I SA/Wa 1500/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. G. i W. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 112/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz J. G. i W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. G. i W. G. pismem z 30 maja 2017r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 112/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący w złożonej skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, z tytułu niewykonania wyroku oraz o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ponadto, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 112/15 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi W. w dniu 15 lipca 2015 r., a zatem termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie upłynął w dniu 15 września 2015 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd organ nie podjął stosownych czynności w celu zakończenia niniejszej sprawy. Z tego względu, pismem z 23 listopada 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku. Z powodu dalszej bezczynności organu, skarżący wnieśli skargę na Prezydenta W. w przedmiocie niewykonania wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 sierpnia 2016r., sygn. akt I SA/Wa 562/16 wymierzył organowi grzywnę 1000 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 18 maja 2017 r. skarżący po raz kolejny wezwali organ do wykonania wyroku Sądu z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 112/15. Wskazali, że pomimo upływu ponad dwóch lat od wyznaczonego przez Sąd terminu i ukarania organu grzywną, Prezydent W. nadal nie wykonał wyroku Sądu z 23 kwietnia 2015 r. i nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Zaznaczył, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 112/15 uwzględnił skargę J. G. i W. G. zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 15 lipca 2015r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 112/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 15 września 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również dwukrotnego wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, brak podejmowania czynności w sprawie przez organ oraz już wymierzoną grzywnę za niewykonanie wyroku Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3.000 zł, a więc trzykrotnie wyższa od już wymierzonej, jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno–dyscyplinującą. Dlatego na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 23 kwietnia 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz wymierzonej grzywny nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 23 kwietnia 2015 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Dlatego Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a. W kwestii przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej wskazać należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 154 § 7 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Ograniczając się do procesowego aspektu tego zagadnienia stwierdzić należy, że sąd rozpoznający skargę powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności w części dotyczącej żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.