I SA/Wa 1498/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-28

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość prywatna, zajęta pod drogę publiczną i znajdująca się we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. status własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody K.-P. nie naruszają prawa. Nieruchomość prywatna, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną (droga wojewódzka, która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała status drogi powiatowej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, nabywa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność powiatu, na którego obszarze jest położona, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Kwestia odszkodowania wykracza poza zakres niniejszej sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody K.-P. stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności części nieruchomości należącej do J. P. przez Powiat W. z dniem 1 stycznia 1999 r. Nieruchomość ta była zajęta pod drogę publiczną (droga wojewódzka) i znajdowała się we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżący kwestionował nabycie własności przez powiat i domagał się odszkodowania lub wykupu gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], stwierdzającą nabycie przez Powiat W. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w miejscowości obręb [...] D. K., gmina L. - obszar wiejski, oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg wojewódzkich. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Zarząd Powiatu W. wniósł do Wojewody K.-P. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat W. z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w miejscowości obręb [...] D. K., gmina L. - obszar wiejski, oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 0,0635 ha, dla której w Sądzie Rejonowym we W. prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], po rozpoznaniu ww. wniosku, Wojewoda K.-P. stwierdził nabycie przez Powiat W. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w miejscowości obręb [...] D. K., gmina L. - obszar wiejski, oznaczonej jako działka o nr ew. [...] o pow. 0,0635 ha, zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg wojewódzkich uznając, iż spełnione zostały łącznie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zwanej dalej "ustawą". Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniósł J. P. podnosząc, iż nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P., Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Organ podniósł, iż art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Organ wskazał, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z elektronicznej księgi wieczystej KW Nr [...] oraz aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] sierpnia 1994 r., Nr Rep. A. [...], zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r., jak również aktualnie właścicielem działki nr ew. [...] (powstałej z działki nr ew. [...]) jest J.P. co oznacza iż spełniona jest pierwsza z przesłanek o których mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Następnie, powołując się na art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Minister wskazał, iż z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ww. ustawy. Minister podniósł, iż stosownie do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179), droga nr [...] relacji O. – R. W. stanowiła drogę wojewódzką. W świetle powyższego, w ocenie organu, w dniu 31 grudnia 1998 r. droga nr [...] relacji O. – R. W. posiadała status drogi publicznej. Z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. ciąg komunikacyjny uzyskał status drogi publicznej powiatowej w oparciu o art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 31 października 1998 r. Minister podkreślił następnie, iż jedną z przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną. Wskazał, iż przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2015, poz. 460 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Minister podniósł, iż w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się pismo J. P. z dnia [...] czerwca 2014 r., w treści którego oświadczył on, że działka nr ew. [...] została zajęta pod drogę w latach 90-tych. W aktach znajduje się również pismo T. W., Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg we W. z dnia [...] marca 2014 r., w treści którego również oświadczono, że "na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość położona w in. D.K., oznaczona obecnie nr działki [...], wchodziła w skład drogi wojewódzkiej nr [...] O. – R. W.". W aktach sprawy znajduje się również mapa z projektem podziału, stanowiąca załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] czerwca 1995r., z której wynika, iż działka nr [...] została zajęła pod poszerzenie pasa drogowego. W ocenie organu odwoławczego, powyższe dokumenty, w szczególności zgodne stanowiska zarządcy drogi oraz dotychczasowego właściciela nieruchomości dowodzą spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ wskazał przy tym, że stosownie do treści art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998r ., odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych - co najmniej 2 m. Minister podniósł, iż kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy jest przesłanka władztwa publicznoprawnego. Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, dla jej udowodnienia należy wykazać wykonywanie prac związanych m. in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Przy tym, do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Nie jest też konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Odnosząc się do oceny okoliczności wykonywania władztwa publicznoprawnego wobec działki nr ew. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r., Minister zauważył, że zarówno dotychczasowy właściciel przedmiotowej nieruchomości, jak również zarządca drogi potwierdzają okoliczność zajęcia tej działki pod drogę publiczną oraz wykonywania wobec niej władztwa publicznoprawnego. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r., znajdującym się w aktach sprawy, Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich we W; wskazał, że przedmiotowa działka nr ew. [...] była w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. Od 1 stycznia 1999 r. droga została zaliczona do kategorii dróg powiatowych, a władztwo nad nią przejął z dniem 1 stycznia 1999 r. Powiatowy Zarząd Dróg we W. z siedzibą w J. W ramach sprawowanego władztwa do 31 grudnia 1998r. prowadzone było utrzymanie drogi polegające na remontach cząstkowych, utrzymaniu zieleni w pasie drogowym, odwadnianiu pasa drogowego, oznakowywaniu drogi i jej zimowym utrzymywaniu. Organ odwoławczy wskazał również, iż wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane jest z jej utrzymaniem. Przy czym, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie - a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W wyroku z dnia 14 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1465/07 (publ. CBOSA) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z istoty zarządu sprawowanego na podstawie art. 19 - 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Powołując się na powyższe, organ przyjął, iż zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne, dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowy grunt zarówno w okresie przed dniem 1 stycznia 1999 r., jak i po nim. W ocenie organu odwoławczego, skoro zatem na gruncie przedmiotowej sprawy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., to organ obowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] czerwca 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju złożył J. P. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, gdyż zabrano mu ziemię i nie zapłacono za nią. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W pismach do Sądu z dnia [...] października 2015 r. i [...] grudnia 2015 r. skarżący wniósł o wykup przez Starostwo Powiatowe we W. gruntów stanowiących jego własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., jak i utrzymana tą decyzją w mocy decyzja Wojewody K. – P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nie naruszają prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdzającą nabycie przez Powiat W. z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności części nieruchomości położonej w miejscowości obręb [...] [...]. K., gmina L. - obszar wiejski, oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 0,0635 ha zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg wojewódzkich.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 73 ust. 1ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą z 13 października 1998 r.". Zgodnie z powołanym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa zatem przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Do przesłanek tych należą: (i) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, (ii) władanie nieruchomością przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz (iii) nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości, na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, poza sporem pozostaje, iż działka nr ew. [...], objęta księgą wieczystą nr KW Nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność J. P. Zatem, prawo własności do przedmiotowej nieruchomości przysługiwało osobie fizycznej, a nie przysługiwało Skarbowi Państwa bądź jednostkom samorządu terytorialnego. Oznacza to, iż pierwsza z przesłanek określonych wart. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. została spełniona. Badając kolejną przesłankę to jest kwestię zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z powyższym, należy w tym względzie odnosić się do definicji zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.). W rozumieniu art. 1 powołanej ustawy, za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie – nieruchomości zajęte pod drogi publiczne – oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 roku. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, wskazać trzeba, iż na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 179) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim droga nr [...] relacji O. – R. W. stanowiła drogę wojewódzką. Oznacza to, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. droga nr [...] relacji O. – R.W. posiadała status drogi publicznej. Z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. ciąg komunikacyjny uzyskał status drogi publicznej powiatowej w oparciu o art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 31 października 1998 r. W rozpoznawanej sprawie dokumentami potwierdzającymi stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. są: pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym oświadczył on, że działka nr ew. [...] została zajęta pod drogę w latach 90-tych, znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie T. W., Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg we W. z dnia [...] marca 2014 r., w treści którego oświadczono, że na dzień 31 grudnia 1998 r. nieruchomość położona w in. D. K., oznaczona obecnie nr działki [...], wchodziła w skład drogi wojewódzkiej nr [...] O. – R. W. oraz znajdująca się również w aktach administracyjnych mapa z projektem podziału, stanowiąca załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] czerwca 1995r., z której wynika, iż działka o nr ew. [...] została zajęła pod poszerzenie pasa drogowego. W ocenie Sądu, dokumenty te, oceniane we wzajemnej łączności, potwierdzają zajętość przedmiotowej nieruchomości na koniec 1998 roku w ramach normatywnie zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pasa drogowego drogi publicznej. Warto przy tym zauważyć, że okoliczność tę potwierdził sam skarżący, który we wskazanym wyżej piśmie z [...] czerwca 2014 r. oświadczył, że działka nr ew. [...] została mu zabrana pod drogę w latach 90-tych, a twierdzenie to jest spójne z treścią oświadczenia Powiatowego Zarządu Dróg we W. z dnia [...] marca 2014 r. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości Sądu, że została spełniona przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek wymieniona w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1981 r. Odnosząc się do tej kwestii wskazać trzeba, iż dla spełnienia powołanej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to aby jednostka samorządu terytorialnego wykonywała faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane, między innymi, z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami. Nie jest zaś istotne posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię użytego w art. 73 ust. 1 ustawy zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1441/00, Lex nr 137831 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – co w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, nie miało miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Wykonywanie przez zarządcę drogi czynności potwierdzających publicznoprawne władanie nieruchomością w realiach niniejszej sprawy potwierdza znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg we W. z dnia [...] marca 2014 r., z którego wynika, iż przedmiotowa działka nr ew. [...] była w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. W ww. oświadczeniu wskazano, iż od 1 stycznia 1999 r. droga została zaliczona do kategorii dróg powiatowych, a władztwo nad nią przejął z dniem 1 stycznia 1999 r. Powiatowy Zarząd Dróg we W. z siedzibą w J. W powyższym oświadczeniu wskazano również, iż w ramach sprawowanego władztwa do 31 grudnia 1998r. prowadzone było utrzymanie drogi polegające na remontach cząstkowych, utrzymaniu zieleni w pasie drogowym, odwadnianiu pasa drogowego, oznakowywaniu drogi i jej zimowym utrzymywaniu. Z powyższego wynika zatem, iż zarządca drogi wykonywał wszelkie czynności jakie należą do tego podmiotu wynikające z art. 20 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że to podmiot publiczny, a nie były właściciel nieruchomości, był odpowiedzialny i zobowiązany - w myśl ustawy o drogach publicznych - za prawidłowe utrzymywanie drogi. Mając powyższe na względzie, uznać należy, iż w niniejszej sprawie zostało wykazane, że działka nr ew. [...] znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu publicznoprawnym. Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osoby fizycznej, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną – wojewódzką (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi powiatowej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z 13 października 1998 r. stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością powiatu, na obszarze którego jest położona. Natomiast podniesiona w skardze kwestia ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy i z tego powodu nie mogła być przedmiotem oceny Sądu. Podobnie, poza zakresem przedmiotowej sprawy pozostaje poruszona przez skarżącego w pismach kierowanych do Sądu kwestia wykupu gruntu zajętego pod drogę publiczną. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował bowiem wyłącznie prawidłowość stanowiska organu co do zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Z powyższych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona. W świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy Sąd nie znalazł bowiem podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło