I SA/Wa 1495/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-07

Skład orzekający: Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest następcą prawnym zmarłej skarżącej i występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, biorąc pod uwagę jego niestabilną sytuację finansową, dochody z prac dorywczych, zadłużenie oraz obowiązek alimentacyjny?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego dochody z prac dorywczych nie są stałe i nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania nieruchomości, nie generują one dochodu, a sytuacja materialna wnioskodawcy, uwzględniająca obowiązek alimentacyjny, uzasadnia przyznanie pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca D.G., następca prawny zmarłej skarżącej Z.G., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Wnioskodawca jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych, posiada zadłużenie i ponosi koszty alimentacyjne. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a wnioskodawca przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości przez gminę postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. I SA/Wa 1495/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości przez gminę. D.G., jako następca prawny zmarłej skarżącej, pismem z dnia [...] lipca 2018 r. złożył oświadczenie o wstąpieniu w jej prawa w postępowaniu zainicjowanym złożoną skargą kasacyjną od ww. wyroku z dnia 5 lipca 2017 r., występując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Pozostaje osoba bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych. Posiada mieszkanie o pow. [...], w którym zamieszkuje oraz odziedziczone po matce mieszkanie o pow. [...], jak również działkę rolną o pow. [...]. Wnioskodawczyni podał, że ma trudności finansowe, których pochodną jest posiadane zadłużenie na koncie oraz karcie kredytowej. Wskazał, że ponosi koszty alimentów na dwie córki ([...]). Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2018 r. skarżący został zobowiązany w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie wyjaśnienia, z jakich źródeł wnioskodawca aktualnie czerpie środki utrzymania, wyjaśnienia sposobu aktualnego wykorzystywania lokalu mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...], informacji, czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jeżeli tak - przedstawienie dokumentów określających jej charakter wraz z dokumentacją dotyczącą uzyskiwanych dochodów lub ponoszonych strat w ostatnim roku podatkowym, informacji, czy wnioskodawca prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek funkcje, z którymi wiąże się uzyskiwanie dochodów, informacji, czy zadłużenie zmarłej Z.G. zostało spłacone i przedstawienie dokumentów wskazujących źródło pochodzenia środków do tego użytych, kopii składanych przez wnioskodawcę deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, wraz z historią dokonanych na nich operacji od dnia [...] maja 2018 r., obejmującego wskazanie również posiadanych lokat i innych instrumentów finansowych, a także szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także przedstawienie kopii dokumentów potwierdzających ich opłacanie. Wykonując powyższe wezwanie, skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza została w 2016 r. zawieszona, a w 2018 r. ostatecznie zakończona. Środki utrzymania skarżący, jak wyjaśnił, czerpie z prac dorywczych m.in. w zakresie wykonywania transportu, czy też napraw teletechnicznych, uzupełniając brakujące środki zadłużeniem względem banku. Odnośnie do odziedziczonego mieszkania wnioskodawca wskazał na jego fatalny stan techniczny, jak też to, że zamieszkuje w nim osoba, która w zamian za opłaty zobowiązała się do przeprowadzenia w nim remontu, co jednak dotąd nie nastąpiło. W skład ponoszonych wydatków skarżący zaliczył opłaty czynszowe i media ([...];[...]), alimenty ([...]), opłatę za garaż ([...]), telefon ([...]), wyżywienie ([...]), a także inne zmienne koszty (koszty odwiedzin córek zamieszkałych z matką). Skarżący załączył wyciągi z karty kredytowej oraz zestawienie operacji wykonanych na posiadanych kontach bankowych, wskazujące ich salda końcowe [...]), zeznania podatkowe PIT-36 za 2016 r. (przychód – [...]) i 2017 r. (przychód – [...]), a także dokumentację medyczną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszym postępowaniu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i żądanie to należało uznać za usprawiedliwione, uwzględniając, że przedstawione przez wnioskodawcę informacje odnoszące się do jego sytuacji materialnej, uzupełnione o złożone dodatkowe wyjaśnienia, wskazywały, że skarżący znajduje się w sytuacji odpowiadającej warunkom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mieć na uwadze przede wszystkim trzeba, że deklarowane przez skarżącego dochody nie mają charakteru stałego. Przyjmując, że ich wysokość odzwierciedlają poszczególne wpłaty na konto ([...]) wnioskodawcy, brak jest możliwości uznania, by mogły one stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania sądowego z tego względu, że nie są one istotnie wyższe od faktycznie ponoszonych wydatków gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę. Nawet, gdyby założyć, że koszty utrzymania wnioskodawca powinien ograniczyć do niezbędnego minimum, co wydaje się możliwe w świetle części tytułów zaksięgowanych przelewów wynikających z przedłożonego zestawienia operacji (dokonanych na koncie i za pośrednictwem karty kredytowej), to działanie takie byłoby niewystarczające, albowiem w dalszym ciągu nie pozwalałoby partycypować skarżącemu w kosztach postępowania, gdyż możliwość poczynienia ewentualnych oszczędności limitują względnie niewysokie dochody osiągane przez stronę, co przy ich niestałości, w sytuacji istniejącego obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, każe sytuację materialną wnioskodawcy oceniać w sposób odpowiadający jej opisowi przedstawionemu we wniosku. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie uzyskuje dochodu z nieruchomości, których wedle oświadczenia jest właścicielem, a przy tym powody takiego stanu rzeczy zostały dostatecznie wyjaśnione (uprawdopodobnione), nie jest możliwe, by możliwości płatnicze skarżącego oceniane przez pryzmat posiadanego przez skarżącego majątku nieruchomego nakazywały złożony wniosek uznać za niezasadny, albowiem wynikający z niepodjęcia przez stronę niezbędnych kroków do zapewnienia, by te możliwości płatnicze w pełni korespondowały z wartością posiadanego majątku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło