I SA/Wa 149/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi I.N. i K. J. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku M. N. i K. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dna [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. wydaną w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m² – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. orzekł o zwrocie na rzecz I. N. w [...] częściach i K. N. w [...] części, części nieruchomości z KW nr [...], położonej w P. obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² (pkt. I) oraz odmówił tym osobom zwrotu części nieruchomości z KW nr [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m² (pkt II). W uzasadnieniu tej decyzji podano, że działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] "[...]" w P., co zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego stanowi przeszkodę do jej zwrotu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 maja 1998 r. sygn. akt II SA/Po 1377/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargi Uniwersytetu im. [...] w P. i [...] Spółdzielni [...] "[...]" w P. na decyzję z dnia [...] sierpnia 1997 r. Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. M. N. i K. J. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. wydanej w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] - w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m². Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Budownictwa stwierdził w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 19 maja 1998 r. sygn. akt II SA/Po 1377/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargi Uniwersytetu im. [...] w P. i [...] Spółdzielni [...] "[...]" w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. Minister Budownictwa stwierdził również, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, zdaniem organu, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji gdy sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę. Organ dodał również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na okoliczności nie znane sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby stanowić obecnie przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez strony decyzji. Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli I. N. i K. J.; zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na tym, iż organ administracji publicznej nie stwierdził nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie pogłębia zaufania obywatela do organów Państwa - wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w razie nie stwierdzenia nieważności. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwrotu działki. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dna [...] czerwca 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. wydaną w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m kw. M. N. oraz K. J. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r. wydaną w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] – w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m². Należy zauważyć, że skarżący – M. N. oraz K. J. domagają się stwierdzenia nieważności decyzji, której nie kwestionowali w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie odwołali się od decyzji organu pierwszej instancji, który odmówił im zwrotu działki ewid. nr [...], nie wnieśli również skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji organu drugiej instancji, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja objęte wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19 maja 1998 r. sygn. akt II SA/Po 1377/97 oddalił skargę Uniwersytetu im. [...] w P. i [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] " w Poznaniu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Art. 16 § 1 kpa wprowadza zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że decyzja ostateczna jest ważna i powinna być wykonywana dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność – w postępowaniu nadzwyczajnym. Wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej musi być zatem traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe. Przewidziane w kpa nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego związane są z zasadą niekonkurencyjności, polegającą na tym, że ich rolą jest usuwanie wyłącznie określonych wad decyzji, i tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Sąd podziela stanowisko organu administracji wskazujące, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie natomiast z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawidłowo organ administracji stwierdził, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem postępowania, który służy eliminacji z obrotu prawnego decyzji i postanowień dotkniętych najcięższymi wadami prawnymi, wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, które to wady mają charakter materialno-prawny, a ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, nie można w tym trybie wzruszać innych decyzji, niż dotknięte najcięższymi wadami, oraz, że nadzwyczajnych trybów postępowania, w tym wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji, nie można stosować dowolnie, lecz jedynie precyzyjnie analizując określone przesłanki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.