I SA/Wa 1495/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia odmówić przyznania A. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku okresowego. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2009 r. A. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i siostrą. Nie pracuje, nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy. W rubryce dotyczącej majątku skarżący ujawnił, iż posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, jak również oszczędności, jednak odmówił podania ich kwoty. Z wyjaśnień A. K. wynika ponadto, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania (kwota około [...] zł) opłaca z własnej emerytury w wysokości [...] zł matka, natomiast pozostałe koszty utrzymania skarżący ponosi sam ze swoich oszczędności. Nadmienić należy, że wezwaniem z dnia 22 stycznia 2009 r. zwrócono się do A. K. o podanie kwoty oszczędności na posiadanie których wskazał w formularzu. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że odmawia podania kwoty zaoszczędzonych pieniędzy, gdyż ze względu na opisane w tym piśmie wydarzenia rodzinne utracił zaufanie do sądów, dodatkowym powodem odmowy jest ochrona jego dóbr osobistych. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1495/08 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując jako powód odmowę ujawnienia przez stronę kwoty oszczędności, której istnienie wykazała w treści urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przez co nie udowodniła, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Od przedmiotowego postanowienia A. K. wniósł sprzeciw podkreślając, iż nie zgadza się z wydanym postanowieniem. Zaznaczył, że spowodowanie śmierci ojca skarżącego E. K. przez lekarza jest okolicznością przemawiającą za przyznaniem mu radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez stronę lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć również należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegającym się o taką pomoc. Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku A. K. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie samodzielnie opłacić czy to kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącego nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie jest on w stanie samodzielnie opłacić kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie radcy prawnego. A. K. z jednej strony wskazuje bowiem na trudną sytuację zawodową – brak pracy itd. z drugiej strony dwukrotnie wyraźnie oświadcza (w formularzu z dnia 20 stycznia 2009 r. i w piśmie z dnia 4 lutego 2009 r.), że posiada oszczędności, których kwoty nie chce ujawnić. Nie ulega wątpliwości, że okoliczność ta miała i ma zasadnicze znaczenie dla oceny kondycji finansowej skarżącego. Zaznaczyć również należy, że mimo, iż to skarżący powinien sam udowodnić, że istnieją przesłanki do uwzględnienia jego wniosku, Sąd z urzędu zwrócił się o doprecyzowanie tej kwestii – podanie kwoty oszczędności. Wezwanie nie zostało przez stronę prawidłowo wykonane – skarżący odmówił podania tej kwoty. Skoro więc A. K. odmówił przestawienia w sposób rzetelny swojej sytuacji majątkowej, odmowa przyznania prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie jest uzasadniona. Na marginesie Sąd pragnie jedynie zaznaczyć, że powołane w sprzeciwie okoliczności rodzinne, bez dokładnego wyjaśnienia stanu majątkowego strony, nie mogły stanowić wyłącznej podstawy dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.