I SA/Wa 1488/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-26
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który przez ponad 4 lata nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, powinien zostać ukarany grzywną i obowiązany do wypłaty sumy pieniężnej na rzecz strony, a jego bezczynność powinna zostać uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że długotrwała bezczynność organu w wykonaniu prawomocnego wyroku, trwająca ponad 4 lata pomimo wcześniejszych grzywien, stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym, na podstawie art. 154 PPSA, Sąd wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 10 000 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 5 000 zł.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku WSA z 18 maja 2017 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie trzech miesięcy. Pomimo upływu ponad 4 lat od wyznaczonego terminu i wielokrotnych grzywien nakładanych na organ za bezczynność, sprawa nie została rozstrzygnięta. Skarżący domagał się wymierzenia kolejnej grzywny, przyznania sumy pieniężnej oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 10 000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał od Prezydenta na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 5 000 zł oraz zasądził od Prezydenta na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. L. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 46/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz J. L. sumę pieniężną w kwocie 5 000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. J. L. (dalej jako: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 46/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] ozn. hip. [...].
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] września 2017 r.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 343/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 18 maja 2017 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 złotych i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie wyrokiem z dnia 2 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 130/20 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdzono, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 złotych.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1283/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 5000 zł., stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyznano również od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 złotych.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku Sądu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Wojewoda [...] uchylił powyższe postanowienie.
W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący wniósł opisaną na wstępie skargę, w której domaga się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny wysokości co najmniej 20.000 złotych; przyznania na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości co najmniej 10.000 złotych, stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego a alternatywnie o wymierzenie organowi grzywny w wysokości co najmniej 10.000 złotych i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości co najmniej 20.000 złotych.
W motywach skargi wskazano, że pomimo wielokrotnych wezwań do wykonania wyroku przez organ, Prezydent nie wydał decyzji w sprawie. Prezydent zignorował także trzy wyroki Sądu. Świadczy to jednoznacznie zdaniem skarżącego o ich bagatelizowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Podkreślono, że zwłoka w niniejszym postępowaniu nie zaistniała z winy organu, a ponadto strony informowano o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 46/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] ozn. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] września 2017 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] września 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywien, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął.
Oznacza to, że od ponad 4 lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi trzykrotnie grzywny - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, niekompletnością materiału dowodowego, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. Również nie stanowi usprawiedliwienia dla organu niezwrócenie akt przez Wojewodę [...] po wydaniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2021 r. Brak akt administracyjnych nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia sprawy. Rzeczą organu jest bowiem zorganizować swoją pracę tak, aby pozostawać w posiadaniu samych akt administracyjnych albo ich kopii. Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej przez niego wysokości, który to wymiar byłby w ocenie Sądu niewspółmierny do okresu zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku. Za adekwatne w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, Sąd uznał przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wymiarze 5.000 złotych.
Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 10.000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 i art. 119 pkt 2 i art. 120 oraz art. 154 § 2 zd. drugie w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło