I SA/Wa 1495/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-25
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Dariusz Pirogowicz, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, może pominąć wniosek strony o przywrócenie terminu, nawet jeśli nie został on wprost sformułowany jako taki, lecz wynika z treści podania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ma obowiązek rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu, nawet jeśli nie został on wprost sformułowany, lecz wynika z treści podania zawierającego wyjaśnienie przyczyn przekroczenia terminu i prośbę o przedłużenie czasu na odwołanie. Pominięcie takiego wniosku i wydanie postanowienia o uchybieniu terminu stanowi naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 134 w zw. z art. 58 k.p.a., a także zasad współdziałania i informowania stron (art. 8 i 9 k.p.a.).Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. B.-G. od decyzji Prezydenta W. z grudnia 2013 r. Odwołanie zostało nadane w zagranicznej placówce pocztowej po upływie terminu do jego wniesienia. Strona skarżąca K. B.-G. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że w odwołaniu zawarła prośbę o przywrócenie terminu, której organ nie rozpoznał. Skarżąca zamieszkuje za granicą, a decyzja została jej doręczona w Polsce.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z [...] marca 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. B.-G. od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2013 r. nr [...]
Postanowienie Kolegium wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] grudnia 2013 r., Prezydent W. orzekł o zmianie własnej decyzji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchylającej decyzję z [...] września 2011 r. przyznającą K. B.-G. świadczenia rodzinne na córkę – J. G.. Decyzja przesłana została stronie na adres jej stałego zamieszkania w kraju, a odbiór tej decyzji potwierdził 3 stycznia 2014 r., zamieszkujący pod tym adresem ojciec strony.
Pismem z 15 stycznia 2014 r. (nadanym w dniu 16 stycznia 2014 r. u [...] operatora pocztowego) K. B.-G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W., zawierając w nim prośbę o przesyłanie korespondencji na adres w H., a także prośbę o przedłużenie czasu na odwołanie się od decyzji.
Postanowieniem z [...] marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Organ zauważył mianowicie, że termin do jego skutecznego wniesienia upływał K. B.-G. 17 stycznia 2014 r. Przed upływem tego terminu ww. wprawdzie nadała odwołanie, jednakże uczyniła to w urzędzie pocztowym w H.. Zgodnie zaś z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Nadanie zaś przesyłki w zagranicznej placówce pocztowej powoduje, że miarodajna dla oceny zachowania terminu jest data wpływu przesyłki zawierającej środek odwoławczy do organu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy był to 20 stycznia 2014 r., a więc trzy dni po upływie terminu.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K. B.-G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w niej, że w odwołaniu zawarła prośbę o przywrócenie terminu do jego złożenia z uwagi na to, że zaskarżona decyzja doręczona jej została na adres w Polsce, a ona zamieszkuje w H. Tymczasem organ stwierdzając uchybienie terminu nie ustosunkował się do tej prośby. W związku z powyższym wnosi ona o "cofnięcie orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego" i przywrócenie jej terminu do złożenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że odwołanie K. B.-G. od decyzji Prezydenta W. [...] z [...] grudnia 2013 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przed upływem terminu do dokonania tej czynności procesowej (który w okolicznościach rozpoznawanej sprawy upływał 17 stycznia 2014 r.) strona nie nadała w polskiej placówce pocztowej przesyłki zawierającej odwołanie, czego w przypadku wnoszenia pism drogą pocztową wymaga art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., lecz nadała je w urzędzie pocztowym [...]. W takiej zaś sytuacji, jak zasadnie zauważyło Kolegium (odwołując się w tym względzie do poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Krakowie z 28.10.2011 r. I SA/Kr 977/11 Lex nr 1131699), aby można było mówić o dochowaniu terminu, odwołanie musiało fizycznie wpłynąć do organu przed jego upływem. Tymczasem ww. odwołanie do organu wpłynęło dopiero 20 stycznia 2014 r., co oznaczało, że wniesione ono zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.
Nie zawsze jednak każde przekroczenie terminu do dokonania czynności procesowej, w tym wniesienia odwołania, będzie prowadziło do stwierdzenia przez właściwy organ uchybienia terminu. Prawną przeszkodą uniemożliwiającą wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. będzie bowiem każdorazowo wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności przewidziane w art. 58 k.p.a.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co całkowicie uszło uwadze Kolegium. Strona bowiem wnosząc odwołanie od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2013 r. zawarła w nim także wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wprawdzie nie został on wprost oznaczony jako "wniosek o przywrócenie terminu", niemniej jednak argumenty i okoliczności podawane przez stronę, tj. informacja o świadomości przekroczenia terminu do wniesienia odwołania i wyjaśnienie przyczyn, które do tego doprowadziły, a wreszcie prośba "o przedłużenie czasu na odwołanie" nie pozostawiają, zdaniem Sądu, jakichkolwiek wątpliwości co do intencji strony wnoszącej podanie, jaką było doprowadzenie do uznania skuteczności czynności procesowej dokonanej z przekroczeniem terminu. To zaś mogło się dokonać jedynie w trybie przywrócenie uchybionego terminu na zasadach określonych art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Zakładając nawet, że treść powyższej prośby nie była dla organu jednoznaczna, to jego obowiązkiem było podjęcie działań umożliwiających ustalenie rzeczywistej woli strony, a więc przede wszystkim zwrócenie się do niej w tym zakresie o stosowne wyjaśnienie, przy jednoczesnym poinformowaniu jej o prawnych możliwościach uznania skuteczności spóźnionej czynności procesowej (a więc o treści art. 58 k.p.a.), a nie pomijanie tego fragmentu podania strony milczeniem, czy wręcz zignorowania. Zważyć wszak należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Z zasadą tą z kolei pozostaje w ścisłym związku określona w art. 9 k.p.a. zasada udzielania informacji, zgodnie z którą organy administracji są zobowiązane do należytego wyczerpującego informowana stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.
Skoro zatem w treści odwołania, skarżącej, zawarte było podanie o przywrócenie uchybionego terminu, a organ tego podania nie rozpoznał, to podjęte w takich okolicznościach postanowienie stwierdzające uchybienie terminu narusza art. 134 k.p.a. Samo zaś postępowanie poprzedzające jego wydanie zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem art. 8 i 9 k.p.a., co prowadzić musi do jego uchylenia.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do rozpoznania wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło