I SA/Wa 1491/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. S. i I. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S. i I. Z., decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość, położoną w R., gm. N., wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1956 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalone zostało ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1956 r. Od powyższej decyzji S. S. i I. Z. wnieśli odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 30 sierpnia 2007 r. S. S. i I. Z. wystąpili o przyznanie odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w R., gm. N. Organ ustalił, że ostateczną decyzją o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. dnia [...] listopada 1956 r. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa w zarząd i użytkowanie [...] Zarządu Dróg [...] Zarządu Inwestycji "[...]" w W. pod budowę Kanału [...] (obecnie kanał [...]) m. in. nieruchomości stanowiącej własność spadkobierców W. S. o powierzchni [...] m2. Wojewoda zauważył, że powyższą decyzją ustalono odszkodowanie za wywłaszczenie wyżej wymienionej nieruchomości w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1958 r. Sąd Powiatowy w N. zezwolił [...] Zarządowi Dróg [...] Zarządu Inwestycji "[...]" w W. na wpłacenie do depozytu sądowego kwoty [...]zł tytułem należności za przedmiotową nieruchomość, wobec braku wykazania tytułu własności. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Starosty L. z dnia [...] stycznia 2008 r. o umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 KPA, postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość z uwagi na fakt ustalenia stosownego odszkodowania, była zasadna. W ocenie Wojewody [...] merytoryczna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta była by wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 KPA, ponieważ istniały by podstawy, aby organ administracji publicznej stwierdził nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ zauważył, że wydana już w sprawie decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu korzysta z ochrony powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), która wynika z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 KPA. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. S. S. i I. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podnieśli, że w 1956 r. została wywłaszczona nieruchomość o powierzchni [...] m2 położona w R., a wykorzystana na cel budowy Kanału [...]. Skarżący uważają za błędne stanowisko Wojewody [...] że decyzja Wojewódzkiej Rady Narodowej w W.z roku 1956 była ostateczna i nie podlega rozpatrywaniu sprawa zwrotu. Skarżący podnieśli, że Sąd Powiatowy w L.postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt. I [...] stwierdził, że działki przylegające bezpośrednio do kanału o powierzchni [...] m2 (razem [...] m2) są ich własnością. Skarżący oświadczyli, że z wywłaszczonej działki [...] m2 zwrócono im [...] m2, a więc zostało [...] m2. Podnieśli, że do Wojewody wnosili nie o zwrot całości tylko o część o powierzchni [...] m2 wykorzystywanej na sam kanał. W ocenie skarżących powoływanie się przez Wojewodę na słuszność decyzji władz komunistycznych z 1956 r., jest niesprawiedliwe, mimo że niskie odszkodowanie nie było podjęte z różnych względów, tylko wpłacone do depozytu sądowego. Dodatkowo podali, że ich rodzice posiadali tylko [...] m2 ziemi ornej, a zostali wywłaszczeni z trzeciej jej części. Po 50 latach zostało jeszcze we władaniu Skarbu Państwa [...] m2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Poza sporem jest, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 1956 r., nr [...] orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, która stanowiła własność spadkobierców W. S. W decyzji tej organ ustalił odszkodowanie na rzecz spadkobierców W. S. w kwocie [...] zł. Z postanowienia Sądu Powiatowego w N. z dnia [...] kwietnia 1958 r., sygn. akt [...] wynika zaś, że podmiot obowiązany do zapłaty odszkodowania [...] Zarząd Dróg [...] Zarząd Inwestycji "[...]" w W. uzyskał zezwolenie na wpłacenie sumy odszkodowania do depozytu sądowego. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący, poza wnioskiem z dnia 17 listopada 2003 r. o zwrot gruntu o pow. [...] m2, złożyli również wniosek z dnia 30 sierpnia 2007 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczony grunt o pow. [...] m2. W odwołaniu sprecyzowali swe żądanie wskazując, że chodzi o część wywłaszczonego gruntu o pow. [...] m2, ponieważ w stosunku do pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m2 skarżący odzyskali własność poprzez zasiedzenie, co potwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt I Ns [...]. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy, Starosta L. i Wojewoda [...] trafnie uznali, że w sprawie o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną w 1956 r. nieruchomość postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, skoro odszkodowanie za cały grunt o pow. [...] m2 zostało już ustalone w decyzji wywłaszczeniowej (w dniu [...] marca 1957 r. organ stwierdził prawomocność orzeczenia) na rzecz spadkobierców W. S., a więc F. S., I. Z. i S. S. (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt I [...]). Sąd zauważa, że sprawa o przyznanie odszkodowania za wywłaszczony grunt nie mogła być załatwiona po raz drugi, z uwagi na konsekwencje wynikające z art. 156 § 1 pkt 3 KPA. Dopóki w obrocie istnieje ostateczna decyzja wywłaszczeniowa z 1956 r. ustalająca odszkodowanie, dopóty Starosta L. i każdy inny organ, czy sąd tą decyzją są związani, ponieważ trwałość decyzji wywłaszczeniowej chroniona jest poprzez przepis art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją tego przepisu jest to, że ponowne prowadzenie przez organ postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczony grunt będzie możliwe dopiero wtedy, gdy decyzja wywłaszczeniowa z 1956 r., w części dotyczącej ustalenia odszkodowania dla spadkobierców W. S. zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek jej zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności, czy wznowienia postępowania. To zaś że, spadkobiercy W. S. nie podjęli sumy odszkodowania z depozytu sądowego, z uwagi na jego niską wartość (oświadczenie S. S. złożone do protokołu rozprawy) nie miało w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Kwestie wypłaty przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych już ustalonego odszkodowania wywłaszczonym, czy jego podjęcia przez uprawnionych pozostają bowiem poza postępowaniem wywłaszczeniowym. Są to czynności mające na celu wykonanie decyzji wywłaszczeniowej. Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd zauważa, że sprawa odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczony grunt nie wpływa negatywnie na sprawę o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m2. Są to dwie odrębne sprawy administracyjne. Jeżeli natomiast chodzi o podnoszony przez skarżących zarzut, że ustalone w decyzji wywłaszczeniowej z 1956 r. odszkodowanie jest za niskie, to Sąd zauważa, iż kwestia ta wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy. Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.