I SA/Wa 1490/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za usługi opiekuńcze oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. M. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie usług opiekuńczych - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], zmienił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], w części dotyczącej okresu świadczonych usług opiekuńczych ora odpłatności za te usługi. Orzeczono o przyznaniu H. M. usług opiekuńczych od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. i ustaleniu stawki za godzinę usług opiekuńczych od dnia 1 maja 2009 r. w kwocie [...]zł. W motywach swojego rozstrzygnięcie organ powołał się na zmianę dochodu wnioskodawcy. H. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że uzyskiwane przez ww. dochody nie wystarczają na utrzymanie mieszkania, zakup środków higieny osobistej oraz środków czystości. Skarżąca wniosła o obniżenie stawki za godzinę usług opiekuńczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że H. M. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Z uwagi na stan zdrowia jest osobą uprawnioną do ubiegania się oświadczenie w postaci usług opiekuńczych. Dochodem skarżącej jest renta [...] w kwocie [...] zł. Przy tej wysokości renty procentowa wielkość przekroczenia dochodu, w stosunku do kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, mieści się w przedziale od [...]% do [...]%. Zatem, zgodnie z tabelą zamieszczoną w załączniku do uchwały Rady Miasta P., nr [...], z dnia [...] maja 2004 r., wysokość odpłatności za godzinę usług wynosi [...]% kwoty [...] zł, która jest całkowitym kosztem usług, co stanowi [...] zł. Ponadto organ wskazał, iż z uwagi na trudną sytuację zdrowotną strony rozpatrzono sprawę w kontekście przepisu § 6 ust. 1 uchwały Rady Miast P., zgodnie z którym można zwolnić od odpłatności z tytułu świadczonych usług opiekuńczych w całości w lub w części. Zwolnienie w całości może nastąpić, jeśli osoba, której udzielono pomocy ponosi wydatki na leczenie i rehabilitację własną lub osób w rodzinie w takiej wysokości, że dochód tej osoby lub dochód na osobę w rodzinie, po odliczeniu tych wydatków, nie będzie przekraczał kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast zwolnienie w części jest możliwe, jeśli dochód osoby lub na osobę w rodzinie, po odliczeniu ww. wydatków, przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wysokość zwolnienia z odpłatności w części określa stosunek kwoty poniesionych wydatków do kwoty przekroczenia kryterium dochodowego. Odnosząc przedstawione zasady do przedmiotowej sprawy administracyjnej organ stwierdził, uwzględniając wydatki na leczenie w wysokości [...] zł, że H. M. jest uprawniona jedynie do zwolnienia z odpłatności w części, ponieważ po odliczeniu wydatków na leczenie dochód jest wyższy od kwoty [...] zł. Wysokość zwolnienia z odpłatności wynosi [...]%. Odpłatność za jedną godzinę usług opiekuńczych mogła być zmniejszona jedynie o [...]%, czyli o [...]zł do [...]zł. Zwolnienie z części odpłatności za usługi opiekuńcze może nastąpić tylko w oparciu o przepisy uchwały Rady Miasta P. Organ pomocy społecznej nie może zastosować zwolnienia w większym rozmiarze, niż wynika to z przytoczonych przepisów, a w szczególności pomniejszyć dochód o wszelkie wydatki osoby korzystającej z usług opiekuńczych. H. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2009 r. podając, że jest osobą samotną, ciężko chorą, nie wychodzącą z domu i zdaną wyłącznie na opiekę innych osób. Skarżąca wskazała, że stan jej zdrowia bardzo się pogorszył i tym samym potrzeby w zakresie opieki wzrosły. Koszty lekarstw w poszczególnych miesiącach są różne; w jednym miesiącu wynoszą około [...] zł, a w innym - [...] zł, ponieważ oprócz lekarza rodzinnego musi korzystać z opieki lekarzy specjalistów. H. M. stwierdziła ponadto, że jako osoba samotna ponosi wszystkie koszty swojego utrzymania i w jej sytuacji przyjęte ustawą kryterium dochodowe nie pokrywa się z rzeczywistością i potrzebami. Wobec powyższego H. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie odwołania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd na wstępie wskazuje, iż na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.; dalej: "ustawa") osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. W art. 50 ust. 6 ustawy zawarta jest delegacja dla rady gminy do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Oznacza to, że załatwienie sprawy administracyjnej dotyczącej przyznania osobie samotnej pomocy w formie usług opiekuńczych następuje na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy oraz uchwały rady gminy zawierającej szczegółowe postanowienia w zakresie przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze. Odnosząc powołane przepisy do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, że aktualny dochód H. M., która jest osobą samotnie gospodarującą, wynosi [...]zł. Oznacza to, że przekroczone zostało kryterium dochodowe ustalone na kwotę [...] zł, które wynika z § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Kryterium dochodowe zostało przekroczone o kwotę [...]zł, a zatem o ponad [...]%. W konsekwencji zasadne było na wstępie ustalenie odpłatności przy uwzględnieniu stawki [...]% podanej w załączniku do uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r. dla wielkości przekroczenia kryterium dochodowego w zakresie od [...]% do [...]%, co prowadziło do ustalenia wysokości odpłatności za jedną godzinę usługi na [...]zł. Kwota ta stanowi [...]% całkowitego kosztu usługi wynoszącego [...] zł za jedną godzinę świadczenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 i § 6 ust. 2 uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r. możliwe jest zwolnienie do odpłatności z tytułu świadczonych usług opiekuńczych w części – jeśli dochód osoby, po odliczeniu wydatków, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 (wydatki na leczenie i rehabilitację) przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wysokość zwolnienia z odpłatności w części określa stosunek kwoty poniesionych rzeczywiście wydatków do kwoty przekroczenia kryterium dochodowego. Dochód skarżącej, stanowiący podstawę wyliczenia odpłatności za usługę opiekuńczą, przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy. Wydatki na leczenie ponoszone przez skarżącą, potwierdzone przez stronę w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] maja 2009 r. i kopią faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., wynoszą [...] zł miesięcznie. Kwota ta stanowi [...]% kwoty, o którą zostało przekroczone kryterium dochodowe. Wskazany stosunek ponoszonych wydatków do kwoty przekroczenia kryterium dochodowego, powinien także stanowić, zgodnie z § 6 ust. 2 uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r., podstawę ustalenia zakresu zwolnienia z odpłatności. Jeżeli zatem odpłatność została na wstępie ustalona na kwotę [...]zł, to konieczne było zmniejszenie tej kwoty o [...]%, to jest do kwoty [...]zł. Z powyższego wynika, że organy obu instancji, w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego i wymagane dla rozstrzygnięcia sprawy, ustaliły ostatecznie, że zasadne jest określenie odpłatności na kwotę [...]zł za godzinę usługi opiekuńczej. W uzasadnieniu skargi H. M. wskazała między innymi, że wydatki z tytułu zakupu lekarstw są różne i wynoszą w jednym miesiącu [...] zł, a w innym około [...] zł, ponieważ skarżąca oprócz lekarza rodzinnego musi korzystać z opieki innych lekarzy specjalistów. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej Sąd zauważa, że w toku postępowania administracyjnego H. M. podała wysokość ponoszonych kosztów zakupu leków określając wydatki z tego tytułu na kwotę [...] zł miesięcznie i oświadczenie to zostało potwierdzone fakturą dołączoną do akt sprawy administracyjnej. Rozstrzygając sprawę uwzględniono ponoszone przez skarżącą z tego tytułu wydatki oraz kryterium dochodowe i wysokość odpłatności ustalonej dla osoby samotnie gospodarującej, a więc oparto się na wszystkich przesłankach wynikających z ustawy i uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2004 r. Uzupełniając przestawione na wstępie stanowisko co do zakresu kognicji sądu administracyjnego Sąd wyjaśnia, że w ramach postępowania sądowego nie następuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a jedynie dokonuje się kontroli działalności organów administracji pod względem jej zgodności z prawem. Wobec tego uwzględnienie skargi w postępowaniu sądowym skutkować może jedynie uchyleniem zaskarżonej decyzji albo stwierdzeniem jej nieważności, czy też stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa, a poza kognicją sądu pozostaje wydanie rozstrzygnięcia co do przedmiotu sprawy administracyjnej. Zatem ustosunkowując się do wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenia odwołanie, Sąd wyjaśnia, że wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości odpłatności za usługę opiekuńczą pozostaje w zakresie wyłącznej kompetencji właściwych organów, a w toku postępowania sądowego dopuszczalne było jedynie dokonanie kontroli wydanych rozstrzygnięć pod względem ich zgodności z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.