I SA/Wa 1482/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-19
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który stwierdził swoją niewłaściwość do prowadzenia postępowania uwłaszczeniowego w trakcie jego trwania, powinien zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu, czy też przekazać sprawę do organu właściwego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzi swoją niewłaściwość, jest obowiązany zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu, ponieważ prowadzenie postępowania przez organ niewłaściwy jest bezprzedmiotowe. Właściwość organu do wydania decyzji uwłaszczeniowej wyznacza własność nieruchomości stanowiącej przedmiot uwłaszczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Przedsiębiorstwa Państwowego P. S.A. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działek gruntu. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając się za niewłaściwy z uwagi na komunalizację nieruchomości. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [....] lipca 2009 r. nr[....], po rozpoznaniu odwołania P. S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [....] listopada 2008 r.
nr [....] umarzającą postępowanie dotyczące uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. działkami nr [....] położonymi w obrębie L. [....]
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Przedsiębiorstwo Państwowe P. wnioskiem z dnia
[....] sierpnia 1999 r. wystąpiło o stwierdzenie nabycia, w trybie art. 200 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, prawa użytkowania wieczystego działek nr [....] położonych w obrębie L. [....], gm. P..
Wojewoda, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., decyzją z dnia
[....] listopada 2008 r. nr [....] umorzył postępowanie dotyczące nabycia z mocy prawa z dniem [....] grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. prawa użytkowania wieczystego gruntu niezabudowanego położonego w obrębie L., oznaczonego jako działki nr [....] o pow. [....] o pow.[....] ha na [....]
Od powyższej decyzji P. S.A wniosła odwołanie.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [....] lipca 2009 r. nr [.....] utrzymał w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [....] listopada 2008 r.
nr [....] umarzającą postępowanie dotyczące uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego P. działkami nr [....] położonymi w obrębie L. [....]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działki nr [....] położone w obrębie L. [....]. P. stały się własnością Gminy P. co potwierdzone zostało, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decyzją Wojewody z dnia [....] października 2007 r.
nr [....] oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [....] grudnia 2007 r. nr [....] Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 455/08 skarga na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została oddalona.
Minister wskazał, że powyższe oznacza, że działki nr [....] położone w obrębie L. [....], gm. P. w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły własność Gminy P.. W tej sytuacji Wojewoda jest organem niewłaściwym do wydania decyzji uwłaszczeniowej i wniosek P. S.A. o uwłaszczenie podlega przekazaniu do organu właściwego, tj. Burmistrza Miasta i Gminy P.. Przy czym organ wojewódzki po otrzymaniu wniosku P. S.A. prowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie prawa własności i prawa zarządu do przedmiotowego gruntu i dlatego konieczne było zakończenie postępowania decyzją o umorzeniu.
P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie:
a) przepisów praw materialnego:
– art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w wyniku przyjęcia, że postępowanie komunalizacyjne wyklucza możliwość uwłaszczenia P.,
– przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) poprzez ich niezastosowanie w wyniku przyjęcia, że tylko decyzja w sprawie ustanowienia zarządu stanowi dowód na wykazanie zarządu w formie prawem przewidzianej;
b) przepisów prawa procesowego:
– art. 7 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy strona legitymuje się innym niż decyzja o oddaniu w zarząd dowodem na istnienie zarządu,
– art. 75 k.p.a. w związku z § 4 powołanego powyżej rozporządzenia poprzez zaniechanie ustalenia innymi środkami dowodowymi, czy brak decyzji o ustanowieniu zarządu jest równoznaczny z nieustanowieniem zarządu do przedmiotowego gruntu,
– art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania uwłaszczeniowego podczas gdy przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje obowiązek uwłaszczenia działek należących do Skarbu Państwa jak i do jednostek samorządu terytorialnego,
– art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji w obu instancjach.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Prowadzone z wniosku Przedsiębiorstwa Państwowego P. w W. postępowanie uwłaszczeniowe, którego przedmiotem są działki nr [....] położone w obrębie L. [....], gm. P., podlega przepisom ustawy z
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.). Przepis art. 200 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności obiektów budowlanych i urządzeń znajdujących się na gruncie stwierdza w drodze decyzji Wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Wskazuje to, że właściwość organu uprawnionego do wydania decyzji uwłaszczeniowej wyznacza własność nieruchomości stanowiących przedmiot uwłaszczenia.
Z akt sprawy wynika, że działki nr [....] położone w obrębie L. [....], gm. P. stały się własnością Gminy P., co potwierdzone zostało, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decyzją Wojewody z dnia [....] października 2007 r.
nr [....] oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [....] grudnia 2007 r. nr [....]
Wojewoda nie mógł z uwagi na komunalizację nieruchomości prowadzić dalej postępowania w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego P. tą nieruchomością, lecz winien był przekazać sprawę do rozpoznania Burmistrzowi Miasta i Gminy P. jako właściwemu do jej załatwienia.
Zauważyć należy przy tym, że przedmiotowe nieruchomości stały się własnością Gminy P. z dniem [....] maja 1990 r., a skoro właściwość organu uprawnionego do wydania decyzji uwłaszczeniowej wyznacza własność nieruchomości stanowiących przedmiot uwłaszczenia, to w dniu [....] grudnia 1990 r. Wojewoda nie mógł być organem właściwym w sprawie uwłaszczenia.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego określają sposób postępowania w razie wniesienia podania do organu niewłaściwego. Zgodnie z art. art. 65 § 1 k.p.a. organ niewłaściwy do rozstrzygnięcia sprawy powinien niezwłocznie przekazać wniosek strony organowi właściwemu.
Rację należy przyznać organom orzekającym, że zarówno przepis art. 65 § 1 k.p.a. jak i przepis art. 66 § 3 k.p.a. regulują wyłącznie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania. Natomiast jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania.
A zatem, skoro Wojewoda stwierdził brak kompetencji do załatwienia niniejszej sprawy prawidłowo zakończył postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), bowiem bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy.
Wskazane przez stronę skarżącą naruszenie art. 10 k.p.a., w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu pozostają poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Sąd nie uznał za zasadne zarzuty odnoszące się do naruszenie pozostałych przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło