I SA/Wa 1487/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Wojskowego Instytutu [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz skarżącego Wojskowego Instytutu [...] w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojskowy Instytut [...] w W. wnioskiem z dnia 27 grudnia 2000 r., wystąpił o wydanie przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie, w trybie art. 64a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz. 388, z późn. zm.), prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków i urządzeń związanych trwale z gruntem stanowiącym własność Skarbu Państwa, pozostającym w dniu 1 stycznia 2001 r. w jego posiadaniu, położonym w W., przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2005 r. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia na rzecz Wojskowego Instytutu [...] w W. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności budynków i urządzeń związanych trwale z tym gruntem. Badając zasadność złożonego wniosku Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych, jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych mogą nabyć prawo użytkowania wieczystego gruntu, będącego własnością Skarbu Państwa lub gminy, pozostającego w dniu 1 stycznia 2001 r. w ich posiadaniu oraz prawo własności znajdujących się na tym gruncie budynków i innych urządzeń, jeżeli grunty te są niezbędne do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statutach tych jednostek. Nabycie mienia następuje nieodpłatnie na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę (w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa), na wniosek tej jednostki złożony nie później niż w terminie do dnia 31 grudnia 2003 r., jeżeli nie narusza praw osób trzecich. Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie określenia jednostek badawczo - rozwojowych nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych, które mogą nabyć mienie niezbędne do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statutach tych jednostek (Dz. U. Nr 126, poz. 1075) ustaliła, które jednostki mogą nabyć mienie w trybie art. 64a ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. W załączniku nr 1 stanowiącym "Wykaz jednostek badawczo-rozwojowych nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej" pod pozycją nr 6 wpisano: "Wojskowy Instytut [...] w W". Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie określenia sposobu stwierdzania stanu posiadania mienia przez jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych (Dz. U. Nr 126, poz. 1074), Minister Obrony Narodowej potwierdza udokumentowanie przez jednostkę posiadania mienia oraz czy jest ono niezbędne tej jednostce do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych. Minister Obrony Narodowej w potwierdzeniu z dnia [...] grudnia 2003 r. uczynił zastrzeżenie, iż ze względu na brak możliwości wydzielenia użytkowanego przez "Wojskowy Instytut [...]" gruntu o pow. ok. [...] ha jako odrębnej działki, umożliwiającej niezależny dostęp do budynków użytkowanych wspólnie przez ten Instytut i Wyższą Szkołę [...], nie należy obejmować uwłaszczeniem przedmiotowej działki. W punkcie 2 potwierdzenia z dnia [...] grudnia 2003 r. Minister Obrony Narodowej potwierdził wprawdzie posiadanie przez "Wojskowy Instytut [...]" gruntów i obiektów, wymienionych w tabelach 1 i 2, do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statucie Instytutu. Jednak nieruchomość ta nie została zakwalifikowana do nieodpłatnego nabycia. Zgodnie z zaleceniem Ministra Obrony Narodowej zawartym w powołanym potwierdzeniu, przedmiotowe grunty i obiekty powinny być nadal udostępnione "Wojskowemu Instytutowi [...]" do prowadzenia badań naukowych na podstawie umowy użyczenia. Wojewoda [...] wystąpił dodatkowo do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie jednoznacznego stanowiska, czy w przedmiotowej sprawie może być potwierdzone posiadanie mienia w rozumieniu § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W odpowiedzi działający z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Sekretarz Stanu l Zastępca Ministra Obrony Narodowej stwierdził, że posiadanie w rozumieniu § 6 ust. 1 tego nie może być uznane za potwierdzone, a dokument pod nazwą potwierdzenie z dnia [...] grudnia 2003 r. został wydany celem zapewnienia, że Wojskowy Instytut [...] będzie mógł w dalszym ciągu korzystać z udostępnianej mu dotychczas infrastruktury kompleksu przy ul. [...] w W." (pismo z dnia [...] maja 2004 r.). W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał, że Wojskowy Instytut [...] w W. nie uzyskał potwierdzenia posiadania w dniu 1 stycznia 2001 r. części wymienionej nieruchomości. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania Wojskowego Instytutu [...] w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. odmawiającej uwłaszczenia Wojskowego Instytutu [...] w W. działką nr [...] o pow. [...] ha, położoną w W. przy ul. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż Wojskowy Instytut [...] w W. przedłożył organowi pierwszej instancji potwierdzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie udokumentowania przez jednostkę badawczo-rozwojowa pod nazwą "Wojskowy Instytut [...]" z siedzibą w W. posiadania części nieruchomości nie podlegających nieodpłatnemu nabyciu oraz ich niezbędności dla tej jednostki do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych. Potwierdzeniem powyższym Minister Obrony Narodowej stwierdził udokumentowanie przez Wojskowy Instytut [...] w W. posiadania w dniu 1 stycznia 2001 r. części przedmiotowej nieruchomości, jak również niezbędność jej posiadania przez Instytut do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statucie instytutu. Jednakże nie zakwalifikował tej nieruchomości do nieodpłatnego nabycia przez Instytut praw określonych w art. 64a ust. 1 powołanej ustawy, wskazując jednocześnie na konieczność korzystania z części działki nr [...] oraz części budynków znajdujących się na tej działce do prowadzenia badań naukowych, a zwłaszcza prac rozwojowych w dziedzinie obronności, na podstawie umowy użyczenia na czas nieoznaczony. W tej sytuacji, wobec negatywnego stanowiska Ministra Obrony Narodowej, organ drugiej instancji nie znalazł podstaw, aby uznać, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, od których ustawodawca uzależnił uwłaszczenie jednostek badawczo-rozwojowych nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej. Skargę na decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. złożył Wojskowy Instytut [...] zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego: 1) przez niewłaściwą interpretację art. 64a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 25 lipca 1985r. o jednostkach badawczo-rozwojowych - w postaci błędnego ustalenia, że wnioskodawca (skarżący) nie spełnił przesłanek umożliwiających nabycie z mocy prawa nieruchomości gruntowej i budynków, 2) § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie określenia sposobu stwierdzania stanu posiadania mienia przez jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych, poprzez stwierdzenie, że Minister Obrony Narodowej: 0. nie potwierdził dotychczasowego stanu posiadania przedmiotowej nieruchomości przez Wojskowy Instytut [...]; 1. nie stwierdził, że mienie opisane wyżej jest niezbędne do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statucie instytutu; 3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy wyjaśnienia złożonego przez Sekretarza Stanu I Zastępcę Ministra Obrony Narodowej z pisma z dn. [...] maja 2004r., jako równoznacznego z wyjaśnieniem, dokonanym w trybie art. 113 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest uzasadniona, bowiem organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy prawa oraz przepisy postępowania ze skutkiem mającym wpływ na wynik tej sprawy. Nabycie przez jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych w użytkowanie wieczyste gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub gminy jest uzależnione od stwierdzenia pozostawania gruntów w dniu 1 stycznia 2001 r. w posiadaniu tych jednostek, a także niezbędności tych gruntów do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statutach jednostek badawczo-rozwojowych. Powyższe przesłanki zostały w art. 64a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz.388 ze zm.) określone enumeratywnie, co uniemożliwia organom prowadzącym postępowanie ustalanie dodatkowych warunków nabycia przez jednostki badawczo-rozwojowe w użytkowanie wieczyste gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub gminy. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie określenia sposobu stwierdzania stanu posiadania mienia przez jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych (Dz. U. Nr 126, poz.1074), stan posiadania mienia stwierdza się na wniosek zainteresowanej jednostki po przeprowadzeniu postępowania, w którym Minister Obrony Narodowej: 1) uznaje, że mienie zostało nabyte przez jednostkę ze środków własnych, 2) stwierdza dotychczasowy stan posiadania nieruchomości przez jednostkę, 3) ustala, jakie nieruchomości w formie innej niż trwały zarząd, w tym na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub użyczenia oraz pozostałe składniki mienia - zostały przekazane jednostce, 4) stwierdza, czy powyższe mienie jest niezbędne do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statucie jednostki. Wniosek właściwej jednostki złożony do Ministra Obrony Narodowej powinien zawierać nazwę i siedzibę jednostki, wykaz nieruchomości uwzględniający powierzchnię gruntów, opis i przeznaczenie budynków i urządzeń, wyrysy i mapy, dowody posiadania tych nieruchomości przez jednostkę, w tym nieruchomości nabytych ze środków własnych, uzasadnienie niezbędności posiadania tych nieruchomości przez jednostkę do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych, wykaz pozostałych składników mienia uwzględniający przeznaczenie, dowody posiadania tych składników mienia przez jednostkę, w tym nabytych ze środków własnych, uzasadnienie niezbędności posiadania tych składników mienia przez jednostkę do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych. W powyższym rozporządzeniu jednoznacznie przesądzono, że zasadność wniosku Minister Obrony Narodowej bada jedynie na podstawie dokumentów przedstawionych przez jednostkę. Po przeprowadzeniu postępowania organ ten sporządza opinię, w której ustala, jakie nieruchomości i pozostałe mienie były w posiadaniu jednostki w dniu 1 stycznia 2001 r. oraz czy są niezbędne jednostce do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w statucie tej jednostki, określając: 1) nazwę i siedzibę jednostki, 2) oznaczenie nieruchomości wraz ze wskazaniem dowodów posiadania tych nieruchomości przez jednostkę, 3) powierzchnię oraz opis nieruchomości wraz z odpowiednimi wyrysami i mapami, 4) uzasadnienie niezbędności posiadania tego mienia przez jednostkę do prowadzenia w sposób ciągły badań naukowych lub prac rozwojowych określonych w jej statucie, 5) spis ewidencyjny wraz z opisem pozostałych składników mienia. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że sporządzana przez Ministra Obrony Narodowej opinia ma ściśle ustaloną treść, której organ ten nie może dowolnie kształtować, a zwłaszcza wypowiadać się na temat zasadności uwłaszczenia danej jednostki badawczo-rozwojowej. Opinia ta oparta jest przy tym w całości na dokumentach przedłożonych przez składającą wniosek jednostkę badawczo-rozwojową, a nie na uznaniu Ministra Obrony Narodowej. Udzielone przez Ministra Obrony Narodowej potwierdzenie z dnia [...] grudnia 2003 r. nie spełnia wymogów zawartych w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie określenia sposobu stwierdzania stanu posiadania mienia przez jednostki badawczo-rozwojowe nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Niezbędne jest więc powtórzenie postępowania w sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W., przy ul. [...], a w szczególności ponowne wydanie opinii przez Ministra Obrony Narodowej z zachowaniem wymogów zawartych w powołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Organy orzekające w sprawie, przy ponownym jej rozpatrywaniu, powinny mieć przy tym na uwadze, że opinia jest dokonaną przez opiniującego oceną faktów z użyciem normatywnych kryteriów i nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten jest obowiązany samodzielnie rozważyć argumenty zawarte w opinii i nie może uchylić się od dokonania ich oceny w świetle obowiązujących przepisów prawnych (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1997 r., II SA 203/97; ONSA 1998, Nr 4, poz. 120). Przedmiotowa sprawa nie została należycie załatwiona, a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005 r. wydano z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.