I SA/Wa 1481/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1481/16 w zakresie oddalenia skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] , w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1481/16. A. P. pismem z dnia 27 maja 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1481/16, w zakresie oddalenia skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z powyższego wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest szczególnym środkiem prawnym mieszczącym się w kategorii nadzwyczajnych środków zaskarżenia, bowiem przysługuje wyłącznie od prawomocnego orzeczenia. Szczególny charakter skargi również wynika z tego, że uwzględnienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie prowadzi do wyeliminowania z porządku prawnego zaskarżonego orzeczenia (za wyjątkiem wskazanym w art. 285k § 3 p.p.s.a.), gdyż sąd administracyjny uwzględniając skargę, ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem. Wobec tego zarówno zaskarżone orzeczenie sądu administracyjnego, jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu administracji publicznej pozostają w mocy. Zatem skarga ta nie może być w żadnym przypadku traktowana jako alternatywa dla środków odwoławczych oraz skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zależy od kumulatywnego spełnienia czterech podstawowych przesłanek dopuszczalności rzeczonej skargi: 1) zaskarżone orzeczenie sądu administracyjnego uzyskało walor prawomocności; 2) wniesienia skargi przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego; 3) uprawdopodobnienia wyrządzenia stronie postępowania sądowoadministracyjnego szkody na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia; 4) niemożności uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia w drodze środków prawnych przysługujących stronie. Wskazane przesłanki są charakterystyczne dla instytucji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jednocześnie determinując charakter tego środka prawnego. W świetle przytoczonych regulacji, skoro skarga przewidziana art. 285a § 1 p.p.s.a. przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, to nie budzi wątpliwości, że skutecznie skargę taką można wnieść wyłącznie po uprawomocnieniu się skarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu z dnia 15 grudnia 2016 r. wniesiono w dniu 27 maja 2017 r. W tej dacie wyrok ten nie posiadał waloru prawomocności, bowiem – jak wynika z akt sprawy – nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika wyznaczonego w ramach przyznanej stronie pomocy prawnej, co oznacza, że na dzień wniesienia skargi, tj. 27 maja 2017 r., wyrok ten nie był jeszcze prawomocny. W konsekwencji skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesioną od orzeczenia nieprawomocnego w dacie jej wniesienia, uznać należy za niedopuszczalną, bowiem co do zasady, czynności procesowe przedwczesne uważa się za niedopuszczalne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., o sygn. akt I OZ 346/08). Biorąc powyższe pod uwagę skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. jako przedwczesną i tym samym niedopuszczalną należało odrzucić. Niniejsza skarga jest niedopuszczalna również z innej przyczyny, niepodlegającej konwalidacji, bowiem została wniesiona z naruszeniem art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 285f § 3 i art. 285b p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami także przez doradcę podatkowego. Wymóg ten nie dotyczy sytuacji, kiedy skargę taką wnosi Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Pomimo zatem tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, czyli obowiązku sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez uprawnione osoby, wymienione w art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 p.p.s.a., skarga ta została sporządzona osobiście przez A.P. , co uchybia powyższej regulacji, w konsekwencji czyniąc ją niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. W myśl art. 285l p.p.s.a., w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa p.p.s.a., dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do postępowania wywołanego wniesieniem takiej skargi stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem – zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 178 p.p.s.a. – sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 178 w związku z art. 285l oraz art. 285a § 1 i art. 175 § 1 i § 3 w zw. z art. 285f § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.