I SA/Wa 150/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-24
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję administracyjną, w sytuacji gdy strona zarzuca pozbawienie możliwości działania, w tym udziału w rozprawie, z powodu rzekomo złego stanu zdrowia i innych naruszeń proceduralnych?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu, a jej zarzuty dotyczące stanu zdrowia i naruszeń proceduralnych okazały się bezzasadne. Strona była prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków, a jej nieobecność była wynikiem osobistego wyboru, a nie przeszkody uniemożliwiającej działanie. W związku z tym nie zachodzą przesłanki z art. 271 pkt 2 PPSA uzasadniające wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Strona J.S. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 2 PPSA, zarzucając pozbawienie możliwości działania, w tym udziału w rozprawie, z powodu złego stanu zdrowia, uniemożliwienie zapoznania się z aktami, nie doręczenie kopii akt oraz wyznaczenie zbyt wielu spraw na jeden dzień. Strona podała, że dowiedziała się o oddaleniu skargi w dniu 3 grudnia 2012 r., a skargę o wznowienie wniosła 14 stycznia 2013 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi J.S. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1201/12 1. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A.S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
J.S., pismem z dnia 3 stycznia 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1201/12, mocą którego Sąd oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
J.S. podkreśliła, że o oddaleniu skargi w sprawie I SA/Wa 1201/12 dowiedziała się przypadkiem w dniu 3 grudnia 2012 r. oraz zarzuciła, iż Sąd uniemożliwił jej zapoznanie się z aktami, nie doręczył kopii akt oraz uniemożliwił jej udział w rozprawie, a także uzupełnienie akt o istotne dokumenty. Skarżąca wskazała, że wyznaczenie w dniu 25 września 2012 r. ośmiu spraw z jej skarg to zła wola Sądu. Podniosła ponadto, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz poinformowała, iż od października do grudnia 2012 r. trzykrotnie trafiła do szpitala.
Do skargi załączone zostały kserokopie zaświadczeń lekarskich z dnia [...] maja 2012 r. i z dnia [...] lipca 2012 r. dotyczące leczenia [...] skarżącej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie zajęło stanowiska wobec żądań skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1201/12, którym oddalono jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...].
Skoro w sprawie zapadło prawomocne orzeczenie, a skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania, to należało ustalić, czy skarga ta opierała się na ustawowej podstawie wznowienia i czy została wniesiona w terminie określonym w art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca w swojej skardze jako podstawę wznowienia postępowania powołała art. 271 pkt 2 wskazanej ustawy, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
W stosunku do tej przesłanki wznowienia postępowania trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W niniejszej sprawie skarżąca podała, że dowiedziała się o wydaniu wyroku z dnia 25 września 2012 r. w dniu 3 grudnia 2012 r., a zatem od tej daty należało liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarga taka została złożona osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 14 stycznia 2013 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Ponieważ skarga o wznowienie spełnia wszystkie wymogi formalne, Sąd postanowił wznowić postępowanie sądowe.
Pozytywne ustalenie, że spełnione zostały niezbędne przesłanki skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania, spowodowało w dalszej kolejności konieczność zbadania, czy skarga wznowieniowa była dopuszczalna, a więc czy wskazana przez wnioskodawczynię podstawa wznowieniowa była merytorycznie uzasadniona. Obowiązek taki wynika z treści art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Negatywny wynik wspomnianej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia.
Badając zasadność powołanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej Sąd uznał, że jest ona bezpodstawna. Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie uniemożliwił skarżącej stawiennictwa na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. w sprawie I SA/Wa 1201/12. Skarżąca była prawidłowo powiadomiona o terminie tej rozprawy, co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia 26 lipca 2012 r. (k. 35 akt sądowych sygn. akt I SA/Wa 1201/12).
Zauważyć trzeba, że z analizy akt sądowych I SA/Wa 1201/12 wynika, iż w dniu 12 września 2012 r. skarżąca osobiście złożyła w Sądzie pismo o zmianę terminu rozpraw wyznaczonych w trzynastu sprawach w dniach 20, 21 i 25 września 2012 r. oraz wniosła o wyznaczanie w jednym miesiącu po dwie sprawy - po godz. 12.00.
Natomiast w piśmie z dnia 19 września 2012 r., również złożonym osobiście w Biurze Podawczym Sądu, J.S. stwierdziła, że wyznaczenie w okresie od 20 do 25 września 2012 r. czternastu spraw jest rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wskazała ponadto na zły stan zdrowia.
Jak wyżej wskazano obydwa powyższe pisma J.S. złożyła w Sądzie osobiście. Stan zdrowia, mimo podnoszonych twierdzeń, pozwalał jej więc udać się do Sądu. Skarżąca nie przedstawiła przy tym dokumentu, z którego wynikałoby, aby jej stan zdrowia uniemożliwiał stawiennictwo w Sądzie w dniu rozprawy przeprowadzonej 25 września 2012 r. Dokumentu takiego nie stanowią bowiem przedstawione przy skardze o wznowienie postępowania kserokopie zaświadczeń lekarskich z dnia [...] maja 2012 r. o leczeniu skarżącej w [...] w W. w Oddziale [...] z powodu choroby [...] oraz z dnia [...] lipca 2012 r., z tej samej placówki, o korzystaniu z [...]. Z zaświadczeń tych wynika bowiem, że leczenie miało miejsce w okresie od [...] do [...] maja 2012 r. oraz od [...] do [...] lipca 2012 r. Podnoszone przez skarżącą twierdzenia są więc bezzasadne. W ocenie Sądu stwierdzić można, że skarżąca już z góry zakładała, iż stan zdrowia w dniu 25 września 2012 r. uniemożliwi jej udział w rozprawie.
Zauważyć należy, że sąd administracyjny bada legalność decyzji na dzień jej wydania na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów. Zgodnie z art. 107 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nieobecność stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. To strona decyduje o tym, czy stawi się na rozprawę, czy też nie. Jedynie w przypadku wskazanym w art. 91 § 3 tej ustawy, sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście lub przez pełnomocnika. Zarządzenie takie leży jedynie w kompetencji sądu, który ocenia, czy istnieje potrzeba, o jakiej mowa w wyżej wskazanym przepisie. W sprawie I SA/Wa 1201/12 takie zarządzenie Sądu nie zostało wydane.
Natomiast pisma skarżącej o zmianę terminu rozprawy, czyli o jej odroczenie, nie mogły być skuteczne, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 109 i art. 110 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 109 rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron, albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W niniejszej sprawie takie nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły. W ocenie Sądu o powyższych przeszkodach nie stanowią załączone do skargi o wznowienie postępowania powołane wyżej kserokopie zaświadczeń lekarskich z dnia [...] maja 2012 r. i z dnia [...] lipca 2012 r. o leczeniu skarżącej w [...] w W. w okresie od [...] do [...] maja 2012 r. oraz od [...] do [...] lipca 2012 r. Odbywanie [...] z powodu choroby [...] - i to na dwa miesiące przed terminem rozprawy - nie wypełnia przesłanek z art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Natomiast zgodnie z art. 110 powołanej ustawy, rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Taka sytuacja również w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Niestawiennictwo skarżącej na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. było więc wynikiem jej osobistego wyboru.
Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie z regulaminem wewnętrznym urzędowania Sądu Przewodniczący Wydziału ustala terminy rozpraw na kolejne okresy trzymiesięczne oraz ustala składy orzekające i przewodniczących składów orzekających na każde z tych posiedzeń. Na każdą z rozpraw są wyznaczane sprawy według kolejności wpływu.
Wyznaczenie ośmiu spraw ze skarg J.S. na ten sam dzień wiązało się z kolejnością wpływu spraw do Sądu, w tym licznych skarg skarżącej i nie pozostawało w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz regulaminu. Wyznaczenie kilku spraw na jeden dzień niewątpliwie było ułatwieniem dla skarżącej, polegającym na niefatygowaniu się przez nią do Sądu (o ile chce uczestniczyć w rozprawie) kilka razy, z czym niewątpliwie wiążą się koszty dojazdów. Również wniosek skarżącej, że Sąd będzie dopasowywał godziny rozpraw do jej oczekiwań nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.
Ponadto oczekiwania skarżącej są tym bardziej niezrozumiałe, że - jak podkreśliła - ma wykształcenie prawnicze (pismo z 12 września 2012 r.) oraz doktorat z prawa (pismo z 19 września 2012 r.), wobec czego powinna mieć umiejętność ustalenia treści przepisów prawa i konsekwencji z nich wynikających.
Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut skargi o wznowienie postępowania, że w sprawie I SA/Wa 1201/12 skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Analiza pism skarżącej nie potwierdza powyższego zarzutu. Również nieuprawniony jest zarzut odnośnie uniemożliwienia jej przez Sąd zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych i pism procesowych. Skarżąca wraz z powiadomieniem o terminie rozprawy została poinformowana, że akta udostępniane są stronom w Sekretariacie Informacji o Sprawach. Zważywszy na to, że skarżąca została poinformowana o terminie rozprawy z ponad miesięcznym wyprzedzeniem miała możliwość zapoznania się z aktami i złożenia wniosków dowodowych.
Podsumowując stwierdzić należy, że skoro skarżąca nie była pozbawiona możliwości działania, ma zdolność sądową i procesową, to oznacza, że nie zachodzą przesłanki z art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego, że wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania okazała się nieuzasadniona, skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 powołanej ustawy.
Dodatkowo wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącej z dnia 21 października 2013 r. i nie odroczył rozprawy, bowiem uznał, że w sprawie nie zachodziły podstawy wskazane w powołanych wyżej art. 109 i art. 110 ustawy, a strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 282 § 2 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło