I SA/Wa 1485/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-10
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę, który był już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją umarzającą postępowanie, może prowadzić do wszczęcia nowego postępowania merytorycznego, czy też powinno skutkować jego umorzeniem jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę, który był już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją umarzającą postępowanie, skutkuje bezprzedmiotowością nowego postępowania. Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa, ponieważ sprawa została już merytorycznie rozstrzygnięta, a wydanie kolejnej decyzji merytorycznej w identycznym stanie faktycznym i prawnym stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
Skarżący F.L. złożył wniosek o odszkodowanie za grunt zajęty pod ulicę w mieście P. Wniosek ten był już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty P. z dnia 24 kwietnia 2001 r. umarzającą postępowanie. Po ponownym złożeniu wniosku w 2009 r., Starosta P. ponownie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc kwestie własności gruntów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi F.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.J., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania F.L., utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę na rzecz skarżącego odszkodowania w wysokości [...] zł, względnie umożliwienie mu nieodpłatnego nabycia na terenie miasta P. działki o podobnej lub zbliżonej powierzchni, za grunt zajęty pod ulicę [...] w P., o pow. [...] m
.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wniosek F.L. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, bądź zwrot nieruchomości, był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie.
Skarżący pismami z dnia [...] września 2000 r. oraz z dnia [...] marca 2001 r. zwrócił się bowiem o odszkodowanie za grunt o pow. [...] m
zajęty na poszerzenie ulicy [...] w P. bądź o zwrot w/w nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] Starosta P. orzekł o umorzeniu postępowania w w/w sprawie. W podstawie prawnej, oprócz art. 105 § 1 Kpa, organ powołał przepis art. 73 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 129 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543).
Następnie wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. skarżący zwrócił się do Starosty P. o ustalenie i wypłatę odszkodowania w wysokości [...] zł, względnie umożliwienie nieodpłatnego nabycia na terenie miasta P. działki o podobnej lub zbliżonej powierzchni, za grunt zajęty pod ulicę [...] w P., o pow. [...] m.kw.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Starosta P. orzekł - na podstawie art. 105 § 1 Kpa, w związku z art. 73 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 129 i 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - o umorzeniu postępowania w w/w sprawie. Zdaniem organu I instancji fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie lub zwrot gruntu zajętego na poszerzenie ulicy [...] w P. jest okolicznością tego
Sygn. akt I SA/Wa 1485/10
rodzaju, że przedmiotowa sprawa przestała istnieć więc brak jest podstaw do powtórnego merytorycznego jej rozstrzygnięcia.
Po rozpatrzeniu odwołania F.L. i zbadaniu całości akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewoda [...] podzielił pogląd Starosty P., że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...]. Zaznaczył, że wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty w sprawie, która była już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Na potwierdzenie powyższego stanowiska Wojewoda powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 932/09 (Lex nr 562855).
Na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył F.L.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł kwestie własności gruntów wydzielonych pod drogę, nie zgadzając się ze stanowiskiem organów administracji publicznej, że nie był właścicielem gruntu przylegającego do nieruchomości stanowiącej obecnie jego własność i zajętego pod ulicę [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd. administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Sygn. akt I SA/Wa 1485/10
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. stanowi art. 105 § 1 Kpa, z którego wynika, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Bezprzedmiotowość postępowania wystąpi zatem, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, że skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie za działkę o pow. [...] m
pomimo, że wniosek taki złożył już w 2000 r. i został on ostatecznie rozpoznany decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...]. Nie ma znaczenia, że w ponownym wniosku F.L. żądał alternatywnie przyznania nieruchomości zamiennej, gdyż to żądanie może być uwzględnione w określonych przypadkach zamiast odszkodowania np. przy wywłaszczeniu nieruchomości.
Zważyć należy, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. organ wprawdzie umorzył postępowanie w sprawie (art. 105 § 1 Kpa), jednak w istocie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i wypowiedział się merytorycznie co do wniosków skarżącego z dnia [...] września 2000 r. oraz z dnia [...] marca 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił dlaczego niezasadne jest żądanie skarżącego zarówno co do wypłaty odszkodowania jak i co do zwrotu nieruchomości. Starosta P. uznał bowiem, że zarówno rodzice F.L. jak i on nie byli właścicielami spornej nieruchomości o pow. [...] m
oraz, że nie prowadzone było w przeszłości postępowanie związane z jej przejęciem na rzecz Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia, wykupu itp. W związku z powyższym brak było podstaw prawnych do ustalenia i wypłaty odszkodowania za ten grunt w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, regulującej kwestie odszkodowań i zwrotów nieruchomości wywłaszczonych i wykupionych. Organ stwierdził ponadto, że w zaistniałym przypadku nie miały także zastosowania przepisy art. 73 ust. 1,213 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jako że w dniu 31 grudnia 1998 r. F.L. nie był właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (ulicę [...]). Dokonując subsumcji przepisów prawa materialnego, wskazując dlaczego przepisy w/w ustaw nie dawały podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz zwrotu nieruchomości, powołując w podstawie prawnej przepisy tych ustaw, Starosta P. wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r.,
Sygn. akt I SA/Wa 1485/10
nr [...] wydał w istocie decyzję merytoryczną, a nie procesową, pomimo powołania w niej art. 105 § 1 Kpa.
Wobec tego, jako że sprawa wszczęta wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. jest tożsama ze sprawą ostatecznie zakończoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] a zainicjowaną wnioskiem skarżącego z 2000 r. oraz, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2001 r. funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej sprawy jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W przeciwnym razie wydanie kolejnej decyzji merytorycznej przy identycznym stanie faktycznym i prawnym stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa).
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w obszernym uzasadnieniu skargi Sąd stwierdził, że nie mają one wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dla oceny działalności organu orzekającego bez znaczenia pozostaje bowiem stan zdrowia i sytuacja finansowa skarżącego. Również kwestie własności gruntów zajętych pod ulicę [...] w P., jako że były już ostatecznie rozstrzygnięte, nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach zastępstwa procesowego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło