I SA/Wa 1485/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. K. L. wnioskiem z dnia 6 maja 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką. Od kilku lat pozostaje bez pracy i nie uzyskuje stałych dochodów własnych. Ponadto w ostatnim okresie znacznie pogorszył się jej stan zdrowia (leczy się z powodu nawracających krwotoków). Skarżąca otrzymuje dopłaty mieszkaniowe w wys. ok.[...] złotych miesięcznie. Zamieszkująca z nią córka ma zasądzone alimenty w kwocie [...] złotych miesięcznie. Skarżąca otrzymuje pomoc rzeczową od swojej matki oraz uzyskuje w razie potrzeby pomoc finansową od dorosłych, pracujących synów prowadzących odrębne gospodarstwa domowe. Zajmowane przez nią mieszkanie o pow. [...] m² (wykupione przez jej rodziców) mieści się w starej kamienicy i jest lokalem niepełnowartościowym. Nie posiada łazienki i centralnego ogrzewania, a w.c. znajduje się na parterze w oficynie kamienicy. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle przedstawionej przez skarżącą sytuacji materialnej i rodzinnej, stwierdzić należy, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Brak stałych dochodów skarżącej, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek oszczędności i niewielkich dochodach prowadzącej z nią wspólne gospodarstwo domowe córki (alimenty w kwocie [...] złotych), wskazują, że jest ona niewątpliwie osobą ubogą i z całą pewnością nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych do ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i córki. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, o czym informowana była pismem Sądu z dnia 13 września 2008 r., przy którym doręczono jej odpowiedź organu na skargę. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.