I SA/Wa 1493/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-28

Skład orzekający: Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, narusza prawo, jeśli przyznana kwota jest niższa niż wnioskowana przez stronę, mimo iż strona spełnia kryteria do otrzymania świadczenia, a organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?
Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Spełnienie kryteriów przez wnioskodawcę nie rodzi roszczenia o przyznanie świadczenia w określonej wysokości. Organ musi uwzględnić nie tylko interes wnioskodawcy, ale także interesy innych potrzebujących oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku w kwocie zgodnej z ustalonymi przez organ możliwościami finansowymi, nawet jeśli niższej niż wnioskowana, nie stanowi naruszenia prawa, o ile zostało należycie uzasadnione.
Stan faktyczny
J. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na miesiąc luty 2010 r. Burmistrz S. przyznał jej zasiłek w kwocie [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało tę decyzję w mocy, mimo odwołania skarżącej, która wskazywała na swoją trudną sytuację życiową i niewystarczającą wysokość przyznanego świadczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], mocą której przyznano J. S. zasiłek celowy w kwocie [...] zł na miesiąc luty 2010 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie: [...] W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że J. S. w lutym 2010 r. złożyła do Kierownika MOPS w S. łącznie [..] wniosków, w których wniosła o przyznanie: zasiłku celowego w wysokości [...] W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że J. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada prawo własności domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje, niemniej warunki mieszkaniowe są trudne. Ustalono także, że J. S. nigdzie nie pracuje, bowiem posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jedynym źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [..] zł. Ponadto J. S. systematycznie korzysta z innych form wsparcia finansowego (zasiłek celowy, na dożywanie) świadczonych przez ośrodek pomocy społecznej. Burmistrz S. decyzją z dnia [..] lutego 2010 r. przyznał J. S. zasiłek celowy w kwocie [...] W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, iż wysokość świadczenia uzależniona jest od wysokości posiadanych środków i możliwości MOPS. Organ przedstawił ponadto wysokość środków jakimi dysponował w danym okresie na powyższy cel. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. opisała swoją trudną sytuację życiową oraz wyjaśniła, że przyznany zasiłek jest niewystarczający. Strona zarzuciła ponadto, że decyzja jest błędna i wydana została z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza tym samym, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości przez niego określonej. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja taka nie może jednak być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podkreśliło, że J. S oprócz świadczeń stałych w postaci zasiłku stałego w kwocie [..] w S. przyznał zasiłek celowy w wysokości [..] zł oraz świadczenie pieniężne w wysokości [..] zł na zakup [..]. Dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie organ I inst. w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił stronie podstawy wydania decyzji odmownej. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż J. S. w miesiącu lutym 2010 r. złożyła łącznie [..] wniosków z prośbą o udzielenie pomocy materialnej na łączną kwotę [..] zł. W ocenie Kolegium żądanie zaspokojenia przez organ I instancji potrzeb na w/w kwotę jest całkowicie bezzasadne, albowiem dokonując analizy możliwości finansowych Ośrodka na powyższy cel na miesiąc luty 2010 r. Kolegium stwierdziło, iż stanowią one kwotę [...] zł na osobę /rodzinę. Organ I instancji wyjaśnił, iż na miesiąc luty 2010 r. na zasiłki celowe fakultatywne dysponował kwotą [...] zł miesięcznie dla średnio [...] rodzin. Przy czym Kolegium podkreśliło, iż organ załatwiając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz własnymi środkami. Niemniej jednak uznanie nie pozwala organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyjaśniło, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie pomocy. Możliwość zaspokojenia potrzeb jest zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Nie może ona bowiem dać więcej niż posiada. Udzielenie zasiłku celowego w kwocie wyższej niż przewidziana na każdego wnioskującego, znacznie zmniejszyłoby zdolność MOPS w S. do świadczenia tej pomocy innym potrzebującym. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz zarzuciła, że decyzja wydana została z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że J. S. spełnia przesłanki warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej i przyznały skarżącej pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie [...] zł. Z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o jego wysokości ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Jeżeli zatem oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą wnioskodawczyni, a z drugiej strony własne możliwości finansowe - w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i zgłoszonych przez nich żądań - organ uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącej zasiłku celowego w kwocie [...] , to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. W ocenie Sądu przyznając J. S. wskazane świadczenie, organ wyczerpująco uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącej (która otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy MOPS w S. na miesiąc luty 2010 r. na zasiłki celowe fakultatywne dysponował kwotą [...] zł miesięcznie dla średnio [...] rodzin. Zatem na osobę/rodzinę przeznaczona została kwota [...] zł miesięcznie. Z powyższego wynika zatem, że J. S. nie otrzymała świadczenia w wysokości niższej, niż przewidzianej w tym okresie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. na pomoc osobom ubiegającym się o to świadczenie. Zaskarżona decyzja wydana więc została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło