I SA/Wa 1483/09

WyrokWSA w Warszawie2010-06-01

Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej przed jej wydaniem jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej przed jej wydaniem jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa. Osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej ani nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody dotyczącej uwłaszczenia nieruchomości. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody w części odnoszącej się do dawnej hipoteki, uznając, że narusza ona prawa osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury, ponieważ została ona skierowana m.in. do osoby zmarłej przed jej wydaniem.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego [...] S.A. kwotę 491 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2010 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 491 (czterysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., nr [...] sprostowanej postanowieniami z dnia [...] stycznia 1992 r., z dnia [...] grudnia 1993 r. i z dnia [...] listopada 2006 r., dotyczącej uwłaszczenia [...] S.A. w W. nieruchomością położoną w W. przy ul. [...], opisaną w księdze wieczystej KW Nr [...] - w części odnoszącej się do dawnej hipoteki pn. "[...]", utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) decyzją z dnia [...] września 1991 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] S.A. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, opisanego w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Pismem z dnia 11 grudnia 2007 r. H. H. i A. B., reprezentowani przez pełnomocnika, wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej - w części odnoszącej się do dawnej hipoteki pn. "[...]", wskazując na naruszenie praw osób trzecich. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., we wnioskowanym zakrsie. Spółka [...] S.A. w W., reprezentowana przez pełnomocnika wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury - z dnia [...] grudnia 2008 r. Ponowienie rozpatrując przedmiotową sprawę, Minister Infrastruktury podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, uwłaszczenie następuje z mocy prawa, wg stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawa rzeczowe wymienione w powołanych przepisach. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Minister wskazał ponadto, że z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, iż nieruchomość w niej uregulowana i ujęta w ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] września 1991 r., powstała m. in. z części dawnej nieruchomości [...] uregulowanej w hipotece Nr Hip. [...] pod nazwą "[...]". Nieruchomość ta stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w związku z ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Prawo zarządu gruntem na rzecz jednostki uwłaszczonej wynikało z decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] maja 1976 r. nr [...]. Wobec powyższego spełnione byłyby zdaniem Ministra przesłanki uwłaszczenia, przy zastrzeżeniu "nie naruszenia praw osób trzecich". Współwłaścicielkami nieruchomości uregulowanej w ww. hipotece Nr Hip. [...] były L. C. i J. K. Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1948 r. Nr Rep. [...] J. K. należącą do niej współwłasność w ww. nieruchomości [...] wraz z prawami wypływającymi z dekretu [...] przeniosła na A. B. Byłe współwłaścicielki wnioskiem z dnia 1 lipca 1948 r., wystąpiły o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w trybie art. 7 ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r. Prezydium Rady Narodowej w W., orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1955 r. nr [...] odmówiło dotychczasowym współwłaścicielkom prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 2000 r. sygn. akt [...] następcą prawnym L. C. jest H. H., natomiast następcą prawnym A. B. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] grudnia 1997 r. sygn. akt [...] jest A. B. Wnioskiem z dnia 29 listopada 1999 r. A. B., reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1955 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] stwierdzającą nieważność ww. orzeczenia z dnia [...] czerwca 1955 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 137/05 oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia [...] marca 2003 r. Następnie wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 178/06 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 sierpnia 2005 r. Minister Infrastruktury podniósł także, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r., utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2003 r., wywołała skutek ex tunc, bowiem orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1955 r. odmawiające dotychczasowym współwłaścicielkom prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu nieruchomości [...] dotknięte jest ciężką wadliwością od chwili jego wydania i uwzględniając ten fakt, należy uznać, iż nadal aktualny pozostaje wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości (obecnie użytkowania wieczystego). Konsekwencją tego w ocenie Ministra jest stwierdzenie, iż prawa osób trzecich wynikające z powyższych decyzji wywołujących skutki ex tunc, stanowią przeszkodę do stwierdzenia uwłaszczenia nieruchomością w części odnoszącej się do nieruchomości objętej dawną księgą hipoteczną Nr Hip. [...], do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...]. Wobec powołanych decyzji, o charakterze kasacyjnym, "odżył" wniosek o przyznanie praw do nieruchomości [...]. Wobec tego powstaje konieczność orzeczenia ponownie o zasadności wniosku dekretowego. Zatem wcześniejsze wydanie decyzji uwłaszczeniowej, co do gruntu, którego dotyczył wniosek dekretowy, musi prowadzić w konsekwencji do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem decyzja ta narusza prawa następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. - Minister Infrastruktury również stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] września 1991 r. naruszyła prawa osób trzecich i nie ma sprzeczności pomiędzy orzeczeniem, a uzasadnieniem tej decyzji, co podnosi skarżący. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, że późniejsze stwierdzenie nieważności orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nie uzasadnia stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji uwłaszczeniowej w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skoro zmiana istniejącego stanu prawnego nastąpiła w czasie późniejszym, Minister Infrastruktury wskazał, że były właściciel nieruchomości lub jego następca prawny staje się osobą trzecią w rozumieniu art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. i stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym. Osoby te mogą zatem domagać się wzruszenia decyzji uwłaszczeniowej w trybie 156 § 1 pkt 2 kpa, a nie w trybie wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że ww. decyzja uwłaszczeniowa dnia [...] września 1991 r., w części odnoszącej się do nieruchomości uregulowanej w dawnej hipotece Nr Hip. [...], rażąco narusza prawo, tj. art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r.- w zakresie praw osób trzecich, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Skargę na powyższa decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. wniosła Spółka [...] S.A. z/s w W., zarzucając naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa; 2) art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez pominięcie przez organ administracji kwestii faktycznych i prawnych związanych z faktem posadowienia na spornej nieruchomości niepodzielnego budynku [...], stanowiącego własność skarżącego; 3) naruszenie art. 156 § pkt 5 kpa poprzez wydanie decyzji niewykonalnej na skutek pominięcia przez organ administracji kwestii faktycznych i prawnych związanych z faktem posadowienia na spornej nieruchomości niepodzielnego budynku [...], stanowiącego własność skarżącego i brakiem wskutek wzniesienia tego budynku substratu roszczenia dekretowego spadkobierców przedwojennych właścicieli dawnej hipoteki pn. "[...]", a także poprzez nieuwzględnienie faktu, iż w skutek wydania zaskarżonej decyzji powstaje nieuregulowany stan sprzeczny z podstawowymi zasadami prawa rzeczowego; 4) naruszenie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez przyjęcie, że uwłaszczenie [...] S.A. naruszyło prawa spadkobierców jako osób trzecich w rozumienie tego przepisu, alternatywnie art. 156 § 2 poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji, iż w przeciwnym wypadku decyzja nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 9 marca 2010 r. skarżąca Spółka rozszerzyła wnioski i argumentację skargi, w ten sposób, że wniosła na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa oraz art. 135 ppsa o stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r., oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2008 r., w całości, a to z uwagi na fakt, że zaskarżone decyzje: a) przede wszystkim rażąco naruszają art. 145 § 1 pkt 8 w związku z art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 3 kpa, jak również związku z art. 158 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, a to wobec wszczęcia i przeprowadzenia przez organ postępowania, zakończonego zaskarżonymi decyzjami, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy spełniona była, co najwyżej, przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] września 1991 r. wynikająca z art. 145 § 1 pkt 8 w związku z art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa, natomiast brak było podstaw do wydania przez organ zaskarżonych decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa, a następnie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa. (niekonkurencyjność oraz bezwzględna rozłączność przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego oraz stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej); b) rażąco naruszają art. 157 § 2 i 3 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 1 pkt 1, art. 61 § 1 i 4, art. 63 § 2 i art. 64 § 2 kpa. w związku z art. 104 § 1 i 2 kpa, a to z uwagi na niedopuszczalne wszczęcie i przeprowadzenie przez organ w niniejszej sprawie kolejnego odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. pomimo pozostawania w toku takiego postępowania zakończonego uprzednio jedynie decyzją częściową Ministra Budownictwa z [...] stycznia 2007 r., bądź też - w przypadku przyjęcia przez Sąd odmiennej oceny charakteru tej decyzji i uznania jej za decyzję całościową - zostały wydane w sprawie rozstrzygniętej już poprzednio ostateczną decyzją Ministra Budownictwa z [...] stycznia 2007 r., prawidłowo odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r., a tym samym są nieważne po myśli art. 156 § 1 pkt 3 kpa, c) rażąco naruszają art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 kpa, a to wobec faktu wydania przez Ministra Infrastruktury (Budownictwa) w odniesieniu do tej samej decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. dwóch sprzecznych rozstrzygnięć w trybie art. 156 i nast. kpa - (1) decyzji z [...] stycznia 2007 r., prawidłowo odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. oraz (II) zaskarżonych decyzji z 2008 r. i z 2009 r. wadliwie stwierdzających nieważność w/w decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. - bez wskazania jakichkolwiek przyczyn takiej rozbieżności (sprzeczności) w treści wydanych rozstrzygnięć, d) rażąco naruszają art. 10 § 1 w związku z art. 32 i art. 33 § 1-3 kpa oraz art. 61 § 4, art. 64 § 2 i art. 109 § 1 kpa, a to z uwagi na niedopuszczalne wszczęcie i przeprowadzenie przez organ postępowania w niniejszej sprawie na wniosek oraz przy udziale adwokata W. S., a także skierowanie do niego zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy adwokat ten nie był - i w dalszym ciągu nie jest - należycie umocowany do działania w imieniu H. H. oraz A. B. w postępowaniu administracyjnym i sądowym w niniejszej sprawie, jak również nie został wezwany przez organ do złożenia właściwego i jednoznacznego w treści pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu w/w osób (wnioskodawców w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżonymi decyzjami). Ewentualnie, na wypadek, gdyby Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, w dalszej kolejności strona skarżąca wniosła na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 135 ppsa o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2008 r. w całości, wskazując kolejno na: a) występowanie podstawy uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi decyzjami, tj. niezawiniony brak udziału stron w tym postępowaniu [art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa] - włącznie z wnioskodawcami, których pełnomocnik nie był należycie umocowany do działania w ich imieniu, co jest równoznaczne z brakiem udziału strony w postępowaniu, b) występowanie podstawy uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi decyzjami, tj. wydanie decyzji Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2008 r. przez osobę podlegającą ex legę wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 kpa [art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 3 kpa], c) naruszenie przez organ przepisów postępowania wskazanych powyżej w punkcie 1. lit. a)-d) - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - w zakresie, w jakim podniesione tam naruszenia prawa procesowego nie mają w ocenie Sądu charakteru rażącego [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa], d) naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a także pozostałych przepisów wskazanych w skardze (k. 3 akt sprawy) - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - w zakresie omówionym szczegółowo w uzasadnieniu skargi (k. 3-16 akt sprawy) oraz dotyczącym niewyjaśnienia przez organ szeregu kwestii podniesionych w niniejszym piśmie na poparcie zgłoszonych obecnie zarzutów [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa], e) naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - w zakresie omówionym szczegółowo w uzasadnieniu skargi oraz wynikającym z argumentacji zawartej w dalszej części niniejszego pisma poniżej [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa]. Ponadto w piśmie z dnia 5 maja 2010 r. skarżąca spółka rozszerzając wcześniejszy wniosek o stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. w całości, podniosła dodatkowo, iż decyzja ta jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, a to wobec faktu, te została skierowana do osoby nieżyjącej, a zatem do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Względnie, na wypadek, gdyby Sąd nie uznał powyższej okoliczności za wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, rozszerzając wcześniejszy wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. w całości, skarżąca podniosła dodatkowo, iż: a) decyzja ta jest dotknięta wadą o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 10 § 1 i art. 30 § 4 kpa, a to wobec faktu, że od [...] marca 2009 r. Minister Infrastruktury prowadził w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne z pominięciem następcy prawnego H. H., który uzyskując stosownie do art. 30 § 4 kpa status strony tego postępowania nie brał w nim - bez własnej winy - udziału [art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa], b) decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 1 kpa, względnie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - w związku z art. 30 § 4 kpa., a to wobec braku zawieszenia przez Ministra Infrastruktury z urzędu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie do czasu ustalenia kręgu spadkobierców H. H. i uzyskania przez te osoby właściwych dokumentów stwierdzających nabycie spadku po H. H., co miało, oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło po pierwsze, do wydania zaskarżonej decyzji z pominięciem strony postępowania, tj. następcy prawnego H. H., a po drugie, do skierowania zaskarżonej decyzji do osoby nieżyjącej, tj. H. H., niebędącej już stroną postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Tymczasem z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. skierowana została między innymi do H. H., reprezentowanej przez pełnomocnika - adwokata A. S. Z pism procesowych nadesłanych do Sądu w toku postępowania sądowadministracyjnego (zaświadczenie spadkowe sporządzone przed Notariuszem w P. w dniu [...] kwietnia 2009 r., tłumaczenie tego dokumentu na język polski, postanowienie Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny [...] z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...]) wynika, że H. H. zmarła w P. w dniu [...] marca 2009 r., a więc przed wydaniem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i ustali właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjętą w sprawie decyzję. Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem oraz pominął pozostałe zarzuty skargi, uznając ich rozpoznawanie za przedwczesne. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło