasadności wspomnianej decyzji z 1999 r. stwierdzając, że nie podlegała ona uchyleniu, gdyż była zgodna z przepisami istniejącymi w momencie orzekania. Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która już poprzednio została rozstrzygnięta, muszą w nim uczestniczyć wszystkie osoby, które były stronami postępowania prowadzonego w trybie zwykłym lub ich następcy prawni. Przedmiot tego nowego postępowania dotyczy bowiem tego samego roszczenia, które było rozpoznane w postępowaniu pierwotnym. W niniejszej sprawie przedmiotem tym było roszczenie odszkodowawcze za szkodę wyrządzoną działaniem władzy publicznej. Okoliczność, że poprzednio roszczenie to było rozpatrywane w kontekście tylko części odszkodowania (straty rzeczywiste) a obecnie wnioskodawcy wnieśli o rozstrzygnięcie także co do utraconych korzyści, pozostaje bez wpływu na okoliczność, że jest to postępowanie wznowieniowe w stosunku do postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Również okoliczność, że postępowanie prowadzone w trybie przepisu art. 145 a k.p.a. może być wszczęte jedynie na wniosek, nie może prowadzić do takiego stanu rzeczy, iż stronami w postępowaniu wznowionym będą tylko wnioskodawcy. Ponieważ decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999.r skierowana była m. in. do U. P., B. W., R. P. i S. S. a osoby te nie brały udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, powyższe stanowi tzw. przesłankę wznowieniową, którą Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Wskazane uchybienie oznaczające, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją oraz decyzją ją poprzedzającą nie brały udziału wszystkie osoby, które winny w postępowaniu tym uczestniczyć (ze względu na swój interes prawny), może stanowić podstawę do wszczęcia w przyszłości nowego postępowania wznowieniowego. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy organ winien prawidłowo ustalić krąg wszystkich uczestników postępowania a rozstrzygając sprawę prawidłowo ustalić, czy postępowanie przez sądem cywilnym pozostaje w toku czy też jak twierdzą skarżący zostało już dawno prawomocnie zakończone. Ponieważ w sprawie nie brały udziału wszystkie osoby, które winny w nim uczestniczyć, wypowiadanie się przez Sąd na tym etapie sprawy o zasadności podniesionych w skardze zarzutów było rzeczą przedwczesną. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b. w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.