I SA/Wa 1502/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : I. przyznać J. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 18 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wnioskodawca poinformował, że nie posiada pieniędzy na opłacenie pełnomocnika z wyboru, celem wniesienia skargi kasacyjnej. Oświadczył, że jest osobą bezrobotną i nie otrzymuje żadnej pomocy od Państwa. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2017 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy (rodziny, krewnych) wnioskodawca się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu nie podał żadnego źródła utrzymania. Zapytano, czy wnioskodawca jako osoba bezrobotna otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak, należało wskazać od kiedy i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy podejmuje jakiekolwiek prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać jakie prace podejmuje i jaki uzyskuje z nich dochód. Wezwano wnioskodawcę także do złożenia oświadczenia, czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jeśli tak, należało podać stopień pokrewieństwa oraz wysokość dochodów uzyskiwanych przez te osoby. Zapytano wnioskodawcę gdzie i u kogo zamieszkuje, gdyż w nadesłanym formularzu oświadczył, że nie posiada zarówno domu, jak i mieszkania. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy ponosi koszty związane z zamieszkaniem, a jeśli tak, należało je wyszczególnić i podać ich wysokości (np. z tytułu wynajmu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, płynnych, inne). Wezwano wnioskodawcę do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych), oraz skąd posiada środki finansowe na pokrycie powyższych potrzeb. Zapytano, czy wnioskodawca uzyskuje pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie (np. przyznane zasiłki, darmowe obiady, inne). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, bądź też złożenia oświadczenia, że wnioskodawca nie posiada żadnych kont bankowych. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 27 marca 2017 r. do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca utrzymuje się dzięki pomocy rodziny. Nie otrzymuje żadnej pomocy od organizacji społecznych lub państwowych. Wnioskodawca oznajmił, że podejmuje żadnej pracy dodatkowej, dorywczej, sezonowej, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło. Stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, z którą zamieszkuje i której jest opiekunem. Poinformował, że nie ponosi kosztów z tytułu zamieszkania. Wskazał, że matka otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a wydatki wnioskodawcy w tym koszty przejazdów wynoszą ok. [...] zł. Zaznaczył, że nie otrzymuje żadnej pomocy pieniężnej oraz rzeczowej od kogokolwiek. Oświadczył, że nie posiada konta bankowego. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie posiada bowiem żadnego źródła dochodu i utrzymuje się dzięki pomocy rodziny, a zwłaszcza matki. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.