I SA/Wa 1503/12

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2398/12 postanawia: odmówić przyznania J. B. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2398/12, skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem ich dochodu jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Ponadto skarżący uzyskuje dochód z wynajmu nieruchomości w wysokości [...] zł. J. B. ujawnił, że posiada majątek nieruchomy w postaci dwóch mieszkań spółdzielczych własnościowych o powierzchni [...] m2 i o powierzchni [...] m2 oraz majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego. Wnioskodawca ujawnił, że ponosi następujące wydatki w skali miesiąca: podatki od nieruchomości w wysokości [...] zł, czynsze opłacane od nieruchomości w wysokości [...] zł, opłaty za media w wysokości [...] zł, spłaca kredyt w wysokości [...] zł, ponosi opłatę w kwocie [...] tytułem spłaty zadłużenia z karty kredytowej, wydaje [...] zł w związku z wizytami lekarskimi, oraz [...] zł, którą to kwotę przeznacza na zakup wyżywienia. Skarżący wyjaśnił, że wydatki całkowicie pochłaniają jego dochód, co powoduje, że bez uszczerbku koniecznego dla własnego utrzymania nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów sądowych. Wezwaniem z dnia [...] marca 2013 r. (k- [...]) referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na leczenie lub zakup leków, dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki na opłacenie podatków od nieruchomości (w skali miesiąca), wyciągu z rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., wyjaśnił, że w ciągu ostatniego roku wydatki na zakup leków jego i żony wyniosły około [...]zł ([...] zł i [...] zł). Ponadto przedłożył sporządzoną własnoręcznie listę leków, które zakupił na kwotę [...] zł, jak również przedłożył kopie potwierdzeń przyjęcia dyspozycji przelewu dokonanych m. in. do urzędów skarbowych, kopię pisma informującego o wysokości opłat ponoszonych za mieszkanie przy ul. [...] w wysokości [...] zł, oraz za mieszkanie przy ul. [...] w wysokości [...] zł, kopie polecenia przelewu dokonanego tytułem spłaty kredytu – transakcja w wysokości [...] zł, kopię historii rachunku bankowego za okres od [...] grudnia 2012 r., do dnia [...] stycznia 2013 r. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje J. B.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, zasadniczym składnikiem kosztów w każdym postępowaniu sądowym jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wyniósł 100 zł i który został przez skarżącego uiszczony. Obowiązek opłacenia pozostałych kosztów sądowych oraz ich ewentualna wysokość jest uzależniona od przebiegu postępowania sądowego. Większość kosztów sądowych jest niższa lub taka sama jak kwota wpisu (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł). W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez stronę wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, oraz ujawnionych obciążeń finansowych (koszty zakupu leków, koszty utrzymania mieszkania itd.) brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie –-[...] zł J. B. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest również to, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawca jak i jego żona mają zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponują regularnymi środkami z tytułu wypłacanych im emerytur. Nie mogą więc obiektywnie zostać uznani za osoby ubogie. Z nadesłanej do akt sądowych dokumentacji w tym z nadesłanej historii rachunku bankowego wynika, że skarżący mimo ponoszonych wydatków zachowuje płynność finansową, która pozwala na samodzielnie partycypowanie w kosztach sądowych. Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że konieczność spłaty zobowiązań cywilnoprawnych np. z tytułu zaciągniętych kredytów (w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że prawie połowa jego dochodów to jest kwota w wysokości [...] zł przeznaczana jest na spłatę kredytu) nie może przesądzać o zwolnieniu strony postępowania z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Przepisy prawa nie przewidują bowiem pierwszeństwa spłaty zobowiązań prywatnoprawnych przed zobowiązaniami publicznoprawnymi takimi jak koszty postępowania sądowego. Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.